Explainer: Τι προκαλεί αεροπορικές αναταράξεις και πόσο πρέπει να ανησυχούν οι επιβάτες

Οι αναταράξεις στη πτήση της Singapore Airlines που εκτελούσε το δρομολόγιο Λονδίνο-Σιγκαπούρη και επέφερε το θάνατο σε έναν Βρετανό επιβάτη και των τραυματισμό άλλων επτά, υπογράμμισε τους πιθανούς κινδύνους των αναταράξεων. Αλλά τι προκαλεί τις αναταράξεις, πόσο μεγάλο κίνδυνο ενέχει και μήπως η κλιματική κρίση τις επιδεινώνει;

Πόσο σπάνια είναι τα ατυχήματα από τις αναταράξεις;

Στις διεθνείς πτήσεις, τα θανατηφόρα ατυχήματα που προκαλούνται αποκλειστικά και μόνο από αναταράξεις είναι εξαιρετικά σπάνια. Οι πιλότοι είναι συνήθως σε θέση να προειδοποιούν εκ των προτέρων για τους περισσότερους τύπους αναταράξεων και να διασφαλίζουν ότι όλοι οι επιβάτες είναι δεμένοι.

Στα μικρότερα ιδιωτικά αεροπλάνα ή τα επαγγελματικά τζετ, οι σοβαροί τραυματισμοί ή οι θάνατοι είναι πιο συχνοί, με το Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών των ΗΠΑ να καταγράφει περισσότερους από 100 τραυματισμούς και δεκάδες θανάτους σε μόλις μια δεκαετία σε πτήσεις εσωτερικού, αν και τα θανατηφόρα περιστατικά συνέβησαν κυρίως όταν οι αναταράξεις προκάλεσαν τη συντριβή των αεροπλάνων.

Στα μεγαλύτερα αεροπλάνα, οι αναταράξεις εγκυμονούν κινδύνους για τραυματισμούς στο κεφάλι ή άλλους τραυματισμούς σε άτομα που μπορεί να εκτιναχθούν στην καμπίνα, εάν δεν είναι δεμένα με ιμάντες, ή να χτυπηθούν από ιπτάμενα αντικείμενα. Το πλήρωμα κινδυνεύει ιδιαιτέρως και έχει τον μεγαλύτερο αριθμό τραυματισμών.

Τι είναι οι αναταράξεις και πώς μπορούν τα αεροπλάνα να τις αποφύγουν;

Σε γενικές γραμμές, προκαλείται από τη συνάντηση αέρα σε διαφορετικές θερμοκρασίες, πίεση ή ταχύτητα, όπου συγκρούονται διαφορετικά μοτίβα ανέμου.

Ενώ ορισμένες καιρικές και γεωγραφικές συνθήκες, όπως οι καταιγίδες, οι οροσειρές και η εμφάνιση ορισμένων νεφών, μπορούν να σηματοδοτήσουν αναταράξεις μπροστά μας, υπάρχει επίσης η «αναταραχή καθαρού αέρα», η οποία μπορεί να αιφνιδιάσει τους πιλότους αεροπλάνων και να εμφανιστεί χωρίς προειδοποίηση.

Ο Stuart Fox, διευθυντής πτήσεων και τεχνικών λειτουργιών του παγκόσμιου οργανισμού αεροπορικών εταιρειών Iata, λέει ότι οι προβλέψεις που δείχνουν επερχόμενα καιρικά μέτωπα ή τη ροή του αέρα πάνω από βουνά θα μπορούσαν να καταδείξουν μεγαλύτερη πιθανότητα αναταράξεων καθαρού αέρα. «Αλλά δεν μπορείτε να το δείτε», λέει. «Η ισχύς και η κατεύθυνση της ροής του αέρα μπορεί να αλλάξει γρήγορα και οι προβλέψεις μπορούν μόνο να δείξουν την πιθανότητα». Τέτοιες ριπές ανέμου μπορούν να βγάλουν τα αεροπλάνα εκτός πορείας, να χάσουν γρήγορα ύψος ή να ταλαντευτούν βίαια.

Το περιστατικό της Singapore Airlines έλαβε χώρα «εντός της ζώνης διατροπικής σύγκλισης, όπου οι καταιγίδες είναι διαβόητες. Οι καταιγίδες εμφανίζονται σε περίοπτη θέση στην οθόνη πλοήγησης των πιλότων - αλλά μπορεί να μην είναι δυνατή η πλήρης παράκαμψη του συμπλέγματος καταιγίδων, καθώς μπορεί να εκτείνονται πολύ περισσότερο από 50 ναυτικά μίλια», αναφέρει ο Marco Chan πρώην πιλότος.

Η κλιματική κρίση την επιδεινώνει;

Σύμφωνα με μία μελέτη, η απάντηση σε αυτή την ερώτηση είναι πως ναι. Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Reading δήλωσαν ότι η έρευνά τους έδειξε ότι οι υψηλότερες θερμοκρασίες ως αποτέλεσμα της κλιματικής κρίσης οδηγούν σε σημαντική αύξηση των αναταράξεων στις υπερατλαντικές πτήσεις.

Τα περιστατικά σοβαρών αναταράξεων αυξήθηκαν κατά 55% μεταξύ 1979 και 2020, διαπίστωσαν, λόγω των αλλαγών στην ταχύτητα του ανέμου σε μεγάλα ύψη.

Ο καθηγητής Paul Williams, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης, δήλωσε ότι έδειξε ότι οι προβλεπόμενοι πιο ταραγμένοι ουρανοί είχαν ήδη φτάσει. Πρόσθεσε ότι η αεροπορική βιομηχανία πρέπει να επενδύσει σε καλύτερα συστήματα πρόβλεψης και εντοπισμού των αναταράξεων.

Πόσο πρέπει να ανησυχούν οι επιβάτες;

Τα επεισόδια αναταράξεων είναι σίγουρα ανησυχητικά - αλλά οι κίνδυνοι σοβαρού τραυματισμού των επιβατών ή χειρότερων περιστατικών ήταν απομακρυσμένοι στα μεγάλα εμπορικά αεροσκάφη, μέχρι το τραγικό συμβάν στην πτήση SQ321 της Singapore Airlines την Τρίτη.

Πηγή: Guardian