Φερόε: Η μεγάλη στροφή στο δικαίωμα επιλογής των γυναικών στην άμβλωση

Μια βαθιά κοινωνική και πολιτική τομή συντελείται στα Νησιά Φερόε, καθώς ένας νέος νόμος που επιτρέπει τις αμβλώσεις έως τις 12 εβδομάδες έρχεται να ανατρέψει μία από τις πιο αυστηρές νομοθεσίες στην Ευρώπη. Πρόκειται για μια ιστορική αλλαγή σε μια κοινωνία που παραδοσιακά συγκαταλέγεται στις πιο συντηρητικές της βόρειας Ευρώπης.

Η Μάρνα Γιάκομπσεν ήταν μόλις 17 ετών όταν βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Με όνειρο να σπουδάσει στο εξωτερικό —μια σπάνια ευκαιρία για την κόρη ενός φτωχού ψαρά από τα Φερόε— αναγκάστηκε να πει ψέματα σε γιατρούς, ισχυριζόμενη ότι θα πάθαινε νευρική κατάρρευση, ώστε να της επιτραπεί η άμβλωση. Πενήντα χρόνια μετά, θυμάται την εμπειρία αυτή με οργή, ως σύμπτωμα μιας ασφυκτικής πραγματικότητας για τις γυναίκες της εποχής.

Νησιά Φερόε, μια κοινωνία σε μετάβαση

Μέχρι πρόσφατα, η άμβλωση επιτρεπόταν στα Φερόε μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, αναγκάζοντας πολλές γυναίκες να καταφεύγουν σε ψευδείς δηλώσεις ή να αναζητούν λύσεις εκτός της χώρας. Η νέα νομοθεσία, που ψηφίστηκε στα τέλη του περασμένου έτους και τίθεται σε ισχύ τον Ιούλιο, αλλάζει ριζικά το τοπίο.

Η βουλευτής Χέρβορ Πάλσντοτιρ χαρακτήρισε την εξέλιξη «τεράστια νίκη», τονίζοντας ότι πλέον οι γυναίκες έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για το σώμα τους. Η ψήφιση του νόμου θεωρείται ορόσημο για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο αρχιπέλαγος.

Πολιτική αβεβαιότητα και διχασμένη κοινή γνώμη

Παρά τη θεσμική πρόοδο, το πολιτικό μέλλον του νόμου παραμένει αβέβαιο. Οι επικείμενες βουλευτικές εκλογές στα τέλη Μαρτίου ενδέχεται να φέρουν στην εξουσία έναν συντηρητικό συνασπισμό, ο οποίος έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ανατρέψει ή να περιορίσει την εφαρμογή του.

Την ίδια στιγμή, η κοινωνία εμφανίζεται διχασμένη. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του 2024, το 52% των πολιτών υποστηρίζει την άμβλωση έως τις 12 εβδομάδες, ενώ ένα σημαντικό 43% τάσσεται υπέρ της διατήρησης αυστηρών περιορισμών, επιτρέποντάς την μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.

Η εξέλιξη στα Φερόε αποτυπώνει τη σύγκρουση ανάμεσα σε παραδοσιακές αξίες και σύγχρονες αντιλήψεις για τα δικαιώματα, σε μια Ευρώπη που, ακόμη και σήμερα, δεν κινείται με ενιαίο ρυθμό στο ζήτημα των αμβλώσεων.