Αναλύσεις για τον αυταρχισμό, τον ρατσισμό και τις κρίσεις του σήμερα στη νέα έκδοση της Jacobin Greece που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Τόπος
Το συλλογικό έργο «Σύγχρονη Υβριδική Ακροδεξιά», υπό την επιμέλεια της Jacobin Greece, που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Τόπος, αποτελεί μια εμπεριστατωμένη πολιτική και θεωρητική παρέμβαση στην κατανόηση της νέας, πολυπρισματικής μορφής που έχει λάβει η ακροδεξιά διεθνώς. Πρόκειται για το πρώτο τεύχος που κυκλοφόρησε το Jacobin Greece, το αυτόνομο παράρτημα του έντυπου και διαδικτυακού αμερικάνικου αριστερού πολιτικού περιοδικού Jacobin με έδρα τη Νέα Υόρκη, που στην Ελλάδα υποστηρίζεται από το Ίδρύμα Ρόζα Λούξεμπουργκ.
Σε μια εποχή πολλαπλών και διασυνδεδεμένων κρίσεων- οικονομικών, γεωπολιτικών, οικολογικών και υγειονομικών- η ακροδεξιά δεν αποτελεί απλώς μια «ακραία εκτροπή» από τη δημοκρατική κανονικότητα, αλλά, όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς του τεύχος, ενσωματώνεται οργανικά στη λειτουργία των σύγχρονων συστημάτων εξουσίας.
Τι είναι η σύγχρονη υβριδική ακροδεξιά και πού στοχεύει
Ο όρος «υβριδική» στον τίτλο χρησιμοποιείται εύστοχα για να καταδείξει τον πολυσχιδή χαρακτήρα των σύγχρονων ακροδεξιών μορφωμάτων: πρόκειται για πολιτικά σχήματα, ιδεολογικά ρεύματα και κοινωνικές δυναμικές που ενσωματώνουν παραδοσιακά ακροδεξιά στοιχεία (ρατσισμός, εθνοκεντρισμός, αυταρχισμός, πατριαρχία) αλλά και νεωτερικές μορφές έκφρασης, προσαρμοσμένες στη συγκυρία της κοινωνικής αποδιάρθρωσης, της δυσπιστίας απέναντι στους θεσμούς, της εκλογικής ρευστότητας και της ψηφιακής κουλτούρας. Απευθύνονται και προσπαθούν να επηρεάσουν κοινότητες και ανθρώπους απογοητευμένους, που αισθάνονται ότι τους έχει εγκαταλείψει το κράτος αλλά που ταυτόχρονα δεν βλέπουν καμία προοπτική και δρόμους να ανοίγονται από την Αριστερά.
Η συντακτική Επιτροπή της Jacobin Greece (Χρήστος Αβραμίδης, Αλίκη Κοσυφολόγου, Άγγελος Κωσταμπάρης, Αλέξανδρος Μινωτάκης, Γιώργος Σουβλής) και οι συγγραφείς (Κλεονίκη Αλεξοπούλου, Στέλιος Φωτεινόπουλος, Γιώργος Βελεγράκης, Δήμητρα Αλιφιεράκη, Kevin Ovenden, Κωνσταντίνος Πουλής, Γιώτα Τεμπρίδου, Ρόζα Βασιλάκη, Χρήστος Σκυλλάκος, Συντακτική επιτροπή Smassing Culture, Αντώνης Φάρας, Μάκης Μαλαφέκας, Ζαμίλε Καμπά, Στάθης Κουβελάκης, Houria Bouteldja, Ανδρομάχη Κουτσουλέντη, Χάρης Καλαμπόκης) προσεγγίζουν το φαινόμενο μέσα από διαφορετικές θεωρητικές γωνίες, εστιάζοντας όχι μόνο στην ελληνική πραγματικότητα, αλλά και στις διεθνείς διαστάσεις του φαινομένου. Έτσι, το βιβλίο αναλύει μεταξύ άλλων την περίπτωση της Χρυσής Αυγής στην Ελλάδα, την ακροδεξιά στη Γαλλία, το μετα-Τραμπικό τοπίο στις ΗΠΑ, καθώς και τις υβριδικές μορφές αυταρχισμού που αναδύονται σε κράτη της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σύνδεση της ακροδεξιάς με τη διαχείριση της μετανάστευσης, την συστημική ισλαμοφοβία, την επιβολή αντιμεταναστευτικών πολιτικών υπό το ένδυμα της «ασφάλειας» και της «εθνικής κυριαρχίας». Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι η ακροδεξιά εκμεταλλεύεται την πολιτισμική και οικονομική ανασφάλεια για να επανερμηνεύσει έννοιες όπως «πατρίδα», «λαός» και «κοινότητα», σε αντιπαράθεση με τους «Άλλους»- είτε αυτοί είναι μετανάστες, ΛΟΑΤΚΙ άτομα, φεμινίστριες ή εναλλακτικές πολιτικές ταυτότητες.
Ο τόμος δεν περιορίζεται σε μια καταγραφή των φαινομένων, αλλά επιχειρεί να κατανοήσει τη βαθύτερη λογική που τα καθιστά ελκυστικά: την απορρύθμιση της εργασίας, την κατάρρευση των κοινωνικών συμβολαίων, την κρίση εκπροσώπησης, καθώς και την ενσωμάτωση της ακροδεξιάς ρητορικής ακόμη και σε παραδοσιακά δημοκρατικά κόμματα. Αυτή η «κανονικοποίηση» των ακροδεξιών αφηγήσεων είναι ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα που αναδεικνύει η έκδοση.
Παράλληλα, γίνεται σαφές ότι η νέα ακροδεξιά δεν είναι αντισυστημική, όπως συχνά παρουσιάζεται. Αντιθέτως, λειτουργεί ως ένα εργαλείο αναπαραγωγής της εξουσίας, παρέχοντας ιδεολογική νομιμοποίηση σε κρατικές στρατηγικές αυταρχισμού, ενίσχυσης της καταστολής και οικονομικού νεοφιλελευθερισμού. Όπως δείχνουν πολλά από τα κείμενα, η σύγχρονη ακροδεξιά δεν αντιμάχεται το σύστημα αλλά το προσαρμόζει στις δικές της ανάγκες.
Το «Σύγχρονη Υβριδική Ακροδεξιά» είναι ένα σημαντικό βιβλίο για όποιον θέλει να κατανοήσει τις δομικές μεταλλάξεις της ακροδεξιάς στον 21ο αιώνα, πέρα από στερεοτυπικές προσεγγίσεις. Με κριτική σκέψη και αναλύσεις, η έκδοση προσφέρει μια εικόνα ενός φαινομένου που επηρεάζει τις σύγχρονες κοινωνίες με τρόπους συχνά αθέατους αλλά ουσιώδεις. Συνδυάζει πολιτική θεωρία, κοινωνιολογική ανάλυση και διεθνή συγκριτικά παραδείγματα, προσφέροντας ένα χρήσιμο εργαλείο για όσους αντιστέκονται στις πολλαπλές εκφάνσεις του σύγχρονου αυταρχισμού. Με την έκδοση αυτή το Jacobin Greece ανοίγει τον διάλογο γύρω από την ακροδεξιά δυναμική σήμερα, θέτοντας ερωτήματα που παραμένουν επίκαιρα και κρίσιμα.
Οι επιμελητές του Μικέλα Χαρτουλάρη, Χρήστος Αστερίου και Λευτέρης Καλοσπύρος μιλούν για την ιδέα, τα μεγάλα ονόματα και το στοίχημα να γίνει η πόλη σημείο συνάντησης συγγραφέων και αναγνωστών
17°
