Marta Altés: «Δεν είσαι ποτέ πολύ μεγάλος για μια αγκαλιά»

Υπάρχει μια στιγμή στη ζωή κάθε παιδιού που μοιάζει ταυτόχρονα με μικρή επανάσταση και με ένα πρώτο, αναπόφευκτο αντίο στην παιδική ηλικία: η στιγμή που αποφασίζει πως μπορεί να τα κάνει όλα μόνο του. Να ντυθεί μόνο του, να φάει μόνο του, να εξερευνήσει μόνο του, να μεγαλώσει - όσο πιο γρήγορα γίνεται.

Από αυτή την τόσο γνώριμη συνθήκη γεννήθηκε το «Το Μεγάλο Τιγράκι» της Marta Altés, που κυκλοφορεί και στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Key Books. Η Altés, με το χαρακτηριστικό χιούμορ και τις γεμάτες μικρές εκπλήξεις εικόνες της, αφηγείται την ιστορία ενός μικρού τίγρη που βιάζεται να μεγαλώσει. Είναι πια «πολύ μεγάλος» για φιλιά, για δάκρυα και για αγκαλιές. Ή μήπως όχι;

Γιατί πίσω από την αστεία περιπέτεια του μικρού τίγρη κρύβεται κάτι πολύ βαθύτερο: η ανάγκη ενός παιδιού να γίνει ανεξάρτητο χωρίς να χάσει την ασφάλεια της αγάπης. Και, ίσως, μια υπενθύμιση που αφορά όχι μόνο τα παιδιά αλλά και τους μεγάλους: κανείς δεν είναι ποτέ πολύ μεγάλος για μια αγκαλιά.

Μιλήσαμε με τη Marta Altés για την αφορμή που στάθηκε η κόρη της για το βιβλίο, για το πώς γεννιούνται οι χαρακτήρες της, για τον ρόλο του χιούμορ και των εικόνων, αλλά και για το γιατί ένα καλό παιδικό βιβλίο μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως καθρέφτης και ως παράθυρο προς τον κόσμο.

Το νέο σας βιβλίο, «Το Μεγάλο Τιγράκι», ακολουθεί ένα μικρό τιγράκι που θέλει να μεγαλώσει, να γίνει ανεξάρτητο και να κατακτήσει μόνο του τη ζούγκλα. Ποια ήταν η πρώτη ιδέα ή εικόνα που σας έκανε να θέλετε να αφηγηθείτε αυτή την ιστορία;
Η ιδέα μου ήρθε βλέποντας τη μικρή μου κόρη να αρχίζει να μη θέλει πια τη βοήθειά μας. Να θέλει να τα κάνει όλα μόνη της. Είναι μια υπέροχη στιγμή να το βλέπεις αυτό, να βλέπεις το παιδί σου να διεκδικεί την ανεξαρτησία του. Ως γονιός, όμως, είναι και μια πολύ σημαντική στιγμή, γιατί συνειδητοποιείς ότι το μικρό σου μωρό δεν είναι πια μωρό. Η κόρη μας μάς έλεγε κυριολεκτικά: «Δεν είμαι πια μωρό». Κι όταν της λέγαμε ότι θα είναι πάντα το μωρό μας, μας κοιτούσε σαν να είμαστε λίγο τρελοί. Το μικρό τιγράκι του βιβλίου βιάζεται να μεγαλώσει και λέει ότι είναι πια πολύ μεγάλο για φιλιά, πολύ μεγάλο για δάκρυα και πολύ μεγάλο για αγκαλιές! Είναι όμως πραγματικά έτσι; Δεν νομίζω. Έχουμε κάνει υπέροχες συζητήσεις με την κόρη μας γι’ αυτά τα θέματα. Θα είναι πάντα το μωρό μας και ποτέ δεν θα είναι πολύ μεγάλη για μια αγκαλιά. Και θέλω να ξέρει ότι μπορεί πάντα να ζητά βοήθεια και ότι όλοι οι άνθρωποι μπορούν να κλάψουν. Ήταν πεπεισμένη ότι οι μεγάλοι δεν κλαίνε.

