Lina Khan: Μια 32χρονη εναντίον των Amazon, Google & Facebook

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες κινήσεις του Μπάιντεν από τη μέρα που ανέλαβε την Προεδρία των ΗΠΑ, έγινε στις αρχές του μήνα όταν πρότεινε (και η Γερουσία υπερψήφισε) τη Lina Khan, μια 32χρονη αναπληρώτρια καθηγήτρια στη Νομική Σχολή του Κολούμπια, ως Πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου (F.T.C.), η οποία ελέγχει τις μεγαλύτερες εταιρείες της Αμερικής. 

Μετά από δύο δεκαετίες κατά τις  οποίες τόσο οι Δημοκρατικοί όσο και οι Ρεπουμπλικάνοι ήταν φιλικά προσκείμενοι προς την Silicon Valley,  ο διορισμός της Khan αυξάνει τις προσδοκίες για την (ομολογουμένως καθυστερημένη) επιβολή αντιμονοπωλιακών νόμων και την ενθάρρυνση του υγιούς ανταγωνισμού στο σύνολο της οικονομίας η οποία, μέχρι τώρα, κυριαρχείται από μία χούφτα τεχνολογικών κολοσσών. 

Παρά το νεαρό της ηλικίας της, η Khan, είναι ηγετική μορφή στο κίνημα για την καταστολή καταχρηστικών μονοπωλίων. 

Κόρη Πακιστανών μεταναστών στις Ηνωμένες Πολιτείες, έκανε την εμφάνισή της δημόσια το 2017 όταν, ως φοιτήτρια του Yale Law School, δημοσίευσε ένα άρθρο στην πανεπιστημιακή εφημερίδα. Στο μακροσκελές αυτο άρθρο υποστήριζε πως η Amazon δεν πρέπει να αποκλειστεί από την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία απλώς και μόνο επειδή μειώνει τις τιμές για τους πελάτες της.  

Παρόλο που για τις επιχειρήσεις λιανικής που έχουν αποδεκατιστεί από τον Τζεφ Μπέζος η Khan είπε το προφανές, στην πραγματικότητα τάραξε τα νερά στην αντιμονοπωλιακή τάξη πραγμάτων που επικρατεί για δεκαετίες. 

Η προσέγγιση της Khan δίνει έμφαση στην «ευημερία των καταναλωτών», η οποία μέχρι τώρα δικαιολογούσε τις αντιανταγωνιστικές πρακτικές που οδηγούν σε χαμηλότερες τιμές. 

Επειδή η Amazon χρεώνει τα προϊόντα της πιο φθηνά από άλλους ανταγωνιστές της, και επειδή άλλοι τεχνολογικοί γίγαντες όπως η Google και το Facebbok παρέχουν τις διαδικτυακές τους υπηρεσίες δωρεάν, είναι σε μεγάλο βαθμό απρόσβλητοι από την αντιμονοπωλιακή επιβολή, παρά την κυριαρχία τους στην αγορά. Ακόμα κι όταν κατηγορήθηκαν από τους ανταγωνιστές τους για τακτικές εκφοβισμού όπως «επιθετική τιμολόγηση» (χρεώνουν, δηλαδή, χαμηλές τιμές για ένα διάστημα μέχρι να απομακρύνουν τους αντιπάλους τους από τις προσκήνιο), οι ρυθμιστικές αρχές και τα δικαστήρια των Η.Π.Α. αγνόησαν τις κατηγορίες - σε αντίθεση με τους ευρωπαίους νομοθέτες που ήταν πολύ πιο σκληροί με τη Silicon Valley.

Η Khan, αντί να εστιάσει σε επιχειρήματα που αφορούν τις χαμηλές τιμές όπως οι προκάτοχοί της, υιοθέτησε μια ιστορική προσέγγιση. Στο άρθρο της, επεσήμανε πως οι δημιουργοί των αντιμονοπωλιακών νόμων της Αμερικής - ο νόμος Sherman του 1890 και ο νόμος Clayton του 1914 - δεν είχαν στο μυαλό τους μόνο τη μείωση των τιμών, αλλά ένα πιο ευρύ πλάνο. 

«Το Κογκρέσο θέσπισε τον αντιμονοπωλιακό νόμο για να ελέγχει τη δύναμη των επιχειρηματικών κολοσσών που εμφανίστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα, αποτρέποντας τη συγκέντρωση εξουσίας» έγραψε η Khan, ενώ το άρθρο της κατέληγε στο εξής συμπέρασμα: «Προκειμένου να αποτυπώσουμε αυτές τις αντιανταγωνιστικές ανησυχίες, πρέπει να αντικαταστήσουμε το πλαίσιο ευημερίας των καταναλωτών με μια προσέγγιση προσανατολισμένη στη διατήρηση μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας και μιας δομής της αγοράς».

