Σπάνιο αντίγραφο της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ βρέθηκε έπειτα από σχεδόν 250 χρόνια - Το εντόπισε εθελοντής στα Εθνικά Αρχεία της Βρετανίας
Μια ανακάλυψη που χαρακτηρίζεται εξαιρετικά σπάνια έγινε στα Εθνικά Αρχεία της Βρετανίας, στο Κιου του δυτικού Λονδίνου, λίγες ημέρες πριν από τη συμπλήρωση 250 ετών από την υπογραφή της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ. Ο εθελοντής Μάικλ Σκαρ, ενώ κατέγραφε αταξινόμητα έγγραφα του 18ου αιώνα από τα αρχεία του Βασιλικού Ναυτικού, εντόπισε ένα κείμενο του οποίου οι πρώτες λέξεις τού φάνηκαν αμέσως γνώριμες. Διαβάζοντας την εισαγωγή «Στο Κογκρέσο, 4 Ιουλίου 1776. Διακήρυξη των αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής...», κατάλαβε ότι κρατούσε στα χέρια του κάτι εξαιρετικό και κάλεσε αμέσως τον προϊστάμενό του.
Οι ειδικοί επιβεβαίωσαν πως πρόκειται για ένα από τα μόλις έντεκα σωζόμενα αντίτυπα της λεγόμενης «εκτύπωσης του Έξετερ», ενώ είναι το μοναδικό γνωστό αντίγραφο που βρίσκεται εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών. Το έγγραφο είχε τυπωθεί στο Έξετερ του Νιου Χάμσαϊρ μεταξύ 16 και 19 Ιουλίου 1776, λίγες ημέρες αφότου η Διακήρυξη υπογράφηκε στη Φιλαδέλφεια. Την εποχή εκείνη τέτοιες μονόφυλλες εκτυπώσεις παράγονταν με μεγάλη ταχύτητα ώστε να διαδοθούν άμεσα οι ειδήσεις και να ενημερωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι πολίτες για τη γέννηση του νέου κράτους.
Το αντίτυπο βρέθηκε ανάμεσα σε έγγραφα που είχαν κατασχεθεί από το αμερικανικό ιδιωτικό πολεμικό πλοίο Dalton, όταν αυτό αιχμαλωτίστηκε από βρετανικό πολεμικό ανοιχτά της Ισπανίας, τον Δεκέμβριο του 1776. Ενώ άλλα σημαντικά έγγραφα παραδόθηκαν στο Ναυτοδικείο, η Διακήρυξη καταγράφηκε απλώς ως «άλλο έγγραφο» και παρέμεινε ξεχασμένη στα ναυτικά αρχεία για περισσότερους από δύο αιώνες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο κυβερνήτης του πλοίου, Ελεάζερ Τζόνσον, προμηθεύτηκε το αντίτυπο στο Πόρτσμουθ του Νιου Χάμσαϊρ, λίγο πριν αποπλεύσει.
Ο Τζόνσον ήταν ένθερμος υποστηρικτής της αμερικανικής ανεξαρτησίας και, μετά τη σύλληψή του, δήλωσε ενώπιον βρετανικού δικαστηρίου ότι ήταν πολίτης των Ηνωμένων Πολιτειών, κάτι που τότε θεωρούνταν πράξη προδοσίας απέναντι στο βρετανικό Στέμμα. Οι ιστορικοί εκτιμούν ότι πιθανότατα είχε διαβάσει τη Διακήρυξη στο πλήρωμά του πριν από την αναχώρηση, εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους ρίσκαραν τη ζωή τους πολεμώντας για την ανεξαρτησία. Το Dalton ήταν, μάλιστα, το πρώτο αμερικανικό ιδιωτικό πολεμικό πλοίο που αιχμαλωτίστηκε σε ευρωπαϊκά ύδατα.
Η έρευνα αποκάλυψε ακόμη πολύτιμες πληροφορίες για το πλήρωμα των 120 ανδρών, στο οποίο συμμετείχαν Άγγλοι, Ιρλανδοί, Σκωτσέζοι, Γάλλοι, Δανοί και Αμερικανοί ναυτικοί. Ανάμεσά τους βρισκόταν και ο Ντάνιελ Κοτλ, ένας ελεύθερος μαύρος ναυτικός, γεγονός που υπογραμμίζει τη διαφορετική σύνθεση των πληρωμάτων εκείνης της περιόδου. Μετά τη σύλληψή τους μεταφέρθηκαν στην Αγγλία και φυλακίστηκαν στο Old Mill Prison του Πλίμουθ, με τα ίχνη αρκετών από αυτούς να χάνονται στη συνέχεια.
Ο διευθύνων σύμβουλος των Εθνικών Αρχείων της Βρετανίας, Σολ Νασέ, χαρακτήρισε το εύρημα «ισχυρή υπενθύμιση ότι η ιστορία της Αμερικανικής Επανάστασης είναι βαθιά διατλαντική». Όπως τόνισε, η αξία του εγγράφου δεν περιορίζεται μόνο στη σπανιότητά του, αλλά και στη μοναδική διαδρομή του: από ένα τυπογραφείο στο Νιου Χάμσαϊρ, σε ένα αμερικανικό πλοίο, στην αιχμαλωσία του από τους Βρετανούς και τελικά στα Εθνικά Αρχεία, όπου έμεινε ξεχασμένο για σχεδόν 250 χρόνια.
Η ανακάλυψη θεωρείται μία από τις σημαντικότερες των τελευταίων ετών για τους ιστορικούς, καθώς φωτίζει όχι μόνο τη διάδοση της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, αλλά και τις πρώτες προσπάθειες των νεοσύστατων Ηνωμένων Πολιτειών να διαδώσουν το μήνυμα της ανεξαρτησίας τους πέρα από τα σύνορά τους. Παράλληλα, υπενθυμίζει πως ακόμη και σήμερα, μέσα σε αρχεία που θεωρούνται πλήρως καταγεγραμμένα, μπορεί να κρύβονται ιστορικοί θησαυροί ανεκτίμητης αξίας.
19°
