Ο κόσμος βρίσκεται σε βαθιά κρίση, λέει ο πάπας Λέων ΙΔ' σε ομιλία του στο ισπανικό κοινοβούλιο

Ο Πάπας Λέων ΙΔ' είπε σήμερα στο ισπανικό κοινοβούλιο πως οι κλιμακούμενες συγκρούσεις, το βάθεμα της πόλωσης και η εκτεταμένη περιφρόνηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν ωθήσει τον κόσμο σε βαθιά κρίση, σε μία από τις πιο αναλυτικές πολιτικές ομιλίες που έχει κάνει μέχρι σήμερα.

Ο πάπας, που έχει υιοθετήσει τελευταία έναν πιο δυναμικό τόνο κατά της κατεύθυνσης της παγκόσμιας ηγεσίας, επανέλαβε επίσης τη σθεναρή εναντίωσή του στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στην Ευρώπη, καλώντας τους πολιτικούς να τερματίσουν τους πολέμους και να βοηθήσουν τους μετανάστες.

«Ο κόσμος διέρχεται μια βαθιά πνευματική και πολιτιστική κρίση, η οποία γίνεται φανερή στις πολλαπλές μορφές βίας, πόλωσης και αμοιβαίας δυσπιστίας», είπε ο πάπας στην ομιλία του, μερικές ώρες αφότου το Ισραήλ και το Ιράν επανέλαβαν τις επιθέσεις το ένα εναντίον του άλλου στην πιο σοβαρή δοκιμασία μιας δίμηνης κατάπαυσης του πυρός.

«Τα όπλα μπορούν να επιβάλουν προσωρινή σιωπή, αλλά δεν μπορούν ποτέ να οικοδομήσουν μια αυθεντική και με διάρκεια ειρήνη», είπε.

Η ομιλία του Λέοντα, που έγινε στα ισπανικά και έκανε τους βουλευτές και τους γερουσιαστές να σηκωθούν από τα έδρανα και να χειροκροτούν επί επτά λεπτά, ήταν μια σπάνια απεύθυνση πάπα σε εθνικό κοινοβούλιο και η πρώτη ενός πάπα στο κοινοβούλιο της Ισπανίας. Αποτέλεσε τμήμα μιας επίσκεψης στη χώρα κατά την οποία ο ποντίφικας συναντήθηκε με μετανάστες και άστεγους και κάλεσε τους ηγέτες της χώρας να σταματήσουν να διχάζουν το εκλογικό σώμα.

Ο Λέων, η ισπανική περιοδεία του οποίου θα κορυφωθεί με τη συνάντηση που θα έχει με μετανάστες στα Κανάρια Νησιά που αψήφησαν τα επικίνδυνα νερά του Ατλαντικού για να εισέλθουν στην Ευρώπη, δήλωσε ότι η έλλειψη ελπίδας για τους μετανάστες όλου του κόσμου αποτελεί πρόκληση «για την ηθική θεμελίωση της διεθνούς τάξης».

Είπε ότι οι χώρες πρέπει να αναζητήσουν λύσεις που πηγαίνουν πέρα από την «απλή διαχείριση των ροών» και θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τις αιτίες που αναγκάζουν τους ανθρώπους να φύγουν από τις χώρες προέλευσής τους, μεταξύ των οποίων ο πόλεμος, η φτώχεια και η κλιματική αλλαγή.

Ο πάπας είπε στο ισπανικό κοινοβούλιο ότι «το ηθικό μεγαλείο μιας χώρας εκδηλώνεται πάνω από όλα με την ικανότητά της να συνοδεύει, να προστατεύει και να αγαπάει εκείνους των οποίων η ζωή είναι πιο εύθραυστη».

Περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους το 2025 στην προσπάθεια να φθάσουν στα Κανάρια Νησιά, ανοικτά των δυτικών ακτών της Αφρικής, συχνά σε αυτοσχέδια πλεούμενα, σύμφωνα με τη ΜΚΟ Caminando Fronteras.

Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ έχει εγκαινιάσει ένα πρόγραμμα μαζικής αμνηστίας, επιτρέποντας σε 500.000, σύμφωνα με υπολογισμούς, μετανάστες να αιτηθούν για μόνιμο καθεστώς.

Ο Λέων, που απηύθυνε ένα ένθερμο μανιφέστο τον περασμένο μήνα καλώντας τις κυβερνήσεις όλου του κόσμου να επιβραδύνουν την ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (AI/ΤΝ), έκανε σήμερα έκκληση για «αυστηρή ηθική επαγρύπνηση» σχετικά με το πώς η AI χρησιμοποιείται στον πόλεμο. Είπε πως η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στην Ευρώπη, που το ποσό τους σημείωσε πέρυσι τη μεγαλύτερη αύξηση από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου κάτω από την πίεση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, είναι «ενοχλητική».

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ αρνήθηκε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του Τραμπ οι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ τους, αν και οι δαπάνες έχουν τριπλασιαστεί αφότου ανέλαβε την εξουσία το 2018, από περίπου 10 δισεκατομμύρια ευρώ σε περισσότερα από 34 δισεκ. ευρώ. Ο πάπας αποκάλεσε τον περασμένο μήνα τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης προδοσία της διπλωματίας.

Ο Λέων προσέφερε επίσης μερικές από τις πιο αναλυτικές παρατηρήσεις του μέχρι σήμερα σχετικά με την ισορροπία των σχέσεων Εκκλησίας και κράτους. Κάλεσε για προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας, λέγοντας πως η πίστη «δεν μπορεί να υποβιβάζεται στη σιωπή σαν να μην έχει σχέση με τη δημόσια ζωή».

Ομοίως ο πάπας υπεραμύνθηκε της ιδιωτικότητας του απορρήτου της εξομολόγησης, που υποχρεώνει τον ιερέα να μην αποκαλύπτει οποιαδήποτε πληροφορία λαμβάνει από εκείνον που μετανοεί.

Αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, συζητάνε κατά πόσον μπορούν να αναγκάσουν τους ιερείς να αναφέρουν σεξουαλική κακοποίηση που αποκαλύφθηκε στη διάρκεια της εξομολόγησης, έπειτα από σκάνδαλα που έχουν συνταράξει την Εκκλησία διεθνώς.

Προστατεύοντας το απόρρητο της εξομολόγησης, είπε ο Λέων, διατηρείται «ένας ιερός χώρος εσωτερικής ελευθερίας, όπου ο πιστός μπορεί να ανοίξει την ψυχή του/της ενώπιον του Θεού».

Έκθεση του 2023 από τον Συνήγορο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ισπανίας εκτίμησε πως είναι εκατοντάδες χιλιάδες τα θύματα κακοποίησης από κληρικούς εκεί επί δεκαετίες.

Σε συνάντηση που είχε σήμερα με επισκόπους της καθολικής Εκκλησίας, μετά την ομιλία του στο κοινοβούλιο, ο Λέων είπε πως πρέπει να ακούνε όσους υπέστησαν κακοποίηση και να επανορθώνουν.

Το Βατικανό έχει ανακοινώσει πως ο πάπας θα συναντηθεί με ομάδα θυμάτων στη διάρκεια της επίσκεψης, αλλά δεν έχει δώσει ακόμη περισσότερες λεπτομέρειες.