Τι θα συμβεί στη Γαλλία μετά την πτώση της κυβέρνησης Μπαρνιέ;

Μετά την κοινοβουλευτική ακροβασία που επιχείρησε ο Γάλλος πρωθυπουργός Μισέλ Μπαρνιέ να παρακάμψει την Εθνοσυνέλευση και να περάσει τον προϋπολογισμό του 2025 με προεδρικό διάταγμα, φαίνεται αναπόφευκτη η πτώση της κυβέρνησής του, καθώς βρέθηκε αντιμέτωπη με μια πρόταση μομφής που αναμένεται να χάσει αργότερα αυτή την εβδομάδα.

Η συζήτηση, μετά την οποία θα ακολουθήσει ψηφοφορία επί των προτάσεων μομφής που κατέθεσαν η αριστερά και η ακροδεξιά εναντίον της κυβέρνησης στη Γαλλία, θα πραγματοποιηθεί αύριο, Τετάρτη, στις 16:00 τοπική ώρα (17:00 ώρα Ελλάδας), όπως δήλωσαν σήμερα κοινοβουλευτικές πηγές.

Η πρόταση μομφής που κατατέθηκε από την αριστερή συμμαχία του Νέου Λαϊκού Μετώπου έχει κάθε πιθανότητα να εγκριθεί αφού ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός έχει πει ότι θα την ψηφίσει.

Θα πέσει η κυβέρνηση Μπαρνιέ αυτή την εβδομάδα;

Σχεδόν σίγουρα. Ο ηγέτης της ακροδεξιάς Τζόρνταν Μπαρδέλα προειδοποίησε ότι η κυβέρνηση θα πέσει, εκτός αν γίνει «ένα θαύμα της τελευταίας στιγμής».

Κανένα τέτοιο θαύμα δεν φαίνεται να έρχεται.

Τη Δευτέρα, ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός προσπάθησε να αποσπάσει άλλη μια παραχώρηση από την κυβέρνηση, ζητώντας να αναβληθεί η απόφαση για την αναπροσαρμογή των συντάξεων στον πληθωρισμό. Αλλά ο Μπαρνιέ τράβηξε τη γραμμή σε ένα μέτρο που θα του κόστιζε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ.

Αυτό σηματοδότησε το τέλος ενός παιχνιδιού δειλίας μεταξύ του Μπαρνιέ και της Λεπέν, αφού ο πρωθυπουργός υποχώρησε σε μια σειρά από αιτήματά της, και μάλιστα έφτασε στο σημείο να αναφερθεί ονομαστικά στην ακροδεξιά ηγέτιδα σε μια δήλωση στον Τύπο τη Δευτέρα.

Ο Μπαρνιέ διορίστηκε από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν τον Σεπτέμβριο σε μια ύστατη προσπάθεια να βρεθεί διέξοδος από την πολιτική κρίση που ο ίδιος ο Γάλλος πρόεδρος είχε προκαλέσει προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές μετά την ήττα του στις ευρωεκλογές.

Αλλά ο Μπαρνιέ απολάμβανε μόνο την εύθραυστη υποστήριξη του συνασπισμού του Μακρόν και των συντηρητικών στο κοινοβούλιο. Με το Νέο Λαϊκό Μέτωπο, το οποίο κέρδισε τις περισσότερες έδρες στις πρόωρες εκλογές, να ορκίζεται να ρίξει την κυβέρνηση, η επιβίωση του Μπαρνιέ εξαρτιόταν από το αν ο ακροδεξιός ηγέτης θα κρατούσε τα πυρά του.

Η Λεπέν φαίνεται τώρα σχεδόν βέβαιο ότι θα «τραβήξει τη σκανδάλη»

Θα γίνουν νέες εκλογές;

Η απάντηση σε αυτήν την ερώτηση είναι πως όχι. Η μπάλα θα πάει τώρα ξανά στο γήπεδο του Μακρόν. Ο πρόεδρος, η θητεία του οποίου διαρκεί μέχρι το 2027, ό,τι κι αν συμβεί, μπορεί να ξαναρχίσει τις συνομιλίες για τον διορισμό νέου πρωθυπουργού και νέας κυβέρνησης.

Αλλά ακόμη και αν το ήθελε, ο Μακρόν δεν μπορεί να προκηρύξει νέες βουλευτικές εκλογές, επειδή προκάλεσε μια πρόωρη ψηφοφορία τον Ιούλιο. Σύμφωνα με το γαλλικό σύνταγμα, αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να προκηρύξει νέα ψηφοφορία πριν από το επόμενο καλοκαίρι - πράγμα που με τη σειρά του σημαίνει ότι η πολιτική αβεβαιότητα και η αναταραχή θα μπορούσαν να τραβήξουν για εβδομάδες ή και μήνες.

Εκτός αν ... ο ίδιος ο Μακρόν ρίξει την πετσέτα και παραιτηθεί, γεγονός που θα προκαλούσε νέες προεδρικές εκλογές. Ο ίδιος έχει αρνηθεί κατηγορηματικά ότι κάτι τέτοιο είναι στα σκαριά, αλλά όλο και περισσότερες φωνές τον καλούν να παραιτηθεί.

«Είναι μια ιδέα που θα μπορούσε να αρχίσει να κερδίζει έδαφος», δήλωσε ο Benjamin Morel, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Panthéon-Assas του Παρισιού. «Η Μαρίν Λεπέν μπορεί να αρχίσει να λέει ότι θα ανατρέψει κάθε κυβέρνηση μέχρι να παραιτηθεί ο Μακρόν».

