Ένα ταξίδι στην Κίνα το 1995 και η πανδημία της COVID-19

Η Ανζέ ή Ανζέρ (γαλλικά: Angers) είναι κοινότητα και πόλη στην επαρχία του Λίγηρα, στην κεντρική δυτική Γαλλία. Ήταν στην Angers, λοιπόν, τον Αύγουστο του 1992, στη Γαλλία, κατά τη διάρκεια του 4ου Διεθνούς Συνεδρίου Πολυχαιτολόγων (International Polychaete), όπου είχαμε πάει με την επόπτριά μου, όταν αποφασίσαμε ότι θα ήταν πρόκληση να πάμε και στο επόμενο, το 1995, στην Κίνα. Υπήρξε πολύς καιρός να το σχεδιάσουμε. 

Η ονειρική φιγούρα ενός μοναχού πάνω από τα δείγματα ήταν σημαδιακή για να πάρω την απόφαση. Σχεδιάζαμε να πάμε σε ένα από τα μεγάλα υπο-επαρχιακά κέντρα, το Qingdao, που τότε ήταν γεμάτο από πλινθόκτιστα κτίρια και πανεπιστήμια. Εκεί θα γινόταν το 5ο Ετήσιο Συνέδριο μιας ομάδας θαλάσσιων επιστημόνων και θα το υποστήριζε μια ομάδα φορέων ζωολογίας, αυτή των θαλασσίων Πολυχαιτολόγων. 

Το πρώτο κομμάτι περιλάμβανε το ταξίδι Αθήνα - Μπανγκόκ. Από τη Μπανγκόκ, γεμάτη από βουδιστικά αναθήματα, πήραμε ένα σχεδόν χειροκίνητο αεροπλανάκι της Air China που μας προσγείωσε στο Πεκίνο. Φτάνοντας στο αεροδρόμιο διαλέξαμε να φάμε κάπου γρήγορο φαγητό, λόγω κούρασης. Το μέρος έμοιαζε εξωτικό και κανείς δεν μιλούσε αγγλικά. Ξεκίνησα εγώ μια απόπειρα να παραγγείλουμε με παντομίμα. Δύο φτερά ήταν αρκετά για να μιμηθώ το κοτόπουλο. 

Ακολούθησαν τα θαλασσινά, που περιλαμβάνανε πολλούς αστερίες, φύκια και φούσκες. Δοκιμάσαμε μια ποικιλία από είδη που κανείς δεν μπορούσε να μας πει τι ήταν ακριβώς μιας και ο κατάλογος ήταν μόνο στα κινέζικα. Όμως τα γλυκά ήταν ενδιαφέροντα, κάτι σαν βραστό ρύζι, κάτι σαν νερόβραστη κουζίνα. Υπήρξε μια ήρεμη κατάσταση και μια πιο ανθρώπινη συμπεριφορά. Εκεί χαλαρώσαμε για τα καλά μέχρι και κάναμε βόλτες στην πλατεία Tiananmen, όπου η θρυλική γιορτή των φοιτητών μετατράπηκε σε διαμαρτυρία εναντίον του «αντεπαναστατικού» αγώνα και ειδικά κατά της συζύγου του Mao.

Συνεχίσαμε το ταξίδι μας με τρένο μέχρι το Qingdao. Εκεί ήταν άλλος κόσμος. Αγγλικά και λογιστικά σε ταχύτητα σχεδόν όση η απόσταση μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Ζήσαμε σαν μερικές δεκαετίες μπροστά. Στον γυρισμό σταματήσαμε στο Xian, όπου ήταν θαμμένος ο πήλινος στρατός του αυτοκράτορα, με επιρροές από την αρχαία ελληνική τέχνη. Πρόσφατα διάβασα ότι συνδέουν τον πήλινο στρατό με τους στρατιώτες του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Πώς να φανταζόμουν τότε, το 1995, τη σχέση μεταξύ άγριας φύσης (παγκολίνοι-λεπιδωτά ή φολιδωτά θηλαστικά, νυχτερίδες κ.ά.) και της πανδημίας της COVID-19 που ξεκίνησε από την Κίνα; Πώς να σκεφτόμουν τότε τι περιλαμβάνει το μενού του μικρού εστιατορίου στο Πεκίνο και από ποιες πηγές; Άγρια φύση, γενετικά εργαστήρια, ιοί που «δραπετεύουν», ζωονόσοι που δεν θεραπεύονται και που, με τη βοήθεια των ανθρώπινων μετακινήσεων, φθάνουν παντού. Πώς να φανταζόμουν τότε, το 1995, ότι η Κίνα θα έμπαινε στη ζωή μου με έναν τόσο διαφορετικό τρόπο.