Explainer: Τι συμβαίνει στο Νεπάλ – Πώς η απαγόρευση των Social Media έφερε χάος

Το Νεπάλ βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα κύμα κοινωνικής αναταραχής, καθώς χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για την απόφαση της κυβέρνησης να απαγορεύσει τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Η απαγόρευση, που τέθηκε σε ισχύ στις αρχές Σεπτεμβρίου 2025, πυροδότησε έντονες αντιδράσεις, κυρίως από νέους, φοιτητές και ακτιβιστές, οι οποίοι θεωρούν το μέτρο αυταρχικό και κατασταλτικό.

Πώς ξεκίνησε η κρίση

Η κυβέρνηση του Νεπάλ ανακοίνωσε την απαγόρευση πλατφορμών όπως το Facebook, το TikTok και το X (πρώην Twitter), επικαλούμενη λόγους «εθνικής ασφάλειας» και «προστασίας της κοινωνικής συνοχής». Σύμφωνα με τις αρχές, η διάδοση ψευδών ειδήσεων και η υποκίνηση βίας μέσω των social media αποτελούσαν απειλή για τη σταθερότητα της χώρας.

Ωστόσο, η απόφαση αυτή ερμηνεύτηκε από πολλούς ως προσπάθεια φίμωσης της ελεύθερης έκφρασης και περιορισμού της δημόσιας κριτικής προς την κυβέρνηση. Οι πρώτες διαδηλώσεις ξεκίνησαν στην Κατμαντού, με φοιτητές να συγκεντρώνονται έξω από κυβερνητικά κτίρια, κρατώντας πλακάτ υπέρ της ελευθερίας του λόγου. Μέσα σε λίγες ημέρες οι εξεγέρσεις είχαν βάλει φωτιά σε κυβερνητικά κτήρια και κατοικίες αξιωματούχων στο Νεπάλ.

Η κλιμάκωση των επεισοδίων

Καθώς οι διαδηλώσεις εξαπλώθηκαν σε άλλες πόλεις, η αστυνομία απάντησε με χρήση δακρυγόνων, συλλήψεις και περιορισμούς στην κυκλοφορία. Αναφορές από τοπικά μέσα κάνουν λόγο για δεκάδες τραυματισμούς και αυξανόμενη ένταση μεταξύ πολιτών και δυνάμεων ασφαλείας.

Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι ο επίσημος απολογισμός της βίαιης σύγκρουσης με την αστυνομία έχει ως αποτέλεσμα –και μέχρι τώρα- 25 νεκρούς και πάνω από 600 τραυματίες σύμφωνα και με ανακοίνωση του Υπουργείου Υγείας της χώρας.

Διεθνείς αντιδράσεις

Οργανώσεις όπως η Human Rights Watch και η Amnesty International εξέφρασαν ανησυχία γι Se α την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Νεπάλ, καλώντας την κυβέρνηση να επανεξετάσει την πολιτική της. Παράλληλα, αρκετές πρεσβείες δυτικών χωρών εξέδωσαν ανακοινώσεις υπέρ της ελευθερίας της έκφρασης και της ειρηνικής διαμαρτυρίας.

Χρονολόγιο των διαδηλώσεων στο Νεπάλ (Αύγουστος–Σεπτέμβριος 2025)

Αρχές Αυγούστου 2025: Η κυβέρνηση του Νεπάλ ανακοινώνει πρόθεση να περιορίσει τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, επικαλούμενη «εθνική ασφάλεια» και «προστασία της νεολαίας από παραπληροφόρηση».

25 Αυγούστου 2025: Πρώτες φοιτητικές συγκεντρώσεις στην Κατμαντού. Οι διαδηλωτές καταγγέλλουν λογοκρισία και αυταρχισμό. Το TikTok και το Facebook γίνονται κεντρικά σύμβολα της αντίστασης.

28 Αυγούστου 2025: Η κυβέρνηση επιβάλλει επίσημη απαγόρευση σε TikTok, Facebook, X (πρώην Twitter), Instagram και YouTube. Οι πάροχοι διαδικτύου λαμβάνουν εντολή να μπλοκάρουν την πρόσβαση.

30 Αυγούστου 2025: Μαζικές διαδηλώσεις σε Κατμαντού, Pokhara και άλλες πόλεις. Η αστυνομία κάνει χρήση δακρυγόνων και προχωρά σε συλλήψεις. Αναφέρονται τουλάχιστον 40 τραυματισμοί, ενώ υπάρχουν νεκροί που τελικά ο αριθμός τους σήμερα ξεπερνά τους 20 και οι τραυματίες ξεπερνούς τους 600.

2 Σεπτεμβρίου 2025: Η κυβέρνηση δηλώνει ότι «δεν θα υποχωρήσει σε εκβιασμούς» και κατηγορεί «ξένες δυνάμεις» για υποκίνηση των επεισοδίων.

4 Σεπτεμβρίου 2025: Η Human Rights Watch και η Amnesty International εκδίδουν κοινή ανακοίνωση καταδικάζοντας την απαγόρευση και την καταστολή των διαδηλώσεων.

6 Σεπτεμβρίου 2025: Διαδηλωτές αποκλείουν την είσοδο του Υπουργείου Εσωτερικών. Η αστυνομία απαντά με βίαιη καταστολή. Βίντεο από τα επεισόδια κυκλοφορούν μέσω VPN και διεθνών μέσων.

8 Σεπτεμβρίου 2025: Η κυβέρνηση ανακοινώνει ότι εξετάζει «εναλλακτικές μορφές ρύθμισης» των social media, χωρίς να αίρει την απαγόρευση.

9 Σεπτεμβρίου 2025: Το CNN δημοσιεύει αναλυτικό explainer για την κρίση, τονίζοντας τον ρόλο της νεολαίας και την αυξανόμενη διεθνή πίεση.

Πηγές: CNN, Human Rights Watch, Al Jazeera