Τι σημαίνει για την Ουκρανία η παύση στρατιωτικής βοήθειας των ΗΠΑ

Η απόφαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να παγώσει όλη τη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ προς την Ουκρανία αποτελεί βαρύ πλήγμα όχι μόνο για το Κίεβο, αλλά και για τους Ευρωπαίους συμμάχους που πίεζαν την αμερικανική κυβέρνηση να συνεχίσει τη στήριξή της.

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ αναστέλλουν τη στρατιωτική βοήθεια, καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι στο Κογκρέσο είχαν μπλοκάρει το μεγαλύτερο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας του τότε προέδρου Τζο Μπάιντεν προς την Ουκρανία το καλοκαίρι του 2023.

Τότε, η Ουκρανία κατάφερε να διαχειριστεί τα αποθέματα πυρομαχικών της με τη βοήθεια της Ευρώπης.

Τελικά, το Κογκρέσο ενέκρινε το πακέτο βοήθειας των 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων την άνοιξη του 2024, την τελευταία στιγμή – τη στιγμή που η Ουκρανία δυσκολευόταν να αποκρούσει μια νέα ρωσική επίθεση στο Χάρκοβο. Η άφιξη των καθυστερημένων αμερικανικών όπλων βοήθησε στην ανατροπή της κατάστασης.

Η Ευρώπη παρέχει πλέον το 60% της βοήθειας προς την Ουκρανία

Όπως το 2024, μπορεί να χρειαστούν μήνες μέχρι να γίνουν αισθητές οι επιπτώσεις της διακοπής της αμερικανικής βοήθειας – τουλάχιστον όσον αφορά τα πυρομαχικά και τον εξοπλισμό. Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν αυξήσει σταδιακά την παραγωγή οβίδων πυροβολικού. Συνολικά, η Ευρώπη παρέχει πλέον το 60% της βοήθειας προς την Ουκρανία – περισσότερο από τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, η στρατιωτική υποστήριξη των ΗΠΑ παραμένει ζωτικής σημασίας για την Ουκρανία. Ένας δυτικός αξιωματούχος περιέγραψε πρόσφατα τη βοήθεια των ΗΠΑ ως «την κορυφή» της στρατιωτικής ενίσχυσης, όσον αφορά την ποιότητα των όπλων.

Η ικανότητα της Ουκρανίας να προστατεύει τον πληθυσμό και τις πόλεις της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα εξελιγμένα αμερικανικά συστήματα αεράμυνας – όπως οι συστοιχίες Patriot και τα συστήματα NASAMS, που αναπτύχθηκαν από κοινού με τη Νορβηγία.

Οι ΗΠΑ έχουν δώσει στην Ουκρανία τη δυνατότητα να πραγματοποιεί επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς – με πυραύλους HIMARS και ATACMS. Οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει τη χρήση τους εντός της Ρωσίας, αλλά έχουν αποδειχθεί ζωτικής σημασίας για την προσβολή σημαντικών στόχων σε κατεχόμενα εδάφη.

Άμεσος και ανησυχητικός αντίκτυπος στην ανταλλαγή πληροφοριών

Δεν είναι μόνο θέμα ποιότητας, αλλά και ποσότητας. Ως η ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στον κόσμο, οι ΗΠΑ μπόρεσαν να στείλουν εκατοντάδες πλεονάζοντα Humvees και τεθωρακισμένα οχήματα – αριθμούς που οι μικρότεροι ευρωπαϊκοί στρατοί δεν μπορούν να ανταγωνιστούν.

Η απουσία αυτής της βοήθειας μπορεί να χρειαστεί χρόνο για να επηρεάσει το μέτωπο. Ωστόσο, ενδέχεται να υπάρξει ένας πιο άμεσος και ανησυχητικός αντίκτυπος, ειδικά όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών.

Καμία χώρα δεν μπορεί να συγκριθεί με τις ΗΠΑ σε θέματα διαστημικής επιτήρησης, συλλογής πληροφοριών και επικοινωνιών. Και δεν είναι μόνο ο αμερικανικός στρατός που παρέχει αυτές τις δυνατότητες, αλλά και εμπορικές εταιρείες.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το δίκτυο δορυφορικών επικοινωνιών Starlink του Έλον Μασκ. Σε κάθε ουκρανική θέση στο μέτωπο που έχω επισκεφθεί, υπάρχει ένα πιάτο Starlink.

Χρησιμοποιούνται για τη μετάδοση των τελευταίων πληροφοριών από το πεδίο της μάχης. Έχουν αποδειχθεί απαραίτητα για τον συντονισμό πυρών πυροβολικού και επιθέσεων με drones.

Στο παρελθόν, το Πεντάγωνο είχε παραδεχθεί ότι χρηματοδοτούσε αυτή τη «σωτήρια γραμμή». Δεδομένου ότι ο Έλον Μασκ είναι σημαντικό πρόσωπο στη διοίκηση των ΗΠΑ, φαίνεται εξαιρετικά απίθανο να αναλάβει τώρα το κόστος ο ίδιος. Ο ίδιος, άλλωστε, είναι έντονος επικριτής του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Θα αποτρέψουν οι ΗΠΑ τις ευρωπαϊκές χώρες από το να στείλουν αμερικανικό εξοπλισμό στην Ουκρανία; Όταν η Ευρώπη ήθελε να προμηθεύσει την Ουκρανία με αμερικανικά μαχητικά F-16, έπρεπε πρώτα να πάρει την έγκριση της Ουάσιγκτον.

Αντιμέτωπη με σκληρότερο αγώνα η Ουκρανία

Τι θα συμβεί, λοιπόν, με τη συντήρηση του αμερικανικού εξοπλισμού που έχει ήδη σταλεί; Οι ΗΠΑ εκπαίδευαν Ουκρανούς στρατιώτες και τους βοηθούσαν στη συντήρηση των αμερικανικών συστημάτων.

Ο Μπάιντεν είχε άρει τους περιορισμούς για την εργασία Αμερικανών εργολάβων στην Ουκρανία προς το τέλος της θητείας του. Τα F-16, συγκεκριμένα, χρειάζονται μηχανικούς και ανταλλακτικά για να παραμείνουν επιχειρησιακά.

Η απόφαση του Τραμπ να παγώσει τη βοήθεια μπορεί, για πολλούς στην Ουκρανία και πέρα από αυτήν, να φαίνεται μικροπρεπής. Όμως, είναι σαφές ότι έχει και έναν πολιτικό στόχο: να πιέσει την Ουκρανία να διαπραγματευτεί νωρίτερα.

Η ελπίδα των Ευρωπαίων συμμάχων είναι ότι θα είναι απλώς μια προσωρινή παύση. Χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ, η Ουκρανία θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν ακόμη πιο σκληρό αγώνα για την επιβίωσή της.

(Με πληροφορίες του BBC News)