Αδέσποτα στη Ρωσία: Το νομοσχέδιο για μαζική ευθανασία εκκρεμεί ενώ οι φιλόζωοι βγήκαν στους δρόμους

Μετά το νομοσχέδιο για μαζική ευθανασία που ετέθη προς ψηφοφορία στη Δούμα με σκοπό οι ρωσικές αρχές να αντιμετωπίσουν τον μεγάλο πληθυσμό των αδέσποτων ζώων, ακτιβιστές για τα δικαιώματα των ζώων βγήκαν στους δρόμους στο Καλίνινγκραντ, στο Ροστόφ-ον-Ντον, στο Μπλαγκοβετσένσκ, στο Νοβοσιμπίρσκ και το Καζάν. Το σχέδιο νόμου που εκπονήθηκε μετά από περιστατικά με αδέσποτα σκυλιά τα οποία σκότωσαν παιδιά, προτρέπει τις περιφερειακές διοικήσεις να θανατώσουν σκυλιά ακόμα και σε καταφύγια. Η δημόσια αντίδραση έχει ήδη οδηγήσει σε καθυστερήσεις στην πρόοδο του νομοσχεδίου. Η Κρατική Δούμα ανέβαλε επ' αόριστον την ψηφοφορία ενώ μέχρι τον περασμένο μήνα είχαν συγκεντρωθεί πάνω από 50.000 υπογραφές εναντίον του νομοσχεδίου.

Η Μόσχα φιλοξενούσε μέχρι πρότινος μεγάλο πληθυσμό αδέσποτων σκυλιών, ο οποίος φαίνεται πως έχει μειωθεί με ύποπτο τρόπο. Πάντως, το φαινόμενο στη ρωσική πρωτεύουσα έχει προσελκύσει το παγκόσμιο ενδιαφέρον διότι πολλά σκυλιά συχνάζουν ή κατοικούν στο μετρό της πόλης, το οποίο ξέρουν να χρησιμοποιούν. Το αποκορύφωμα του πληθυσμού των αδέσποτων ήταν το 2010 όταν υπολογίστηκε ότι εντός των ορίων της Μόσχας ζούσαν 35.000 αδέσποτα σκυλιά. Σύμφωνα με τον Αντρέι Πογιάρκοφ του Ινστιτούτου Οικολογίας και Εξέλιξης AN Severtsov, βιολόγο που έχει μελετήσει τα σκυλιά της Μόσχας για πάνω από 30 χρόνια, η ποσότητα τροφής που τους διατίθεται διατηρεί σταθερό τον συνολικό πληθυσμό των «άστεγων σκύλων» μεταξύ 35.000 και 50.000. Τα περισσότερα κουτάβια δεν ενηλικιώνονται και αυτά που τα καταφέρνουν αντικαθιστούν ουσιαστικά τους ενήλικες που έχουν πεθάνει. Τα αδέσποτα δεν ξεπερνούν τα 10 χρόνια ζωής. Και τα περισσότερα μοιράζονται ορισμένες ομοιότητες: είναι συνήθως μεσαίου μεγέθους με παχύ τρίχωμα, κεφάλια σε σχήμα σφήνας και αμυγδαλωτά μάτια, με μακριές ουρές και όρθια αυτιά. Αν και υα περισσότερα σκυλιά γεννιούνται άστεγα υπάρχουν πολλά που φτάνουν στους δρόμους ως εγκαταλελειμμένα κατοικίδια. Με τα χρόνια ο Πογιάρκοφ παρατήρησε ότι τα σκυλιά έχαναν χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς όπως κούνημα ουράς, κοινωνικότητα και φιλικότητα, τα οποία τα ξεχωρίζουν από τους λύκους, δηλαδή ότι εξαγριώνονταν.

Ο αριθμός των αδέσποτων αυξήθηκε απότομα στη δεκαετία του 1990 και άρχισαν να σημειώνονται επεισόδια επιθέσεων σε ανθρώπους. Τότε οι αρχές τα κυνηγούσαν και τα σκότωναν. Στη συνέχεια η στάση άλλαξε: τα έπιαναν, τα στείρωναν και τα τάιζαν. Ο Πογιάρκοφ τα ταξινόμησε σε τέσσερις ομάδες: τα άγρια και νυχτόβια σκυλιά που αποφεύγουν τους ανθρώπους θεωρώντας τους ως απειλή, τους επαίτες (πιο κοινωνικά με τους ανθρώπους, αλλά όχι στοργικά), τους φύλακες που θεωρούν ορισμένους ανθρώπους αρχηγούς τους και βρίσκονται συνήθως κοντά σε εργοστάσια ή ναυπηγεία και μπορεί να τρέφονται σε τακτική βάση χωρίς επίσημο ιδιοκτήτη και τέλος τα σκυλιά από σπίτι για σπίτι. Μερικά ζουν σε αγέλες, άλλα είναι μοναχικά. Όλα, σύμφωνα με τον Πογιάρκοφ, έχουν μάθει τεχνικές επιβίωσης: πώς να εξασφαλίζουν τροφή, πώς να διασχίζουν τον δρόμο μαζί με πεζούς —να υπακούουν στα φανάρια— και πώς να αποφεύγουν τις επιπλήξεις. Για παράδειγμα, σπάνια αφοδεύουν σε πολυσύχναστες περιοχές ή σε πεζοδρόμια σαν να έχουν κατανοήσει πως αυτό εκνευρίζει τους ανθρώπους. Από την πλευρά τους, οι Μοσχοβίτες τα αντιμετωπίζουν με ένα μείγμα στοργής και ενόχλησης, ως κομμάτι της πόλης, πράγμα που αντανακλά και ένα γραμματόσημο που κυκλοφόρησε το 2019.

Οι Ρώσοι έχουν παραδοσιακά πολύ στενή σχέση με τα σκυλιά, αν και όχι πάντοτε «φιλοζωική» αν κρίνουμε από την αποστολή σκυλιών στο διάστημα. Πάντως, το 2001, όταν μια γυναίκα μαχαίρωσε θανάσιμα ένα σκυλί ονόματι Mάλτσικ, που είχε κάνει σπίτι του τον σταθμό Mendeleyevskaya, συνελήφθη, δικάστηκε και υποβλήθηκε σε ψυχιατρική θεραπεία ενός έτους. Στη συνέχεια συγκεντρώθηκαν χρήματα για την ανέγερση ενός χάλκινου αγάλματος του Μάλτσικ, το οποίο τώρα βρίσκεται στην είσοδο του σταθμού.