Στην καρδιά του βιβλίου βρίσκεται μια πολύ γνώριμη αντίφαση: τα παιδιά θέλουν απεγνωσμένα να είναι ανεξάρτητα, αλλά την ίδια στιγμή εξακολουθούν να χρειάζονται τρυφερότητα και επιβεβαίωση. Γιατί πιστεύετε ότι αυτή η αντίφαση είναι τόσο καθολική;
Νομίζω ότι όλα τα παιδιά περνούν από αυτή τη φάση: θέλουν να είναι ανεξάρτητα, αλλά ταυτόχρονα τους λείπει ένα κομμάτι από αυτό που σήμαινε να είσαι μωρό, να νιώθεις ασφαλής. Και είναι ακόμη πολύ μικρά όταν αρχίζουν να λένε «είμαι μεγάλο κορίτσι» ή «είμαι μεγάλο αγόρι». Και ξαφνικά καλούνται να είναι μεγάλα. Πηγαίνουν στον παιδικό σταθμό ή στο σχολείο και, όσο μεγαλώνουν, περνούν όλο και λιγότερο χρόνο με τους γονείς τους. Φυσικά, θα υπάρξουν στιγμές που θα θέλουν να ξαναγίνουν μικρά.

Η τελική ιδέα -ότι δεν είσαι ποτέ πολύ μεγάλος για μια αγκαλιά- μοιάζει να αφορά εξίσου τους ενήλικες και τα παιδιά. Ανακαλύπτετε συχνά ότι τα βιβλία σας διαβάζονται σε δύο διαφορετικά επίπεδα;
Το «δεν είσαι ποτέ πολύ μεγάλος για μια αγκαλιά» αφορά πράγματι και τους ενήλικες. Χαίρομαι που το προσέξατε. Μου αρέσει πολύ όταν τα βιβλία μου διαβάζονται σε δύο διαφορετικά επίπεδα! Οι γονείς καταλαβαίνουν πράγματα που τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν όταν διαβάζουν τα βιβλία μου. Όμως δεν το σκέφτομαι όταν δουλεύω πάνω στα βιβλία μου. Οι ιστορίες που δημιουργώ είναι ιστορίες που με κάνουν να χαμογελώ. Φυσικά, πάντα σκέφτομαι και το παιδί που θα διαβάσει την ιστορία. Αυτό είναι το σημαντικό. Τώρα που διαβάζω στην κόρη μας, το σκέφτομαι λίγο περισσότερο. Και πάντα εκτιμώ ένα βιβλίο που έχει ένα δεύτερο επίπεδο, γιατί όταν ένα βιβλίο γίνει αγαπημένο, μπορεί να το διαβάσεις εκατό φορές μέσα σε μία εβδομάδα! Στο βιβλίο μου «Είμαι ένας καλλιτέχνης», για παράδειγμα, οι γονείς διαβάζουν ένα βιβλίο - με πολλά αστεία και αναφορές στον κόσμο της τέχνης - ενώ τα παιδιά διαβάζουν ένα άλλο βιβλίο, όπου ένα παιδί είναι αρκετά σκανταλιάρικο. Νομίζω όμως ότι μπορούν να χαμογελάσουν και οι δύο.

Υπάρχει πολύ χιούμορ στη δουλειά σας, ακόμη κι όταν καταπιάνεστε με συναισθηματικά θέματα. Χρησιμοποιείτε το χιούμορ ως έναν τρόπο να κάνετε τα δύσκολα συναισθήματα πιο εύκολα στη συζήτηση;
Πάντα! Είναι πολύ πιο εύκολο να αντιμετωπίσεις συναισθηματικά θέματα όταν τα προσεγγίζεις με λίγο χιούμορ. Το χιούμορ αποφορτίζει φυσικά μια κατάσταση και κάνει τους ανθρώπους να ανοίγονται.