Η Khan δεν είναι η πρώτη που πρόβαλε αυτό το είδος επιχειρημάτων. «Υπάρχει μια ολόκληρη ομάδα ανθρώπων που σκέφτονται διαφορετικά για την αντιμονοπωλιακή πολιτική, αλλά η Lina έγινε το είδωλο αυτής της νέας προσέγγισης», λέει η Felicia Wong, πρόεδρος και C.E.O. του Ινστιτούτου Ρούσβελτ. Το 2018, η Khan ξεκίνησε να εργάζεται για το F.T.C. υπό τον Rohit Chopra, διορισμένο από τον Obama, ο οποίος αντιμετώπισε λίγο διαφορετικά την εφαρμογή του αντιμονοπωλιακού νόμου. Το 2019, έγινε σύμβουλος της υποεπιτροπής αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας της Κοινοβουλευτικής Δικαιοσύνης, η οποία ερευνά τις δραστηριότητες των Amazon, Apple, Facebook και Google.

Τον περασμένο Οκτώβριο, η δημοκρατική πλειοψηφία στην υποεπιτροπή, με επικεφαλής τον βουλευτή David Cicilline, παρουσίασε μια έκθεση που ανέφερε ότι οι τέσσερις διαδικτυακοί γίγαντες «όχι μόνο ασκούν τεράστια δύναμη, αλλά παράλληλα χρεώνουν υπερβολικά τέλη, επιβάλλουν καταπιεστικούς όρους συμβολαίου και διαρρέουν προσωπικά δεδομένα ατόμων και επιχειρήσεων εκμεταλλευόμενοι την εμπιστοσύνη που τους δείχνουν». 

Με πιο απλά λόγια, εταιρείες που κάποτε τις θεωρούσαν outsiders επειδή αμφισβήτησαν το status quo, έχουν γίνει τα είδη των μονοπωλίων που συναντάμε στους βαρόνους πετρελαίου και τους μεγιστάνες των σιδηροδρόμων. Αυτό που πρότεινε η έκθεση, ήταν να ληφθούν υπόψη οι «διαρθρωτικοί διαχωρισμοί» αυτών των εταιρειών. 

Μένει να δούμε αν ο διορισμός της Khan  θα οδηγήσει σε μια σοβαρή προσπάθεια αντιμετώπισης των τιτάνων της Silicon Valley - συμπεριλαμβανομένης, ίσως, μιας προσπάθειας να τους διασπάσουν. Αν και το καταστατικό εξασφαλίζει στο F.T.C. τον έλεγχο της αντιανταγωνιστικής συμπεριφοράς, ο οργανισμός απέτυχε στο παρελθόν να ασκήσει πλήρως την εξουσία του. 

Εάν η Khan πρόκειται να το αλλάξει αυτό, θα χρειαστεί την πλειοψηφία στο πενταμελές F.T.C. Με τον Biden στον Λευκό Οίκο, οι Δημοκρατικοί είναι σίγουρο ότι θα έχουν τρεις επίτροπους, αλλά ένας από αυτούς, ο Chopra, πρόκειται να μετακομίσει σε άλλη θέση στη Διοίκηση. Μερικοί από τους υποστηρικτές της khan φοβούνται ότι οι λομπίστες της Big Tech και οι δημοκρατικοί υπέρ των επιχειρήσεων θα ασκήσουν πίεση στον Λευκό Οίκο για να αντικαταστήσει τον Chopra με έναν επίτροπο λιγότερο διατεθειμένο να αντιμετωπίσει τη Silicon Valley. Πάντως, στο Καπιτώλιο αυξάνεται όλο και περισσότερο η επιθυμία να επιβληθούν έστω κάποιοι περιορισμοί στους τεχνολογικούς γίγαντες. 

Μάλιστα, τους τελευταίους μήνες της διοίκησης του Trump, το Υπουργείο Δικαιοσύνης εξέδωσε αντιμονοπωλιακή αγωγή εναντίον της Google, κατηγορώντας την ότι χρησιμοποίησε τακτικές εκφοβισμού για να εδραιώσει περαιτέρω το μονοπώλιο αναζήτησης ενώ το F.T.C. μήνυσε το Facebook για αντιανταγωνιστική συμπεριφορά για να μην χάσει τη δεσπόζουσα θέσης του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Πληροφορίες από New Yorker

Ακολουθήστε την Athens Voice στο Google News κι ενημερωθείτε πρώτοι για όλες τις ειδήσεις 

ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ: Live updates - Τι πρέπει να ξέρουμε για τον κορωνοϊό- Συνεχής ενημέρωση εδώ