Η «Χιροσίμα» του Τζον Χέρσι για πρώτη φορά στα ελληνικά

Το βιβλίο «Χιροσίμα» του βραβευμένου με Πούλιτζερ δημοσιογράφου και συγγραφέα Τζον Χέρσι, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Σάλτο σε μετάφραση του Νίκου Αγγελόπουλου, αφηγείται τις δραματικές εμπειρίες έξι επιζώντων της ατομικής βόμβας που έπεσε στη Χιροσίμα στις 6 Αυγούστου 1945, ακριβώς 80 χρόνια πριν.

Μέσα από τη γραφή του, ο συγγραφέας παρουσιάζει απλά και με ιδιαίτερη ενσυναίσθηση την καθημερινότητα των ανθρώπων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το καταστροφικό γεγονός στη Χιροσίμα. Περιγράφει τα πρώτα λεπτά από τη ρίψη της βόμβας, το σοκ, τον τρόμο, την καταστροφή, αλλά και τον σιωπηλό αγώνα για επιβίωση και ανάρρωση. Οι ήρωες του βιβλίου είναι καθημερινά πρόσωπα –ένας υπάλληλος, μια χήρα μοδίστρα, ένας γιατρός, ένας μεθοδιστής λειτουργός, ένας νεαρός χειρουργός, και ένας Γερμανός Καθολικός ιερέας– που βλέπουν μέσα σε λίγες στιγμές τη ζωή τους να αλλάζει για πάντα.

Ο Τζον Χέρσι λέει τι έκαναν αυτοί οι έξι άνθρωποι στις 8:15 π.μ. της 6ης Αυγούστου 1945, όταν η Χιροσίμα καταστράφηκε με την πρώτη ατομική βόμβα που έπεσε ποτέ σε πόλη. Εν συνεχεία, παρακολουθεί την πορεία της ζωής τους ώρα με την ώρα, μέρα με την ημέρα. Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά την αρχική δημοσίευση αυτού του περίφημου βιβλίου, ο συγγραφέας επέστρεψε στη Χιροσίμα αναζητώντας τους ανθρώπους των οποίων τις ιστορίες είχε πει. Η αφήγησή του για το τι ανακάλυψε γι’ αυτούς —η ποικιλία των τρόπων με τους οποίους ανταποκρίθηκαν στο παρελθόν και συνέχισαν τη ζωή τους— είναι τώρα το εύγλωττο και συγκινητικό τελευταίο κεφάλαιο της Χιροσίμα.

Ο Χέρσι δίνει φωνή στον ανθρώπινο πόνο και ταυτόχρονα αναδεικνύει τη δύναμη της αντοχής και της αλληλεγγύης. Η αφήγησή του είναι διαυγής, λιτή και συγκινητική, προσφέροντας ένα παράθυρο στη φρίκη του πολέμου από την ανθρώπινη πλευρά, μακριά από στατιστικά και στρατηγικά δεδομένα. Το «Χιροσίμα» εξακολουθεί να θεωρείται ένα από τα πιο δυνατά αντιπολεμικά βιβλία του 20ού αιώνα, συγκινώντας και προβληματίζοντας τους αναγνώστες μέχρι σήμερα.

Το κείμενο γράφτηκε το 1946, μόλις ένα χρόνο μετά τη ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας. Αρχικά δημοσιεύτηκε ως εκτενές άρθρο στο The New Yorker, στο τεύχος της 31ης Αυγούστου 1946, καταλαμβάνοντας όλη την ύλη του περιοδικού. Μια ιστορική δημοσίευση, καθώς ήταν μία από τις πρώτες φορές —και μακράν η εκτενέστερη— που οι ατομικές βόμβες αναδεικνύονταν όχι μόνο σαν τεχνολογικά γεγονότα, αλλά και σαν ανθρώπινη τραγωδία με πρόσωπα και ιστορίες. Λίγο αργότερα, το κείμενο εκδόθηκε αυτόνομα ως βιβλίο και γνώρισε παγκόσμια απήχηση, συμβάλλοντας καθοριστικά στη συζήτηση για τα ηθικά διλήμματα του πυρηνικού πολέμου.

Το 1999, μία επιτροπή του New York University το ανακήρυξε ως το κορυφαίο έργο αμερικανικής δημοσιογραφίας του 20ού αιώνα. Το περιοδικό The New Yorker, όπου πρωτοδημοσιεύτηκε, απέσπασε το βραβείο Peabody ως εξαιρετικό επίτευγμα στην αφηγηματική δημοσιογραφία.