Τα βιβλία σας συχνά λένε πολλά με ελάχιστες λέξεις. Πώς αποφασίζετε τι πρέπει να υπάρχει στο κείμενο και τι πρέπει να μείνει στις εικόνες;
Με συναρπάζει ολόκληρη η διαδικασία δημιουργίας ενός εικονογραφημένου βιβλίου. Ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο και δεν υπάρχει κάποια συγκεκριμένη συνταγή. Θα έλεγα ότι η διαδικασία αλλάζει από βιβλίο σε βιβλίο, τουλάχιστον για μένα. Δεν μπορώ να γράψω ολόκληρο το κείμενο ενός βιβλίου χωρίς να έχω δίπλα μου ένα κομμάτι χαρτί όπου να μπορώ να σχεδιάζω. Οπότε γράφω και ζωγραφίζω ταυτόχρονα και, παράλληλα, επεξεργάζομαι το κείμενο όσο περισσότερο μπορώ. Αυτό που κάνει τα εικονογραφημένα βιβλία τόσο ξεχωριστά είναι η μαγεία που συμβαίνει ανάμεσα στο κείμενο και στις εικόνες. Διαβάζεις τις λέξεις και διαβάζεις τις εικόνες και η ιστορία σχηματίζεται μέσα στο μυαλό σου. Για παράδειγμα, λατρεύω όταν το κείμενο λέει κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την εικόνα. Αυτή η υπέροχη ένταση μπορεί να δημιουργήσει πολύ αστείες στιγμές στα βιβλία. Στο «Μεγάλο Τιγράκι», για παράδειγμα, ο μεγάλος τίγρης λέει ότι έχει μια τρομερή, φοβερή βρυχηθμική φωνή, αλλά η εικόνα μάς δείχνει ότι ο βρυχηθμός του είναι στην πραγματικότητα πολύ μικρός μέσα σε αυτή την τεράστια ζούγκλα.

Οι εικονογραφήσεις σας περιέχουν πολλές μικρές οπτικές λεπτομέρειες και αστεία που δεν εξηγούνται απαραίτητα από το κείμενο. Δημιουργείτε συνειδητά πράγματα που τα παιδιά μπορούν να ανακαλύψουν μόνα τους - και ίσως μερικές λεπτομέρειες που απευθύνονται περισσότερο στους ενήλικες;
Ναι! Μου αρέσει πάρα πολύ να το κάνω αυτό. Αυτό το βιβλίο είναι κατά κάποιον τρόπο συνέχεια ενός βιβλίου που εκδόθηκε πριν από δέκα χρόνια, το «Little Monkey». Εκεί είχα κρύψει πολλά μικρά πλάσματα και μικρές ακολουθίες γεγονότων που οι αναγνώστες μπορούσαν να επιστρέφουν και να ανακαλύπτουν ξανά και ξανά. Είμαι ιδιαίτερα περήφανη για μια σειρά από μυρμήγκια που πηγαίνουν κάτω από τη γη, κουβαλώντας φύλλα και λουλούδια. Είναι τόσοοοοο μικροσκοπικά στη σελίδα! Θυμάμαι ότι τα σχεδίαζα στις δύο το πρωί στο στούντιο και σκεφτόμουν: «Ποιος θα το δει αυτό;!» Τα παιδιά όμως το βλέπουν. Και αυτό είναι πάντα πολύ διασκεδαστικό! Σε αυτό το βιβλίο υπάρχουν πολλές πεταλούδες που μπορείς να ακολουθήσεις, σκουλήκια, αλλά και μια καημένη μικρή χελώνα που απλώς βρίσκεται στο λάθος μέρος τη λάθος στιγμή.

