Γαλλία: αλλαγή ονόματος με συνοπτικές διαδικασίες

Μια νέα διάταξη που φέρνει το κόμμα του Εμανουέλ Μακρόν στο γαλλικό κοινοβούλιο θα μπορεί κανείς να αλλάξει το όνομά του με πολύ συνοπτικές διαδικασίες. Μοναδική προϋπόθεση: να έχει συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας του. Η γαλλική Δεξιά διαμαρτύρεται γι’ αυτή την κυβερνητική πρωτοβουλία διότι «έτσι θα χαθούν ονόματα και επίθετα που δείχνουν τις εθνικές ρίζες και τα οποία υπάρχουν επί περισσότερο από μια χιλιετηρίδα». Παρομοίως, πολλές μειονοτικές ομάδες εκφράζουν ανησυχία διότι οι αλλαγές ονομάτων μπορούν να παρασύρουν τους ανθρώπους να κρύβουν την καταγωγή τους. Όμως, στην πραγματικότητα, πολλοί άνθρωποι νιώθουν ανακούφιση: 4.000 άτομα ετησίως υποβάλλουν αίτηση αλλαγής ονόματος και μέχρι σήμερα βρίσκονταν μπροστά σε περίπλοκες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Τα κίνητρα για αλλαγή του ονόματος ποικίλλουν: μερικά ονόματα είναι υπερβολικά κακόηχα· άλλα έχουν αρνητική συνήχηση παραπέμποντας σε κλέφτες προγόνους ή κάτι τέτοιο· άλλα είναι τόσο δυσπρόφερτα ώστε δυσχεραίνουν τους πολίτες στις καθημερινές τους συναλλαγές. Μερικά μπορούν, αν προφερθούν λάθος, να σημαίνουν κάτι τερατώδες. Κι όμως, οι υπηρεσίες του υπουργείου δικαιοσύνης φαίνεται ότι απέρριπταν το 35% των αιτήσεων αλλαγής ονόματος.

Ήδη από το 2002 διευκολύνθηκε η αλλαγή ονόματος σε περιπτώσεις που οι γονείς είχαν δώσει στα παιδιά τους ονόματα «που τα προσβάλλουν ή τα επιβαρύνουν με χαρακτηρισμούς». Από το 2005, καταργήθηκε το μονοπώλιο του πατρικού επωνύμου και στο εξής οι γονείς μπορούν να δίνουν στα παιδιά τους το επώνυμο της μητέρας ή και των δύο γονέων. Παρ’ όλ’ αυτά, το 87% των παιδιών που γεννήθηκαν το 2017 έχουν το επώνυμο του πατέρα τους, ενώ έρευνα του 2019 από το Insee έδειξε ότι το 11% έχουν και τα δύο ονόματα. Το όνομα της μητέρας έχει μόνο το 6%, ποσοστό που είναι μικρότερο των μονογονεϊκών οικογενειών.

Την καινούργια ρύθμιση περιμένουν με ανυπομονησία άνθρωποι που θέλουν να απαλλαγούν, μέσω μιας απλής ηλεκτρονικής αίτησης, από ονόματα δυσλειτουργικών οικογενειών με τις οποίες δεν επιθυμούν να έχουν καμιά απολύτως σχέση: Κακοποιημένα παιδιά (θύματα βίας ή αιμομιξίας), ή παιδιά περιβόητων εγκληματιών θα λυτρωθούν επινοώντας από την αρχή την ταυτότητά τους. Εξίσου εύκολη θα γίνει η αλλαγή ξένων ονομάτων σε περίπτωση που οι μετανάστες επιθυμούν τη γαλλοποίηση - ως ένδειξη προθυμίας ένταξης αλλά και διευκόλυνσης της επικοινωνίας στον δημόσιο χώρο.