Γαλλία: Οι εύπορες οικογένειες εγκαταλείπουν τα δημόσια σχολεία – Απουσίες εκπαιδευτικών και πτώση επιδόσεων
Όλο και περισσότερες εύπορες οικογένειες στη Γαλλίαστρέφονται στα ιδιωτικά σχολεία, καθώς οι ελλείψεις εκπαιδευτικών, οι απεργίες, η υποβάθμιση των κτιριακών υποδομών και η πτώση των μαθητικών επιδόσεων δοκιμάζουν ένα δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα που επί δεκαετίες θεωρούνταν βασικός πυλώνας της γαλλικής δημοκρατικής παράδοσης.
Η δυσαρέσκεια για την κατάσταση στα σχολεία βρίσκεται πλέον και στο επίκεντρο των κοινωνικών κινητοποιήσεων που ξέσπασαν τον περασμένο μήνα στα βόρεια προάστια του Παρισιού και στη συνέχεια εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, με αιτήματα γύρω από τις ανισότητες, τις δημόσιες δαπάνες και την ποιότητα των κρατικών υπηρεσιών.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Κλεμάνς Ρεμί, η οποία μετακόμισε στη Νάντη το 2020 και αρχικά έστειλε τις δύο κόρες της σε δημόσιο σχολείο της Γαλλίας. Παρότι δηλώνει ικανοποιημένη από τους εκπαιδευτικούς, οι επαναλαμβανόμενες και συχνά απροειδοποίητες απεργίες την οδήγησαν τελικά στην ιδιωτική εκπαίδευση.
«Το σχολείο είναι ένας θεσμός στον οποίο θα έπρεπε να μπορούμε να βασιστούμε. Στο τέλος καταλαβαίνεις ότι δεν μπορείς να βασιστείς στο σύστημα», δήλωσε στο Reuters.
Σχεδόν μία μισή ημέρα μαθημάτων την εβδομάδα χάνεται
Τα στοιχεία δείχνουν σημαντική επιδείνωση. Κατά το σχολικό έτος 2024-2025, σχεδόν το 10% των διδακτικών ωρών στα δημόσια σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δεν καλύφθηκε – ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου σε μισή ημέρα μαθημάτων την εβδομάδα.
Τα τρία τέταρτα αυτών των χαμένων ωρών οφείλονταν στη μη αντικατάσταση εκπαιδευτικών που απουσίαζαν.
Παράλληλα, οι επιδόσεις των 15χρονων μαθητών στα μαθηματικά και την ανάγνωση έχουν μειωθεί έντονα από το 2003, φτάνοντας σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, σύμφωνα με τα αποτελέσματα PISA του 2025.
Προβλήματα υπάρχουν και στις υποδομές. Έκθεση της Banque des Territoires υπολόγισε ότι το 10% έως 20% των σχολικών κτιρίων της χώρας βρίσκεται σε «σημαντικά υποβαθμισμένη κατάσταση».
Η κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει τα προβλήματα σε μια περίοδο μεγάλης δημοσιονομικής πίεσης.
Ο προϋπολογισμός για την εκπαίδευση το 2027 ανέρχεται σε 64 δισ. ευρώ, ενώ οι συντάξεις των εκπαιδευτικών προσθέτουν κόστος που αντιστοιχεί σε ακόμη 28% αυτού του ποσού.
Συνολικά, οι κρατικές δαπάνες για συντάξεις αναμένεται να φτάσουν τα 436 δισ. ευρώ το επόμενο έτος, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 14% του γαλλικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters βάσει στοιχείων της Eurostat, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες έχουν αυξηθεί ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη κατηγορία δημόσιων δαπανών τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ενώ το μερίδιο της εκπαίδευσης έχει υποχωρήσει.
Ο οικονομολόγος Ερβάν Τισόν του Institut de l’Entreprise υποστηρίζει ότι οι συντάξεις «κανιβαλίζουν» τον εκπαιδευτικό προϋπολογισμό, αφήνοντας λιγότερους πόρους για τις αμοιβές και την προσέλκυση νέων εκπαιδευτικών.
Πάνω από 2 εκατ. παιδιά στα ιδιωτικά σχολεία
Περισσότερα από 2 εκατ. παιδιά, ή το 17,6% του μαθητικού πληθυσμού, φοιτούν σήμερα στα περίπου 7.500 ιδιωτικά σχολεία που λειτουργούν με σύμβαση με το κράτος.
Στα σχολεία αυτά οι εκπαιδευτικοί πληρώνονται από το Δημόσιο, ενώ τα δίδακτρα καλύπτουν άλλα λειτουργικά έξοδα. Παράλληλα, διαθέτουν μεγαλύτερη αυτονομία στις προσλήψεις και στις εγγραφές, καθώς και μεγαλύτερη δεξαμενή αναπληρωτών.
Η κοινωνική σύνθεση των σχολείων αυτών έχει αλλάξει αισθητά. Το 2021, το 40,2% των μαθητών προερχόταν από οικογένειες που χαρακτηρίζονται «πολύ προνομιούχες», έναντι 26,4% το 2000. Περισσότεροι από τους μισούς μαθητές των ιδιωτικών σχολείων προέρχονται πλέον από προνομιούχα ή πολύ προνομιούχα κοινωνικά στρώματα, έναντι λιγότερου του ενός τρίτου στα δημόσια σχολεία.
«Πριν από 50 χρόνια, οι φιλόδοξες οικογένειες στόχευαν στο δημόσιο σχολείο», σημειώνει ο κοινωνιολόγος Λουί Σοβέλ. «Σήμερα, τα ιδιωτικά ιδρύματα θεωρούνται συχνά καλύτερη επιλογή αν θέλεις να μεγιστοποιήσεις τις πιθανότητες των παιδιών σου».
23°