Ξεκινήσατε την καριέρα σας στο graphic design στη Βαρκελώνη, πριν μετακομίσετε στο Κέιμπριτζ και τελικά χτίσετε την καριέρα σας στη Μεγάλη Βρετανία. Πώς σας άλλαξε δημιουργικά - αλλά και προσωπικά - η μετακόμιση σε μια άλλη χώρα;
Η μετακόμιση στη Μεγάλη Βρετανία και οι μεταπτυχιακές μου σπουδές στην εικονογράφηση παιδικών βιβλίων άλλαξαν ολόκληρη τη ζωή μου. Δημιουργικά, ήταν τόσο εμπνευστικό να βρίσκομαι ανάμεσα σε ανθρώπους που ήταν τόσο παθιασμένοι με τα εικονογραφημένα βιβλία και την εικονογράφηση. Όταν μετακόμισα στη Μεγάλη Βρετανία, αγαπούσα ήδη τα εικονογραφημένα βιβλία, αλλά νομίζω ότι το πραγματικό πάθος μου γι’ αυτά γεννήθηκε όταν έμαθα περισσότερα για τον κόσμο τους κατά τη διάρκεια του μεταπτυχιακού. Με ενθάρρυναν επίσης να δοκιμάσω νέα υλικά στις εικονογραφήσεις μου. Από το να σχεδιάζω αρκετά στατικές φιγούρες με στυλό, ανακάλυψα τη μαγεία της ακουαρέλας και της μπογιάς. Από το να σχεδιάζω με γραμμή, άρχισα να «σχεδιάζω» με σχήματα. Και ήταν υπέροχο. Οι σπουδές μου στο graphic design αποδείχθηκαν επίσης πολύ χρήσιμες και ακόμη θεωρώ ότι με βοηθούν πολύ όταν συνθέτω μια εικόνα, όταν αποφασίζω πού θα τοποθετηθεί το κείμενο κ.λπ. Η μετακόμιση σε μια άλλη χώρα μού χάρισε εμπειρίες που δεν θα είχα αποκτήσει ποτέ αν δεν είχα μετακομίσει. Κάποτε νοίκιαζα ένα γραφείο σε ένα κοινόχρηστο δημιουργικό στούντιο στο Λονδίνο, όπου ήμουν η μόνη εικονογράφος. Ήταν κάτι πραγματικά ξεχωριστό. Μοιραζόμουν το στούντιο με φωτογράφους, κινηματογραφιστές, graphic designers, editors, αρχιτέκτονες και σεναριογράφους. Η δημιουργικότητα που εξέπεμπε αυτός ο χώρος ήταν τόσο εμπνευστική και μεταδοτική. Ένιωθα πολύ τυχερή που βρισκόμουν εκεί.

Έχετε πει ότι γράφετε στα αγγλικά, παρόλο που δεν είναι η μητρική σας γλώσσα, επειδή αυτό σας αναγκάζει να είστε πιο συνοπτική. Έχει τελικά η χρήση μιας δεύτερης γλώσσας επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αφηγείστε ιστορίες;
Ναι, πιστεύω ότι το γεγονός πως γράφω στα αγγλικά έχει επηρεάσει τον τρόπο που αφηγούμαι ιστορίες. Όταν μετακόμισα για πρώτη φορά στη Μεγάλη Βρετανία, τα αγγλικά μου ήταν τραγικά οπότε οι προτάσεις μου έπρεπε να είναι σύντομες, γιατί απλώς δεν ήξερα πώς να τις κάνω μεγαλύτερες! Ακόμη και τώρα όμως γράφω τα βιβλία μου στα αγγλικά, γιατί θεωρώ ότι η αγγλική γλώσσα είναι πιο συνοπτική από τα καταλανικά ή τα ισπανικά και συνήθως χρειάζεται λιγότερες λέξεις για να αποδώσει την ίδια ιδέα. Κάνω πάντα πλάκα και νομίζω ότι υπάρχει μια δόση αλήθειας σε αυτό: μετά από 17 χρόνια στη Μεγάλη Βρετανία, μπορώ να μιλήσω τρεις γλώσσες, αλλά δεν μιλάω καμία από τις τρεις σωστά! Συνήθως λοιπόν «τσακώνομαι» με την editor μου για να κρατήσω μια λέξη σε μια πρόταση επειδή, για μένα, ακούγεται καλύτερα. Εκείνη όμως μπορεί πάντα να χρησιμοποιήσει το ακαταμάχητο επιχείρημα: «Αυτό δεν ακούγεται αγγλικό».

Συχνά ξεκινάτε τη δημιουργική σας διαδικασία σχεδιάζοντας ελεύθερα, χωρίς να γνωρίζετε απαραίτητα πού θα οδηγήσει η ιδέα. Πόσο σημαντικό είναι αυτό το παιχνίδι -και το να μην ξέρετε - για τη δουλειά σας;
Πράγματι, συνήθως ξεκινώ ένα βιβλίο σχεδιάζοντας πολλούς χαρακτήρες και παίζοντας μαζί τους. Δυστυχώς, όμως, δεν νομίζω ότι προλαβαίνω να το κάνω όσο θα ήθελα, λόγω των αυστηρών προθεσμιών. Έχω πολύ καιρό να ζωγραφίσω απλώς για διασκέδαση. Αλλά αυτή τη στιγμή βρίσκομαι σε μια πολύ ιδιαίτερη φάση. Μόλις παρέδωσα ένα βιβλίο και δεν έχω ακόμη ορίσει την επόμενη προθεσμία. Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται να αρχίσω για λίγο να ζωγραφίζω για διασκέδαση και ανυπομονώ! Νομίζω ότι είναι σε αυτές τις μικρές «νησίδες» ελεύθερου χρόνου που μπορούν να γεννηθούν καλές ιδέες. Όταν δεν υπάρχει πίεση και μπορείς να παίξεις και να πειραματιστείς με χαρακτήρες, ιδέες και υλικά χωρίς να υπάρχει μια προθεσμία στον ορίζοντα. Ή χωρίς την πίεση ότι πρέπει να δείξεις αυτό που φτιάχνεις σε κάποιον άλλο. Είναι απλώς για σένα.

