No Sudden Move: Η νέα ταινία του Στίβεν Σόντερμπεγκ

Προτού βγει στις αίθουσες η καινούργια ταινία του Steven Soderbergh (“Sex, Lies & Videotape”, “Erin Brockovich”, “Traffic”) προβλήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο HBO Max κάνοντας θετική εντύπωση: στο σάιτ του Roger Ebert η ταινία έχει 3,5 (στα 4 αστέρια) και ο Stephen Silver το επαίνεσε στο “Magazine”.

Το “No Sudden Move” είναι η ιστορία ενός Αφροαμερικανού που παρασύρεται από ένα λευκό σε μια εγκληματική επιχείρηση: αν αγνοήσουμε αυτό το αφηγηματικό σχήμα που αποτελεί σημείο των καιρών, διακρίνουμε το προσωπικό ύφος του Αμερικανού σκηνοθέτη· τη σπουδαιότητα που δίνει στη λεπτομέρεια και στην αρχιτεκτονικής του φωτός. Ο Soderbergh υπογράφει ένα νοσταλγικό Neo-noir στο Ντιτρόιτ του 1954 απογοητεύοντας ίσως τους θαυμαστές του που περιμένουν απ’ αυτόν ταινίες για ενηλίκους με μέτριο προϋπολογισμό, σαν εκείνες που έκανε στη δεκαετία του 1990. Το “No Sudden Move” δεν είναι τέτοια ταινία: περιγράφει έναν μικρόκοσμο- ο  Curt Goynes (Don Cheadle) έχει μόλις αποφυλακιστεί, ο φίλος του ο Jimmy (Craig Grant) έχει κουρείο κι ο πομπώδης λευκός Doug Jones (Brendan Fraser) προτείνει στον Curt ένα εύκολο κόλπο για πέντε χιλιάδες δολάρια. Aλλά όπως συμβαίνει σ’ αυτό το κινηματογραφικό είδος, η επιχείρηση πάει στραβά και ο Curt βρίσκεται αγκαλιά μ’ ένα πτώμα. Η ιστορία εκτυλίσσεται σε υπόθεση βιομηχανικής κατασκοπίας από την οποία δεν λείπει ο έρωτας και η μοιχεία: το σενάριο του Ed Solomon συνδυάζει έναν μάλλον υπερβολικό αριθμό ιστοριών που αλληλοεπικαλύπτονται- η ταινία θα μπορούσε κάλλιστα να απλωθεί σε μίνι σειρά αλλά διαρκεί μονάχα δυο ώρες. Ο ρυθμός είναι γρήγορος, το σασπένς εξασφαλισμένο, χωρίς ωστόσο να υπάρχει χρόνος για να αναπτυχθούν οι χαρακτήρες και όλες οι backstories στις οποίες πρωταγωνιστεί ο καθένας τους.

Η γοητεία της ταινίας έγκειται στο στιλ: στο ντιζάιν, στην ενδυματολογία, στις κομμώσεις, στο μέικ-απ, στους χώρους: ο Soderbergh αιχμαλωτίζει με μοναδική μαεστρία τα λόμπι των μεγάλων κτιρίων γραφείων και των πολυτελών ξενοδοχείων - κάτι που θυμίζει τη Sofia Coppola η οποία όμως δεν πετυχαίνει τίποτ’ άλλο. Ο Soderbergh πετυχαίνει: δίνει ζωή ακόμα και στα διακοσμητικά αυτοκίνητα της δεκαετίας του 1950 με τις έντονες καμπύλες και τις φανταχτερές ταπετσαρίες. Η ταινία κερδίζει από τον δυναμισμό του χρώματος και των σχημάτων που ξέρουμε ότι είναι δικό του έργο μιας και, εκτός από τη σκηνοθεσία, κάνει συνήθως και τη φωτογραφία των ταινιών του (εδώ με το ψευδώνυμο Peter Andrews). Εξίσου εντυπωσιακό είναι το μοντάζ της Mary Ann Bernard η οποία δημιουργεί μια δραματική ατμόσφαιρα φαντασίας: το Ντιτρόιτ του 1954 μοιάζει εξωπραγματικό.

Ο Cheadle είναι άριστος στον ρόλο του -με βλέμμα που αντιστοιχεί σε δεκάδες λόγια και χειρονομίες- και ο Benicio Del Toro είναι ο Benicio Del Toro, σωματώδης και επιβλητικός, ενώ ο Matt Damon είναι πειστικός στον ρόλο του μεγαλόστομου απατεώνα. Ίσως οι δευτερεύοντες ρόλοι να είναι τελικά πιο νόστιμοι όπως εκείνος ο φονιάς που τρελαίνεται για τηγανητές πατάτες.

Μετά το “Detroit” της Κathryn Begelow και μια σειρά ντοκιμαντέρ γύρω από την αναγέννηση της πόλης (όπως το “Detroit, Comeback City”), η Motor City του Μίσιγκαν ξαναβρίσκει την κινηματογραφική της φωτογένεια. Το “No Sudden Move” προβάλλει αυτή τη μεγαλειώδη πόλη της αυτοκινητοβιοχανίας όπου ο ρατσισμός εκφράζεται με μικρές κινήσεις και υπαινιγμούς - αντίθετα από την ταινία της Bigelow που ήταν ταινία «για» τον ρατσισμό και τη βία. Αν δούμε το “No Sudden Move” ως period piece είναι αριστοτεχνικό, αν το δούμε ως κινηματογραφική αφήγηση είναι μια εξεζητημένη άσκηση διασταυρούμενων ιστοριών που καταλήγει σε ένα τεράστιο καστ, το κάθε μέλος του οποίου αγωνίζεται να πει τη δική του ιστορία.