Βρετανία: Σάλος με οδηγία του NHS που μιλά για «οφέλη» γάμων μεταξύ εξαδέλφων
Στη Βρετανίαξέσπασε πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση μετά τη δημοσίευση κειμένου του NHS Αγγλίας που παρουσίαζε «οικονομικά πλεονεκτήματα» και «ισχυρότερη οικογενειακή στήριξη» από γάμους πρώτων εξαδέλφων, την ώρα που είναι επιστημονικά τεκμηριωμένος ο αυξημένος κίνδυνος γενετικών ανωμαλιών στους απογόνους.
Το ντοκουμέντο, που αναρτήθηκε από το Genomics Education Programme του NHS, επικαλούνταν μελέτες που συνδέουν τον γάμο μεταξύ εξαδέλφων με θετικά στοιχεία για ορισμένες κοινότητες, προκαλώντας ωστόσο οξύτατες αντιδράσεις σε όλη τη Βρετανία. Εκπρόσωπος του NHS έσπευσε να διευκρινίσει ότι πρόκειται για «περίληψη υφιστάμενης έρευνας και δημόσιας συζήτησης» και όχι για επίσημη θέση του οργανισμού.
Η πολιτική αντιπαράθεση υπήρξε άμεση. Ο βουλευτής των Συντηρητικών Ρίτσαρντ Χόλντεν κατηγόρησε το NHS ότι «γονατίζει σε καταστροφικές και καταπιεστικές πρακτικές» και κάλεσε τον Κιρ Στάρμερ να πάρει σαφή θέση. Όπως είπε, «οι Εργατικοί δεν ακούν την πλειοψηφία που θέλει τον τερματισμό των γάμων μεταξύ εξαδέλφων, οι οποίοι χρησιμοποιούνται και ως πίσω πόρτα για τη μετανάστευση».
Η αντίδραση από την επιστημονική κοινότητα ήταν εξίσου σκληρή. Ο κοινωνιολόγος Πάτρικ Νας, διευθυντής του Pharos Foundation στην Οξφόρδη, χαρακτήρισε την καθοδήγηση του NHS «εξαιρετικά παραπλανητική», υποστηρίζοντας ότι «οι γάμοι εξαδέλφων είναι απλώς αιμομιξία και πρέπει να απαγορευθούν άμεσα».
Η ιατρική έρευνα καταδεικνύει αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης γενετικών παθήσεων όπως δρεπανοκυτταρική αναιμία και κυστική ίνωση στα παιδιά που γεννιούνται από στενούς συγγενικούς δεσμούς. Παράλληλα, οργανώσεις έχουν επισημάνει ότι η πρακτική συχνά συνδέεται με καταπίεση γυναικών και περιορισμό της προσωπικής ελευθερίας σε ορισμένες κοινότητες.
Το κείμενο του NHS, πάντως, τόνιζε ότι και άλλοι παράγοντες —όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ ή η ηλικία των γονέων— αυξάνουν τον κίνδυνο γενετικών ανωμαλιών, χωρίς να απαγορεύονται. Πρότεινε επίσης γενετική συμβουλευτική και καμπάνιες ενημέρωσης, ώστε οι οικογένειες να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις χωρίς να στιγματίζονται πολιτισμικές παραδόσεις.
Το ζήτημα φέρνει στο επίκεντρο τις αντιφάσεις της βρετανικής κοινωνίας, που από τον 16ο αιώνα νομιμοποιεί τον γάμο μεταξύ εξαδέλφων —ένα κενό που λέγεται ότι αξιοποίησε ο Ερρίκος Η΄— αλλά σήμερα τον αντιμετωπίζει ως σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας και κοινωνικής συνοχής.
17°