Οι χαρακτήρες σας συνήθως ξεκινούν από μια ιστορία ή μερικές φορές προηγείται μια οπτική ιδέα και η ιστορία αναπτύσσεται γύρω της;
Κανένα από τα βιβλία μου δεν έχει ξεκινήσει με τον ίδιο τρόπο. Όλα όμως έχουν ως κοινό στοιχείο μια πολύ έντονη διαδικασία ανάπτυξης χαρακτήρων. Αυτή την περίοδο ξεκινώ σχεδιάζοντας έναν χαρακτήρα και προσπαθώντας να τον γνωρίσω. Ο David Hughes, ένας εξαιρετικός καλλιτέχνης και εικονογράφος, αλλά και καθηγητής στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Cambridge, μας έλεγε να «βγάζουμε τους χαρακτήρες μας βόλτα». Εννοούσε: μίλησε με τον χαρακτήρα σου. Ποιος είναι; Ποια είναι η ιστορία του; Πού ζει; Γιατί είναι έτσι κι όχι αλλιώς; Έτσι, ουσιαστικά, σχεδιάζω τον χαρακτήρα σε όσο το δυνατόν περισσότερες διαφορετικές καταστάσεις και, ξαφνικά, είναι σαν να αρχίζει ο ίδιος ο χαρακτήρας να μου διηγείται την ιστορία του. Για παράδειγμα, στο «Μεγάλο Τιγράκι», αρχικά δεν υπήρχε μικρό αδερφάκι. Σχεδίαζα ξανά και ξανά το τιγράκι, αλλά μόνο όταν πρόσθεσα το μωρό και τη μαμά άρχισε η ιστορία να εξελίσσεται προς τη σωστή κατεύθυνση και να αποκτά νόημα. Και ως δημιουργοί εικονογραφημένων βιβλίων έχουμε τη δυνατότητα να γίνουμε σκηνογράφοι, κομμωτές, αρχιτέκτονες, σχεδιαστές κοστουμιών και πολλά ακόμη. Εμείς αποφασίζουμε όλα όσα θα υπάρχουν μέσα στις εικόνες. Και όλα αυτά τα στοιχεία μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά κομμάτια της ιστορίας που δημιουργούμε.

