Ημέρα Νίκης στην Ευρώπη: Πώς κατάλαβα τη σημασία της μέσα από μια τηλεοπτική σειρά

Στις 8 Μαΐου 1945, τελείωσε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος στην Ευρώπη με την επίσημη αποδοχή της άνευ όρων παράδοσης των ενόπλων δυνάμεων της ναζιστικής Γερμανίας. Για αυτό και η μέρα αυτή έχει ονομαστεί Ημέρα Νίκης στην Ευρώπη (στα αγγλικά επίσης γνωστή ως V.E. Day: Victory in Europe Day).

Στην Ελλάδα ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος είχε ήδη τελειώσει, οπότε δεν δίνεται ιδιαίτερη σημασία σε αυτή την ημερομηνία-ορόσημο. Το τέλος της Κατοχής στην Ελλάδα γράφτηκε στις 12 Οκτωβρίου 1944, με την αποχώρηση και των τελευταίων Γερμανών στρατιωτών από την Αθήνα.

Τη σημασία αυτής της μέρας την κατάλαβα από μια διαφορετική πηγή, ίσως πιο συνηθισμένη για την εποχή μας και τη γενιά μου: μέσω μιας σειράς. Το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη είναι και το φινάλε της σειράς «Band of Brothers».

Το «Band of Brothers» είναι μια σειρά του 2001 που βασίζεται στο ομότιτλο βιβλίο του Stephen E. Ambrose. Ο Ambrose δούλευε πάνω στο βιβλίο του για την Απόβαση στη Νορμανδία, όταν έπεσε πάνω στην ιστορία της Easy Company (πέμπτος Λόχος) του 2ου Τάγματος του 506ου Συντάγματος Αλεξιπτωτιστών Πεζικού εκχωρούμενο στην 101η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία του Στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών (Airborne).

Οι Στίβεν Σπίλμπεργκ και Τομ Χανκς, παραγωγοί της σειράς, μας παρουσιάζουν την ιστορία της Easy: ακολουθούμε τους νεαρούς στρατιώτες και αξιωματικούς από τη βασική τους εκπαίδευση στην Τοκόα (camp Toccoa στην πολιτεία της Georgia), στην Απόβαση στη Νορμανδία, στην Ολλανδία (στα πλαίσια της Επιχείρησης Μάρκετ Γκάρντεν, που περιλάμβανε και την Απελευθέρωση του Αϊντχόβεν), στο Βέλγιο (Μάχη της Μπαστόν) και την Αλσατία, έως το τέλος του πολέμου στην κατάληψη της Αετό- Φωλιάς στην Βαυαρία και του Zellam See στην Αυστρία.

Με λίγα λόγια, η σειρά καλύπτει (σχεδόν) όλα τα σημαντικά γεγονότα της αμερικανικής ιστορίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο όσον αφορά την Ευρώπη. Όσον αφορά την ιστορική ακρίβεια, εκτός από το βιβλίο του Ambrose, η σειρά βασίστηκε και στα απομνημονεύματα του David K. Webster, o οποίος είχε υπηρετήσει με την Easy Company, όπως επίσης και στις προσωπικές εμπειρίες των βετεράνων, οι οποίοι εμφανίζονται και στην αρχή του κάθε επεισοδίου. Επιπλέον, οι ηθοποιοί πέρασαν από ένα δεκαήμερο bootcamp-training για να μπορούν να αποδώσουν τις σκληρές συνθήκες τις οποίες αντιμετώπισαν οι άντρες τους οποίους υποδύονται στην σειρά.

Ακόμα κι αν σε κάποιον δεν αρέσουν οι ιστορικές και πολεμικές σειρές, η συγκεκριμένη είναι άξια προσοχής μόνο και μόνο από καλλιτεχνική άποψη. Το σενάριο, η σκηνοθεσία, τα ειδικά εφέ και φυσικά οι ερμηνείες. Δεν είναι τυχαίο ότι κυριολεκτικά «έσκισε» στα βραβεία Emmy και ότι κέρδισε και μια Χρυσή Σφαίρα για καλύτερη σειρά μικρού μήκους!

