To Ιράν δίνει προτεραιότητα στους πυραύλους, ενώ τα πυρηνικά παραμένουν, εν μέσω αυξημένης πίεσης
Σε ταχεία αποκατάσταση αρκετών εγκαταστάσεων βαλλιστικών πυραύλων που υπέστησαν ζημιές από πλήγματα το καλοκαίρι φαίνεται πως έχει προχωρήσει το Ιράν. Αντίθετα, οι επισκευές σε βασικές πυρηνικές υποδομές παραμένουν περιορισμένες, σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών εικόνων των The New York Times από περίπου δύο δεκάδες τοποθεσίες που επλήγησαν από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες τον Ιούνιο.
Ο διαφορετικός ρυθμός αποκατάστασης προσφέρει ενδείξεις για τις στρατιωτικές προτεραιότητες της Τεχεράνης, την ώρα που οι ΗΠΑ συγκεντρώνουν δυνάμεις κοντά στο Ιράν και ο Donald Trump εξετάζει το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής δράσης. Σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης, εκτιμάται ότι το Ιράν θα απαντούσε με βαλλιστικούς πυραύλους, στοχεύοντας το Israel και αμερικανικά στρατιωτικά μέσα και συμμαχικές βάσεις στην περιοχή.
Οι Times εντόπισαν εργασίες κατασκευής ή επισκευής σε περισσότερες από τις μισές πληγείσες τοποθεσίες, με τουλάχιστον 12 πυραυλικές εγκαταστάσεις –συμπεριλαμβανομένων μονάδων παραγωγής– να εμφανίζουν δραστηριότητα τους τελευταίους μήνες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επισκευές ξεκίνησαν σχεδόν αμέσως μετά τα πλήγματα, στοιχείο που υποδηλώνει βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα στην παραγωγή πυραύλων.
Ενδεικτική θεωρείται η εγκατάσταση δοκιμών στη Σαχρούντ, όπου οι δρόμοι καθαρίστηκαν άμεσα μετά τις χιονοπτώσεις και το χιόνι έλιωσε γρήγορα από τις στέγες – ένδειξη ενεργής λειτουργίας. Εκτιμήσεις υπηρεσιών πληροφοριών αναφέρουν ότι το Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό ανασυγκροτήσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων μετά τα πλήγματα του Ιουνίου.
Αντίθετα, οι τρεις βασικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού — Natanz, Isfahan και Fordow — φαίνεται να παραμένουν εκτός λειτουργίας, παρά κάποιες ορατές εργασίες. Από τον Δεκέμβριο έχουν τοποθετηθεί στέγες σε δύο σημεία, γεγονός που δυσκολεύει την εκτίμηση του τι συμβαίνει στο εσωτερικό, ενώ πολλές υπέργειες ζημιές παραμένουν εμφανείς.
Στη Νατάνζ, ζημιές που καταγράφηκαν στις αρχές Δεκεμβρίου καλύφθηκαν με νέα λευκή κατασκευή οροφής σε κτίριο που έχει ταυτοποιηθεί ως πιλοτική μονάδα εμπλουτισμού. Στο Ισφαχάν, κατεστραμμένα υπέργεια κτίρια –μεταξύ τους και εγκαταστάσεις μετατροπής ουρανίου– έχουν πλέον στεγαστεί, ενώ κοντά τους ενισχύθηκαν είσοδοι υπόγειων σηράγγων. Σε νέα υπόγεια τοποθεσία κοντά στη Νατάνζ (γνωστή ως Pickaxe Mountain), οι είσοδοι σηράγγων έχουν ενισχυθεί τους τελευταίους μήνες.
Τι δείχνουν οι ειδικοί: σταθεροποίηση υποδομών και αποτίμηση ζημιών
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα δορυφορικά στιγμιότυπα αποτυπώνουν κυρίως υπέργειες εργασίες. Μέχρι πρόσφατα, η δραστηριότητα γύρω από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις φαίνεται να επικεντρωνόταν στη σταθεροποίηση (απομάκρυνση ερειπίων, γέμισμα κρατήρων) και στην αποτίμηση ζημιών. Παράλληλα, η καταστολή που εξαπέλυσε η ιρανική κυβέρνηση κατά υπόπτων για κατασκοπεία μετά τα πλήγματα του Ιουνίου εκτιμάται ότι έχει διαταράξει το πυρηνικό πρόγραμμα.
Δυτικοί και ισραηλινοί αξιωματούχοι δεν έχουν εντοπίσει σαφή σημάδια ουσιαστικής προόδου στην αποκατάσταση της ικανότητας εμπλουτισμού καυσίμων ή κατασκευής πυρηνικής κεφαλής. Η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας των ΗΠΑ (Νοέμβριος) αναφέρει ότι τα πλήγματα «υπονόμευσαν σημαντικά» το πυρηνικό πρόγραμμα.
Αποθέματα ουρανίου και νέα δραστηριότητα στο Παρτσίν
Παρά ταύτα, το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου – υλικό κοντά στη μετατροπή σε καύσιμο για πυρηνικό όπλο. Σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές εκτιμήσεις, το εμπλουτισμένο ουράνιο που βρισκόταν θαμμένο στις τρεις εγκαταστάσεις που επλήγησαν τον Ιούνιο παραμένει στη θέση του.
Πρόσφατη έκθεση κατέγραψε αυξημένη δραστηριότητα στο Ισφαχάν, κυρίως με κάλυψη εισόδων σηράγγων με φρέσκο χώμα, εξέλιξη που ειδικοί ερμηνεύουν ως προληπτικό μέτρο «ενόψει επίθεσης». Ιδιαίτερη κινητικότητα σημειώνεται και στο στρατιωτικό συγκρότημα Parchin, νοτιοανατολικά της Τεχεράνης, όπου δορυφορικές εικόνες δείχνουν την πρόσφατη κατασκευή μεγάλου κυλινδρικού θαλάμου μήκους περίπου 45 μέτρων και ενίσχυση της αεράμυνας. Αν και ο ακριβής σκοπός της νέας εγκατάστασης δεν μπορεί να προσδιοριστεί από τις εικόνες, η κατασκευή υποδηλώνει στρατηγική σημασία.
Συμπέρασμα των αναλυτών: η Τεχεράνη επενδύει άμεσα στην αποκατάσταση της πυραυλικής της ισχύος, ενώ στο πυρηνικό σκέλος κυριαρχούν προς το παρόν εργασίες σταθεροποίησης – με τα αποθέματα ουρανίου να παραμένουν ο κρίσιμος άγνωστος παράγοντας.
17°