Τα «Είμαι ένας Καλλιτέχνης», «Μια Πόλη για Όλους», «Πέντε Λεπτάκια Ακόμα» και τώρα το «Το Μεγάλο Τιγράκι» μιλούν, με πολύ διαφορετικούς τρόπους, για την ταυτότητα, την ανεξαρτησία και την επιθυμία να μας καταλάβουν. Πιστεύετε ότι τα εικονογραφημένα βιβλία μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να εκφράσουν συναισθήματα για τα οποία δεν έχουν ακόμη λέξεις;
Ναι! Απόλυτα. Πιστεύω ότι τα βιβλία μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να εκφράσουν συναισθήματα για τα οποία δεν έχουν ακόμη τις λέξεις. Γι’ αυτό θεωρώ ότι τα εικονογραφημένα βιβλία είναι τόσο σημαντικά. Και ειδικά η εκπροσώπηση μέσα σε αυτά. Όλα τα παιδιά πρέπει να έχουν την ευκαιρία να βλέπουν τον εαυτό τους στα βιβλία που διαβάζουν. Υπάρχει μια υπέροχη ιδέα που διατύπωσε η Rudine Sims Bishop και νομίζω ότι το εξηγεί τέλεια. Είπε ότι τα βιβλία μπορούν να λειτουργούν ως καθρέφτες και παράθυρα. Όταν τα βιβλία λειτουργούν ως καθρέφτες, οι αναγνώστες βλέπουν μέσα τους τον εαυτό τους και τις δικές τους εμπειρίες. Όταν λειτουργούν ως παράθυρα, τους προσφέρουν μια ματιά στη ζωή και στις οπτικές γωνίες άλλων ανθρώπων. Νομίζω ότι είναι μια πανέμορφη ιδέα. Μπορούμε να διαβάσουμε βιβλία με τα παιδιά μας οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας, αλλά μια πολύ σημαντική στιγμή είναι λίγο πριν κοιμηθούν. Πριν από τον ύπνο έχουμε την ώρα της ιστορίας και είναι μια στιγμή που αγαπώ βαθιά. Τα βιβλία μπορούν να γεννήσουν υπέροχες ερωτήσεις που οδηγούν σε φανταστικές συζητήσεις. Στο σπίτι μας, αυτές οι συζητήσεις συνήθως γίνονται λίγο πριν κοιμηθεί η κόρη μας, όταν φαίνεται να περνά ξανά από το μυαλό της όλα όσα έκανε μέσα στην ημέρα. Και κάτι που μπορεί να δει σε ένα βιβλίο μπορεί να την κάνει να μιλήσει για κάτι που έζησε μέσα στην ημέρα. Φυσικά, τα εικονογραφημένα βιβλία μπορούν επίσης απλώς να είναι διασκεδαστικά. Δεν χρειάζεται να μιλούν πάντα για κάτι συγκεκριμένο. Μπορούν απλώς να μας κάνουν να γελάσουμε, να μας κινήσουν την περιέργεια ή να μας προκαλέσουν οποιοδήποτε άλλο συναίσθημα. Τα εικονογραφημένα βιβλία είναι εκπληκτικά, γιατί αποτελούν επίσης την πρώτη επαφή των παιδιών με τις λέξεις και τις εικόνες, με τη λογοτεχνία και την τέχνη. Και μπορούν να κάνουν τα παιδιά να αγαπήσουν το διάβασμα και τη ζωγραφική.

Οι χαρακτήρες σας είναι συχνά ζώα και όχι άνθρωποι. Υπάρχει κάτι απελευθερωτικό στο να χρησιμοποιείτε μια τίγρη, μια μαϊμού ή μια γάτα για να μιλήσετε για πολύ ανθρώπινα συναισθήματα;
Η χρήση ζώων ως χαρακτήρων μου επιτρέπει να τα τοποθετώ σε καταστάσεις που ίσως δεν θα λειτουργούσαν το ίδιο αν οι χαρακτήρες μου ήταν άνθρωποι. Μπορεί επίσης να κάνει τις εικόνες να μοιάζουν πιο ανοιχτές σε ερμηνείες. Όταν «Το Μεγάλο Τιγράκι» σκοντάφτει και πέφτει, πρόκειται για μια πολύ «ανθρώπινη» κατάσταση. Οι αναγνώστες μπορούν να συνδέσουν εκείνη τη στιγμή με το τι συμβαίνει όταν πέφτουν οι ίδιοι. Υπάρχει όμως μια σκηνή όπου βλέπουμε «Το Μεγάλο Τιγράκι» πάνω σε έναν νεροβούβαλο. Με τι θα μπορούσε να συνδέεται αυτό στην πραγματική ζωή; Χρειάζεται καν να συνδέεται με κάτι; Σίγουρα μου δίνει μεγαλύτερη ελευθερία. Και μου επιτρέπει να ζωγραφίζω σκηνές που με κάνουν να χαμογελώ, όπως μια τίγρη που ισορροπεί μια χελώνα, πέτρες και σαλιγκάρια πάνω στο πίσω πόδι της.