Δεν γίνεται να μην αναφερθούμε στο καστ της σειράς, από τους πολύ γνωστούς ηθοποιούς όπως ο Damien Lewis, ο Tom Hardy, ο Michael Fassbender, o James Mc Avoy, ο Andrew Scott, ακόμα και ο αγαπητός από τα «Φιλαράκια» Ρος, David Schwimmer, έως κάποιους που έγιναν διάσημοι κατά κύριο λόγο χάρη σε αυτή τη σειρά, όπως ο Frank John Hughes, o Rick Gomez, o Shane Taylor και ο Neal McDonough. Η σειρά περιλαμβάνει 500 ομιλούντες ρόλους, οπότε δεν είναι καθόλου δύσκολο να μπερδευτεί κανείς με τους πολλούς άντρες που εμφανίζονται στα μόλις 10 επεισόδια.

Ο πρωταγωνιστής της σειράς και διοικητής της Easy Richard Winters (Damien Lewis) ενημερώνει τον κολλητό του Lewis Nixon (Ron Livingston) και μαζί και το κοινό ότι ο πόλεμος στην Ευρώπη τελείωσε, αλλά η σειρά −πολύ έξυπνα κατά τη γνώμη μου− δεν τελειώνει εκεί. Ενώ οι Αμερικανοί στρατιώτες στη μαγευτική λίμνη Zellam See προσπαθούν να βρουν τρόπο να περάσουν την ώρα τους, ο Πόλεμος στον Ειρηνικό συνεχίζεται. Οι νεαροί άντρες μοιράζονται με αγωνία μεταξύ τους πόσους πόντους έχουν συγκεντρώσει: αν έχουν αρκετούς θα τους επιτραπεί να επιστρέψουν σπίτι, αν όχι θα αναγκαστούν να μεταφερθούν στο Πεδίο του Ειρηνικού. Ακόμη και αν σε αυτό το σημείο η σειρά έχει μόνο 25 λεπτά για να τελειώσει −άρα δεν υπάρχει περίπτωση να τους στείλουν στον Ειρηνικό− ο τηλεθεατής δεν μπορεί παρά να μοιραστεί την αγωνία τους, ελπίζοντας ότι ο Πόλεμος θα έχει πια τελειώσει για αυτούς τους άντρες.

Αν και η σειρά είναι κατά κύριο λόγο πολεμική, είναι κατά βάση ανθρώπινη. Τραυματισμοί, απώλειες συντρόφων και «αδελφών» και ο πόνος είναι μέρος σχεδόν κάθε επεισοδίου. Έχει ένα καθαρό αντιπολεμικό μήνυμα, το οποίο γίνεται ακόμα πιο σαφές όταν στο τέλος του δέκατου επεισοδίου, βλέπουμε τους πια «παππούδες» βετεράνους να δακρύζουν από την συγκίνηση, αναπολώντας αυτά που πέρασαν και αυτούς που χάθηκαν.

Το όνομα του βιβλίου −και της σειράς− «Band of Brothers» προέρχεται από το έργο του Σαίξπηρ «Ερρίκος Ε'». Ακολουθεί μια ελεύθερη μετάφραση στα ελληνικά: «Από αυτή τη μέρα μέχρι το τέλος του κόσμου, αλλά εμάς θα μας θυμούνται, εμάς τους λίγους, εμάς τους ευτυχισμένους λίγους, εμάς τους αδελφούς» (We few, we happy few, we band of brothers).

Τον Σεπτέμβριο του 2021 η σειρά γιόρτασε την επέτειο για τα 20 χρόνια από την πρώτη φορά που προβλήθηκε στις ΗΠΑ. Για να τιμήσουν αυτήν την παγκόσμια επιτυχία και την σημασία που έχει στην Αμερική (η σειρά προβλήθηκε πριν και μετά τα συμβάντα της 11ης Σεπτεμβρίου), κυκλοφόρησε ένα podcast, το οποίο είναι διαθέσιμο στο YouTube, αποτελούμενο από 10 επεισόδια (ένα για κάθε επεισόδιο της σειράς), όπου οι ηθοποιοί, σκηνοθέτες, σεναριογράφοι και ο ίδιος ο Τομ Χανκς αναλύουν το κάθε επεισόδιο και εξιστορούν τις προσωπικές τους εμπειρίες.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί κανείς να κλείσει το άρθρο του, οπότε κι εγώ επιλέγω έναν από τους πιο γνωστούς: παραθέτοντας τον Damien Lewis στον ρόλο του Ταγματάρχη Richard Winters, από την πλευρά μου σας εύχομαι «Happy V.E. Day».