Ένας θρίαμβος για τον Μπάιντεν

Στη δική μας απλουστευμένη έως απλοϊκή δημοκρατία, κάθε κοινοβουλευτική (και συνήθως μονοκομματική) πλειοψηφία, μπορεί να περάσει οποιοδήποτε νομοσχέδιο, χωρίς πολύ κούραση και χωρίς μεγάλες αντιδράσεις από την πολιτική ή την κοινωνική αντιπολίτευση. Τόσο τα κόμματα  όσο και τα συνδικάτα, μετά από μερικές παραστάσεις για την τιμή των όπλων, αποδέχονται τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες ως μοιραίες, όσο κι αν διαφωνούν, περιμένοντας να έρθει η σειρά τους για να τις αναιρέσουν. Με την έννοια αυτή, υποβαθμίζεται και η σημασία των ψηφιζόμενων νόμων, αφού οι περισσότεροι τους θεωρούν προσωρινούς, και άλλοι τόσοι ξέρουν ότι αργά ή γρήγορα θα οδεύσουν στις καλένδες. Για παράδειγμα, το ότι η παρούσα κυβέρνηση πέρασε στη Βουλή τον λεγόμενο «Κλιματικό Νόμο», πριν από μερικούς μήνες, και αυτό δεν ανησύχησε κανέναν, ούτε βέβαια ακούστηκαν θριαμβολογίες από κυβερνητικής πλευράς, σημαίνει ότι και οι μεν και οι δε δια μαγείας συμφώνησαν πως πρόκειται για υπόθεση ρουτίνας.

Αντίθετα, στην περίπτωση των ΗΠΑ, ο συγκεκριμένος νόμος με την ονομασία Inflation Reduction Act (IRA), ο οποίος είναι παραπάνω από νόμος αφού αφορά το σύνολο της επικράτειας, κάτι σαν τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες δηλαδή, χρειάστηκε περισσότερο από ένα χρόνο για να καταλήξει, με όλες βέβαια τις αντιπαραθέσεις και τους συμβιβασμούς που απαιτεί ένας ουσιαστικός και δημοκρατικός διάλογος αυτής της κλίμακας. Να σημειωθεί ότι σε αυτόν ενεπλάκησαν οι πάντες, Γερουσία, Κογκρέσο, Πολιτείες, επαγγελματικές ενώσεις, οργανώσεις πολιτών, αυτοδιοίκηση, lobying και βιομηχανία βεβαίως. Η τελευταία άλλωστε ήταν και ο κύριος θιγόμενος αφού ένα μεγάλο κεφάλαιο αφορούσε τις εκπομπές και την Κλιματική Αλλαγή με προϋπολογισμό 370 δισ. δολάρια. Έναν προϋπολογισμό που δεν κατάφερε να περάσει ούτε ο Ομπάμα και που αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά θέματα της αντιπαράθεσης με τον Τραμπ, πριν και μετά τις εκλογές.

Αρκετοί από τους παλιότερους Αμερικανούς θα θυμούνται εκείνη τη βροχερή μέρα ενός Ιουνίου, που ο επιστήμονας του κλίματος Τζέιμς Χάνσεν κατέθεσε ενώπιον της ειδικής επιτροπής της Γερουσίας των ΗΠΑ, λέγοντας στους συγκεντρωμένους ότι «το φαινόμενο του θερμοκηπίου έχει εντοπιστεί και αλλάζει το κλίμα μας τώρα». Αυτό έγινε το 1988.

Περισσότερες από τρεις δεκαετίες αργότερα, το Κογκρέσο κατάφερε να περάσει την πρώτη σημαντική νομοθεσία για το κλίμα στην ιστορία των ΗΠΑ ως μέρος του νόμου για τη μείωση του πληθωρισμού (Inflation Reduction Act) του 2022. Το νομοσχέδιο, κατευθύνει δισεκατομμύρια δολάρια σε καθαρές ενεργειακές τεχνολογίες σε μια προσπάθεια να οδηγηθεί η χώρα προς τον φιλόδοξο στόχο για περικοπή των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά περίπου 50 τοις εκατό έως το 2030. (Οι ειδικοί, πιο μετριοπαθείς, εκτιμούν ότι ο IRA θα μειώσει τις εκπομπές κατά περίπου 30 έως 40 τοις εκατό.).

Είναι πια γνωστό ότι τέτοια φιλόδοξα σχέδια είναι άκρως απαραίτητα ώστε να αποφευχθούν οι χειρότερες συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη, διατηρώντας ταυτόχρονα την άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας σε επίπεδα χαμηλότερα των δύο βαθμών Κελσίου—και ιδανικά λιγότερο από 1,5 βαθμούς, σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Δεδομένου ότι η παγκόσμια μέση θερμοκρασία έχει ήδη αυξηθεί κατά περίπου έναν βαθμό Κελσίου πάνω από αυτό το επίπεδο αναφοράς, σημαίνει πως ο χρόνος είναι κρίσιμος για την αντιμετώπιση της έκτακτης ανάγκης την οποία αντιπροσωπεύει η επερχόμενη Κλιματική Αλλαγή. Ο IRA έχει προκαλέσει μεγάλη έκπληξη και ενθουσιασμό  στις τάξεις των περιβαλλοντιστών για την πρόοδο που αντιπροσωπεύει, μαζί βέβαια με την απογοήτευση όσων περίμεναν περισσότερα, κυρίως γι’ αυτό που  ονομάστηκε phase out της οικονομίας των ορυκτών καυσίμων.

Χαρακτηριστικές του κλίματος ευφορίας που επικρατεί, ακόμα και στις τάξεις των φειδωλών σε λόγια επιστημόνων, είναι οι δηλώσεις στο Scientific American της Kim Cobb, διευθύντριας του Ινστιτούτου Brown για το Περιβάλλον και την Κοινωνία: Οφείλω να ομολογήσω ότι η ψήφιση αυτού του νόμου είναι ένα ευπρόσδεκτο σοκ. Το γεγονός ότι κάτι με τόσο μεγάλο αντίκτυπο μπορεί να προχωρήσει σε αυτό το πολιτικό περιβάλλον, καθιστά σαφές ότι το Κλίμα είναι επιτέλους προτεραιότητα για τους διοικούντες στην Ουάσιγκτον. Είναι συναρπαστικό να φανταστούμε τι μπορούμε πλέον να περιμένουμε  στη σφαίρα της κλιματικής ανθεκτικότητας και προσαρμογής, και πόσο μεγάλα μπορεί να είναι τα μακροπρόθεσμα οφέλη. Όλοι πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι αυτή πρέπει να είναι μόνο η αρχή μιας σειράς πακέτων για το Κλίμα τα οποία έχουν ήδη σχεδιαστεί για να καλύψουν δεκαετίες πολιτικής αδράνειας. Ο δρόμος μπροστά μας είναι βέβαια ένας αδιάκοπος ανήφορος. Αλλά αν το έχουμε κάνει μια φορά στο παρελθόν, μπορούμε να το ξανακάνουμε.