Κορωνοϊός: Η κατάρρευση των αμερικάνικων πολυκαταστημάτων και mall

Κάτι που ερχόταν και απλά περιμέναμε τη στιγμή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ανακοίνωσαν πριν λίγες ώρες πως τα καταγεγραμμένα κρούσματα με κορωνοϊό ξεπέρασαν το ένα εκατομμύριο και οι νεκροί από την πανδημία πλησιάζουν τις 60 χιλιάδες. Πραγματικά τρομακτικά νούμερα, τη στιγμή που πολλές πολιτείες σχεδίαζαν να χαλαρώσουν σταδιακά τα μέτρα περιορισμού μετακινήσεων, των κλειστών επιχειρήσεων και κρατικών οργανισμών. Καμία από τις πολιτείες δεν έπιασε το στόχο που έθεσε το αμερικανικό κράτος, ένας στόχος-σχέδιο που μίλαγε για 14 μέρες αυστηρών μέτρων καραντίνας, κλειστών καταστημάτων, σχολείων και πολλών κρατικών κτιρίων και υπηρεσιών, κάτι που θεωρητικά θα έφερνε εξασθένιση του ιού και μείωση των κρουσμάτων. Με πάνω από ένα εκατομμύριο κρούσματα, χωρίς να υπάρχει εικόνα εξασθένισης και κάμψη της καμπύλης, μεγάλο μέρος του αμερικάνικου κράτους, των σχολείων και των εμπορικών καταστημάτων παραμένει «κλειστό».

Η κατάρρευση του αμερικάνικων πολυκαταστημάτων ρούχων και εμπορικών κέντρων-mall, η κατάρρευση του «αμερικάνικου καταναλωτικού ονείρου», δεν περίμενε τον κορωνοϊό. Η πανδημία απλά επιτάχυνε τα πράγματα για το λιανικό εμπόριο. Η αρχή είχε γίνει με την άνοδο των online καταστημάτων την τελευταία δεκαετία και το πρώτο χτύπημα που δέχτηκαν τα φυσικά καταστήματα. Οι συνήθειες των καταναλωτών άρχισαν να αλλάζουν. Πολλά από αυτά τα μεγάλα πολυκαταστήματα και fashion brands ακολούθησαν τις εξελίξεις και κέρδισαν και στο κομμάτι των online πωλήσεων. Μόνο που τα καταστήματα λιανικής έμειναν πίσω, λιγότεροι πελάτες, λιγότερες φυσικές πωλήσεις και τζίρος, με τα προβλήματα να συσσωρεύονται. Το τελικό χτύπημα και ο «θάνατος» του λιανεμπορίου θα έρθει από τον κορωνοϊό.

Οι πάλαι ποτέ γίγαντες του αμερικάνικου retail, βρίσκονται στα πρόθυρα της κατάρρευσης, πολλοί στα χέρια τραπεζών και hedge funds, ένα βήμα πριν τη χρεωκοπία και το άρθρο 11. Οι εποχές που οι Αμερικάνοι (και όχι μόνο οι Αμερικάνοι) πέρναγαν πολλές ώρες τις ημέρας τους σε ένα εμπορικό κέντρο, τρώγοντας εκεί, κάνοντας τα ψώνια σου και διασκεδάζοντας, έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Τα μεγάλα πολυκαταστήματα και εμπορικά κέντρα είναι κλειστά τις τελευταίες βδομάδες στις ΗΠΑ και οι online πωλήσεις δεν μπορούν να αντιστρέψουν την κατάσταση. Οι προτεραιότητες του κόσμου έχουν στραφεί σε προϊόντα πρώτης ανάγκης, σε προϊόντα προσωπικής υγιεινής, φάρμακα και τρόφιμα. Πολλοί, βέβαια, συνεχίζουν να αγοράζουν online προϊόντα που δεν χρειάζονται, βρίσκοντας μία μικρή «διέξοδο» στο online shopping. Αλυσίδες - μέγα σούπερ μάρκετ που πουλάνε τρόφιμα, προϊόντα σπιτιού και καθημερινότητας ή γενικά πιο φτηνά προϊόντα, όπως τα Walmart, Costco, The Home Depot και Target, δεν αντιμετωπίζουν για την ώρα μεγάλα προβλήματα. Το μεγάλο χτύπημα το έχουν δεχθεί τα καταστήματα με ρούχα, ηλεκτρικά είδη, έπιπλα και παιχνίδια.

 «Το λιανεμπόριο έχει βάλει μία ταμπέλα που γράφει “κλειστό”, μεταφορικά και κυριολεκτικά. Αυτή είναι η πιο καταστροφική κρίση που έχει αντιμετωπίσει ποτέ το λιανεμπόριο, χειρότερη και από την κρίση του 2008, χειρότερη από την 11^η Σεπτεμβρίου. Μέσα σε μία νύχτα, η οικονομία της λιανικής άλλαξε από πράγματα που οι άνθρωποι θέλουν σε πράγματα που χρειάζονται» αναφέρει στο Associated Press ο Neil Saunders, διευθύνων σύμβουλος της GlobalData Retail.

Οι αναλύσεις αναφέρουν για περισσότερα από 15 χιλιάδες flagship καταστήματα και πολυκαταστήματα που θα κλείσουν φέτος στις ΗΠΑ, ίσως πολλά περισσότερα μέσα σε αυτό το συνεχές μεταβαλλόμενο περιβάλλον, με τον περσινό αριθμό να είναι κοντά στις 9.500. Τα κλειστά καταστήματα, συμπαρασύρουν και τα εμπορικά κέντρα προς την παρακμή. Ένα εμπορικό κέντρο-mall με πολλά ξενοίκιαστα καταστήματα είναι αυτόματα μη ελκυστικό προς επίσκεψη. Και πώς τώρα θα νοιώθεις άνετα και ασφαλής σε ένα μέρος γεμάτο από κόσμο;

Μία εφιαλτική ανάλυση της UBS μιλάει για 100 χιλιάδες κλειστά καταστήματα μέχρι το 2025, χωρίς να προστίθενται σε αυτό τον αριθμό τα μικρά οικογενειακά καταστήματα. Διάσημα πολυκαταστήματα ρούχων και αξεσουάρ όπως το Macy’s, Sears, Neiman Marcus, J.Crew, JCPenney, Nordstrom, έχουν να διαχειριστούν χρέη δισεκατομμυρίων δολαρίων, έχουν κλείσει χιλιάδες καταστήματα τα τελευταία δέκα χρόνια και το μέλλον τους κρίνεται αβέβαιο. Η πλειοψηφία των εργαζόμενών τους αυτό το διάστημα βρίσκεται σε διαθεσιμότητα. Το διάσημο Barneys κατέβασε ρολά τον Φεβρουάριο, πριν τον κορωνοϊό, το fashion brand Forever 21 έκλεισε πέρσι πάνω από 200 καταστήματα σε όλο τον κόσμο (όπως και το κατάστημα στην Ερμού), ενώ πολλά άλλα fashion brands ακυρώνουν τις καλοκαιρινές και φθινοπωρινές τους συλλογές.

Με το ντόμινο των χιλιάδων κλειστών καταστημάτων να μην έχει ρίξει ακόμα το τελευταίο του κομμάτι και το φάσμα της ανεργίας να εμφανίζεται μπροστά σε εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους, η λύση στα προβλήματα βρίσκεται μόνο στο – ραγδαία ανοδικό - online shopping; Πολύ αμφιβάλω. Είναι το πέρασμα σε μία εποχή που ακόμα δεν γνωρίζουμε τι μας φέρνει.