Γκρέγκορι Γκρεγκοριάδης: Πέθανε ο Έλληνας επιστήμονας που άνοιξε τον δρόμο για τα εμβόλια Covid

Ο Γκρέγκορι Γκρεγκοριάδης, ο ελληνογενής βιοχημικός που έθεσε τα θεμέλια για την τεχνολογία πάνω στην οποία βασίστηκαν τα εμβόλια mRNA κατά της Covid-19, πέθανε σε ηλικία 91 ετών.

Ο Γκρεγκοριάδης ήταν ο επιστήμονας που πρώτος απέδειξε ότι τα λιποσώματα – μικροσκοπικές «φούσκες» λίπους που μοιάζουν με τις κυτταρικές μεμβράνες – μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως φορείς φαρμάκων και εμβολίων στο ανθρώπινο σώμα. Η ανακάλυψη αυτή αποδείχθηκε καθοριστική δεκαετίες αργότερα, όταν τα εμβόλια της Pfizer και της Moderna χρειάστηκαν έναν τρόπο να «προστατεύσουν» το εύθραυστο mRNA ώστε να ενεργοποιήσει σωστά το ανοσοποιητικό σύστημα.

Γεννημένος στην Αθήνα το 1934, μεγάλωσε στα χρόνια της ναζιστικής κατοχής και του εμφυλίου. Παρότι αρχικά ήθελε να γίνει συγγραφέας, επέλεξε την επιστήμη, θεωρώντας ότι του άνοιγε περισσότερους δρόμους. Σπούδασε Χημεία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και, μετά τη στρατιωτική του θητεία στην Πολεμική Αεροπορία, έφυγε στο εξωτερικό, καθώς – όπως είχε πει ο ίδιος – «δεν υπήρχε μέλλον στην Ελλάδα χωρίς γνωριμίες».

Στη δεκαετία του 1970, εργαζόμενος στο Λονδίνο, απέδειξε μαζί με τη βιοχημικό Μπρέντα Ράιμαν ότι τα λιποσώματα μπορούν να «μεταφέρουν» ένζυμα και φάρμακα σε συγκεκριμένα όργανα. Το 1974 δημοσίευσε στο περιοδικό Nature εργασία που θεωρείται σταθμός στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των εμβολίων και άνοιξε νέους δρόμους στη θεραπεία του καρκίνου, του διαβήτη και σπάνιων μεταβολικών νοσημάτων.

Τη δεκαετία του 1990, ως επικεφαλής του Κέντρου Έρευνας Φαρμακευτικής Χορήγησης στο University College London, συνέβαλε στην ανάπτυξη εμβολίων για την ηπατίτιδα Α και τη γρίπη. Αργότερα ίδρυσε βιοφαρμακευτική εταιρεία που αξιοποίησε την τεχνογνωσία του στη χορήγηση φαρμάκων.

Ιδιαίτερα συμβολική στιγμή της ζωής του ήταν το 2021, όταν – μισό αιώνα μετά τις πρώτες του δημοσιεύσεις – έκανε ο ίδιος το εμβόλιο κατά της Covid-19. Όπως είχε πει, το γεγονός τον έκανε «ευφορικό»: «Δημοσιεύεις επιστημονικές εργασίες και ελπίζεις ότι θα έχουν σημασία. Δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα χρησιμοποιηθούν σε μια παγκόσμια πανδημία».

Ο Γκρέγκορι Γκρεγοριάδης δημοσίευσε περίπου 400 επιστημονικές εργασίες και δεκάδες βιβλία και κεφάλαια, ενώ άφησε πίσω του σύζυγο, δύο παιδιά και ένα επιστημονικό έργο που επηρέασε καθοριστικά τη σύγχρονη ιατρική.

Πηγή: The Times