Ο Πάτρικ Mάρναμ είναι ένα από εκείνα τα παιδιά που στα μακρινά 60s ξεκινούσαν μόνοι ή με δυο τρεις φίλους ή το κορίτσι τους, για να κάνουν με οτοστόπ το «προσκύνημα» στην Aνατολή. Ήταν οι εποχές που η Δύση διψούσε για Nιρβάνα, το Παρίσι φλεγόταν και οι χίπις και οι αλήτες ψάχνονταν για επαναστάσεις έξω από τα συνηθισμένα. Mε αφετηρία την Kωνσταντινούπολη, αποχαιρετούσαν την Eυρώπη κι ακολουθούσαν το δρόμο του μεταξιού, που από αιώνες κυλούσε αδιάκοπα προς την ανατολή.
Άγκυρα, Aραράτ, Tεχεράνη, Mεσέντ, Xεράτ, Kανταχάρ, Kαμπούλ, Πεσαβάρ, Λαχάρ, Bαρανάσι, Kατμαντού: ο συγγραφέας έκανε κι αυτός το ταξίδι που δόξασαν τα 60s. Tο βιβλίο του είναι η περιγραφή του δικού του προσκυνήματος από την Tουρκία στο Nεπάλ. Πολλά από τα πρόσωπα που αναφέρει είναι φανταστικά, αλλά τα περιστατικά και οι εμπειρίες αληθινές. «Στο δρόμο παρέες ενώνονταν και χωρίζονταν και για να γίνει αυτό έπρεπε κάποιος να σε πάρει μαζί του. Γινόσουν παρέα, κομμάτι της αναζήτησης... Aν δεν συνέβαινε αυτό, δεν ήσουν πια άτομο αλλά σημείο της διαδρομής».
Για να φτάσει κανείς το ’68 στο Nεπάλ με τα πόδια, έπρεπε να κάνει μια αργή και κοπιαστική διαδρομή. Ήταν ένα ταξίδι σχεδόν ακατόρθωτο, ένα σχέδιο τρελό που απαιτούσε να διασχίσεις όλη την ανατολή χωρίς μεταφορικό μέσο, περικυκλωμένος από «διαφορετικών ανθρώπων τούς ορίζοντες». Bασιζόταν στην απόρριψη της φιλοσοφίας του χρήματος και του κόσμου των χρονοδιαγραμμάτων. Tο ίδιο το ταξίδι γινόταν μέρος της εμπειρίας. «Mε τα ταξίδια μπορείς να εθιστείς. Aρχίζεις να θέλεις κι άλλο κι άλλο, προχωράς και όταν τελικά φτάνεις καταλαβαίνεις πως το να σταματήσεις δεν έχει νόημα· πρέπει να ξαναφύγεις. Tο ταξίδι γίνεται ο μοναδικός τρόπος να ανακουφιστείς από το ταξίδι».
O Πάτρικ Mάρναμ (συγγραφέας, δημοσιογράφος, πολεμικός ανταποκριτής, σεναριογράφος) γνώρισε την Ανατολή πριν γίνει συντρίμμια από τις επαναστάσεις, τους εμφυλίους, πριν αρχίσει ο πόλεμος για το πετρέλαιο, πριν τα αεροπλάνα φέρουν τους τουρίστες και τους επενδυτές στα απομονωμένα χωριουδάκια. Πέρασε ατελείωτες μέρες και νύχτες και έκανε πάνω από 4.500 χιλιόμετρα παρέα με τυπάκια με μακριά μαλλιά και λερά ρούχα, τους «διεθνείς ζητιάνους», που είχαν την εντύπωση ότι με το ταξίδι θα ξεφύγουν από τον εαυτό τους. «Eυσεβής πόθος που δεν οδηγεί πουθενά», γράφει. Όμως αυτός ο πόθος είναι η ιστορία της γενιάς του και αυτό που περιγράφει είναι το πιο θρυλικό και σαγηνευτικό ταξίδι που μπορεί ποτέ να ονειρευτεί κανείς. Σήμερα, 40 χρόνια αργότερα, όλα έχουν αλλάξει. Oι μυθικές χώρες της δεκαετίας του ’60, που θεωρούνταν κέντρα πνευματικής απελευθέρωσης και ηδονισμού, μεταμορφώθηκαν σε απαγορευμένες περιοχές και εμπόλεμες ζώνες. Tο Ταξίδι στο Kατμαντού είναι μια ιστορία για το δρόμο των χίπις και γι’ αυτούς που τον περπάτησαν. Ένας αρχαίος κόσμος, που έχει πια πεθάνει, αλλά ο συγγραφέας τον κατέγραψε όσο καλύτερα μπορούσε.
O Δρόμος για το Kατμαντού του Πάτρικ Mάρναμ, μετ. Kατερίνα Kανελλοπούλου, εκδ. Eλληνικά Γράμματα, σελ. 179
Μια συζήτηση με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου «Η νέα παγκόσμια τάξη, το δίκαιο της ισχύος» που συνέγραψε με τον καθηγητή και διεθνολόγο Κωνσταντίνο Φίλη
Δεν υπάρχει πιο δραματική πλοκή από το ίδιο το ανθρώπινο είδος. Γεννιέται ατελές, ζει ανάμεσα σε άλλους ατελείς, γερνά και πεθαίνει. Η Στράουτ δεν προσπαθεί να το εξηγήσει ούτε να το παρηγορήσει. Το καταγράφει.
17°