Οπότε ο Μακρόν θα διορίσει απλώς έναν νέο πρωθυπουργό;

Ναι, αλλά δεν είναι τόσο απλό.

Η γαλλική Εθνοσυνέλευση είναι διαιρεμένη σε τρία πολιτικά μπλοκ: τους κεντρώους του Μακρόν, το ακροδεξιό Εθνικό Συναγερμό και τον αριστερό συνασπισμό. Οι τρεις αυτές ομάδες βρίσκονται σε πόλο πολιτικής και αρνούνται να συνεργαστούν, πράγμα που σημαίνει ότι οποιαδήποτε νέα κυβέρνηση θα μπορούσε να ανατραπεί μέσα σε λίγες ημέρες.

«Για να διορίσεις μια νέα κυβέρνηση, πρέπει να βρεις έναν πολιτικό χώρο για να την υποστηρίξεις», δήλωσε ο Μορέλ. «Αλλά οι κεντρώοι δεν μπορούν να υποστηρίξουν ούτε καν έναν ήπιο κεντροαριστερό υποψήφιο, όπως ο [πρώην πρωθυπουργός] Bernard Cazeneuve, επειδή μισούν το ακροαριστερό κόμμα France Unbowed», το οποίο είναι σύμμαχος των Σοσιαλιστών, είπε.

Ο Μακρόν θα μπορούσε να διορίσει έναν άλλο δεξιό πρωθυπουργό, όπως ο Μπαρνιέ, ο οποίος θα είχε την υποστήριξη των κεντρώων και των συντηρητικών και ο οποίος, επίσης όπως ο Μπαρνιέ, θα μπορούσε να προσπαθήσει να κερδίσει την εύνοια της Λεπέν.

Αλλά αυτό το πρόσωπο θα έπρεπε να κάνει ουσιαστικές παραχωρήσεις στην ακροδεξιά ηγέτιδα μετά την αναμέτρηση αυτής της εβδομάδας, προκειμένου να επιβιώσει.

Διαφορετικά, θα ήταν σαν να ζητούσε από τη Λεπέν να «φάει τα ίδια της τα λόγια», δήλωσε ο Μορέλ.

Ο Μπαρνιέ μπορεί να παραμείνει ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός για αρκετές εβδομάδες, καθώς ο Μακρόν κυνηγά τον άπιαστο πολιτικό που μπορεί να βρει διέξοδο από το αδιέξοδο.

Η οικονομία

Η πολιτική κρίση δεν θα μπορούσε να έρθει σε χειρότερη στιγμή. Τις τελευταίες εβδομάδες, αναλυτές επανειλημμένα έχουν προειδοποιήσει ότι η πολιτική κρίση της Γαλλίας θα μπορούσε να μετατραπεί σε νέα κρίση της ευρωζώνης. Η Γαλλία αποδυναμώνεται από ένα τεράστιο έλλειμμα που ο Μπαρνιέ προσπαθούσε να χαλιναγωγήσει με τεράστιες περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων. Η κατάρρευση της κυβέρνησης ήδη έχει προκαλέσει τρόμο στις χρηματοπιστωτικές αγορές, με τον χρηματιστηριακό δείκτη των 40 μεγαλύτερων εταιρειών της χώρας, τον CAC40, να υποχωρεί τη Δευτέρα.

Ωστόσο, για τους πιο ψύχραιμους η Γαλλία δεν βρίσκεται ακόμη στα πρόθυρα μιας οικονομικής κρίσης, ή τουλάχιστον όχι ακόμη. Ο οίκος αξιολόγησης S&P καθώς επιβεβαίωνε την πιστοληπτική ικανότητα της Γαλλίας την περασμένη εβδομάδα, δήλωσε ότι η οικονομία της χώρας «παραμένει ανθεκτική παρά την πολιτική αβεβαιότητα».

Εφόσον ανατραπεί η κυβέρνηση του Μπαρνιέ, που αυτή τη στιγμή θεωρείται σχεδόν βέβαιο, τα δημοσιονομικά σχέδιά της για το 2025 θα απορριφθούν λίγες ημέρες πριν από την προθεσμία του τέλους του έτους. Μόνη λύση για να διασφαλιστεί ότι η Γαλλία θα έχει προϋπολογισμό το επόμενο έτος, θα πρέπει η εκτελεστική εξουσία να προσφύγει σε συγκεκριμένους μηχανισμούς για τέτοιες περιπτώσεις. Ο κυριότερος συνίσταται στην υποβολή ενός «ειδικού νόμου» που να επιτρέπει στην απερχόμενη ή τη νέα κυβέρνηση να παρατείνει ουσιαστικά τον προϋπολογισμό του προηγούμενου έτους για μερικούς μήνες έως ότου εγκριθεί νέος.

Αυτός ο ειδικός νόμος θα χρειαζόταν κοινοβουλευτική έγκριση, όμως το κόμμα της Μαρίν Λεπέν έχει δηλώσει ότι θα τον υποστηρίξει υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

Αυτό το σενάριο είναι πιθανό να ανησυχήσει ακόμη περισσότερο τις Βρυξέλλες και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, καθώς το μόνο που θέλουν αμφότερες πλευρές από το Παρίσι είναι να μειώσει το χρέος του. Η αντιγραφή του φετινού προϋπολογισμού στον προϋπολογισμό του επόμενου έτους μόνο θα διογκώσει περαιτέρω το έλλειμμα της χώρας, φτάνοντας ακόμη και στο 7% του ΑΕΠ της Γαλλίας.

Με πληροφορίες από Politico και ΕΡΤ