Τα βιβλία σας έχουν ταξιδέψει σε πολλές διαφορετικές γλώσσες και κουλτούρες. Πώς είναι να βλέπετε μια ιστορία που ξεκίνησε ως κάτι τόσο προσωπικό να αποκτά νόημα για παιδιά που δεν έχετε γνωρίσει ποτέ, σε μέρη όπου δεν έχετε βρεθεί ποτέ;
Είναι πραγματικά απίστευτο. Ακόμη και τώρα. Δεν μπορώ να πιστέψω ότι συμβαίνει στ’ αλήθεια. Ο εκδότης μου στη Μεγάλη Βρετανία μού είπε πρόσφατα ότι τα βιβλία μου έχουν μεταφραστεί σε 34 γλώσσες. Όχι όλα τα βιβλία, βέβαια! Νομίζω ότι όσο πιο προσωπικές είναι οι ιστορίες, τόσο πιο οικουμενικές μπορούν να γίνουν. Όλα τα βιβλία μου έχουν ένα μικρό κομμάτι από μένα. Μιλούν για πράγματα που έχω ζήσει ή πράγματα που έχω παρατηρήσει. Και όλα τα συναισθήματα που μπορεί να μεταφέρουν είναι ανθρώπινα συναισθήματα που όλοι βιώνουμε.

Μετά από όλα αυτά τα βιβλία για την παιδική ηλικία, την οικογένεια, τη δημιουργικότητα και το μεγάλωμα, ποια είναι η ιστορία που δεν έχετε γράψει ακόμη -αλλά νιώθετε ότι πλησιάζετε στο να την αφηγηθείτε;
Όπως έλεγα και προηγουμένως, όλα τα βιβλία μου μιλούν λίγο για πράγματα που έχω βιώσει. «Το Μαϊμουδάκι» ήμουν εγώ - πάντα η πιο μικρή στην τάξη. «Ο Βασιλιάς γάτος» ήμουν εγώ και ο αδερφός μου. Το «Μια Πόλη για Όλους» είναι εμπνευσμένο από τη δική μου μετακόμιση σε μια άλλη χώρα. Και «Το Μεγάλο Τιγράκι» είναι η δική μου εμπειρία βλέποντας την κόρη μου να μεγαλώνει. Το πιο πρόσφατο πρότζεκτ μου είναι ένα βιβλίο που αγγίζει τη μητρότητα, αλλά, όπως πάντα, με χιούμορ. Η κόρη μου με ενέπνευσε να δημιουργήσω ένα βιβλίο με χοντρές σελίδες και παραθυράκια, το «Hide and Seek Mommy», όπου βλέπουμε μαμάδες που χρειάζονται ένα λεπτό για τον εαυτό τους και κρύβονται από τα μικρά παιδιά τους. Είμαι πολύ χαρούμενη με αυτό το βιβλίο, γιατί πολλές μαμάδες ταυτίζονται μαζί του και κάνει τις οικογένειες να γελούν. Πέρα από αυτό, δεν είμαι σίγουρη τι θα ακολουθήσει. Έχω μερικές ιδέες που θέλω να αναπτύξω και οι περισσότερες είναι εμπνευσμένες από την κόρη μου και τους φίλους της. Το πιο σημαντικό, πάντως, είναι να ξαναπιάσω τα πινέλα μου, γιατί τελευταία δουλεύω πολύ στον υπολογιστή και μου έχει λείψει το χάος της μπογιάς.

Επίλογος

Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο όμορφο πράγμα στα βιβλία της Marta Altés: ξεκινούν από κάτι πολύ προσωπικό και καταλήγουν να μας αφορούν όλους. Ένα παιδί που θέλει να μεγαλώσει. Ένας γονιός που δυσκολεύεται να αποδεχτεί ότι το παιδί του μεγαλώνει. Η ανάγκη για ανεξαρτησία, αλλά και για μια αγκαλιά. Η αμηχανία, ο φόβος, η περιέργεια, η ανάγκη να μας καταλάβουν. Και, ανάμεσα σε όλα αυτά, το χιούμορ. Στις σελίδες του βιβλίου «Το Μεγάλο Τιγράκι» η Altés θυμίζει στα παιδιά κάτι που ίσως οι μεγάλοι ξεχνάμε ακόμη συχνότερα: το να μεγαλώνεις δεν σημαίνει ότι παύεις να χρειάζεσαι τους ανθρώπους που αγαπάς. Μπορείς να είσαι ανεξάρτητος και ταυτόχρονα να ζητάς βοήθεια. Μπορείς να είσαι μεγάλος και να κλαις. Και, πάνω απ’ όλα, δεν είσαι ποτέ πολύ μεγάλος για μια αγκαλιά.