Κατσαρόλες με βιβλία: Και εγένετο η Μαρινέλλα… και μία θρακιώτικη λαχανιά!

Ο Γιάννης Ξανθούλης παραμένει συνεπής. Περπατάει στους ίδιους δρόμους, έχοντας πάντοτε μια ελαφρά παιγνιώδη διάθεση και ένα λαμπερό βλέμμα. Του αρέσει πάντα και για πάντα η ίδια βόλτα στην Καλλιδρομίου, στα Εξάρχεια, το Σάββατο στη θορυβώδη και πολύβουη λαϊκή, ενώ η καθημερινότητα δεν κατέβαλε ποτέ το ανήσυχο πνεύμα του.

Και κάπως έτσι «Οι νύχτες έγιναν μεσημέρια» (εκδ. Διόπτρα) και ο Γιάννης Ξανθούλης παραδίδει σε όλους εμάς εικόνες του παρελθόντος που δεν θες να μη μάθεις γι’ αυτές. Η κρυφή γοητεία της Μαρινέλλας σε συνδυασμό με την πένα του Ξανθούλη αποκαλύπτουν τις λεπτομέρειες εκείνες που συνθέτουν τη ζωή και την καλλιτεχνική πορεία της Ελληνίδας ερμηνεύτριας.

«Θα έπρεπε να γράψετε ένα βιβλίο για τη μαμά». Κουβέντα από την Τζωρτίνα στα γενέθλια της Μαρινέλλας, πριν από χρόνια. Το άκουσα, το ξέχασα. Δεν το πήρα αψήφιστα, αλλά ήξερα πως είμαι ακατάλληλος για βιογράφος, εξαιτίας του ύφους που γράφω. Καλώς ή κακώς» γράφει στο οπισθόφυλλο του βιβλίου ο  Ξανθούλης.

“Ξέρετε, εγώ”... Έφερνα αντιρρήσεις, ξέροντας τον χαρακτήρα μου. Η άλλη πλευρά επέμενε: “Κάνετε λάθος…”. “Μα είμαι ολόκληρος ένα κινούμενο λάθος”, απαντούσα». Τελικά, ο βιογράφος “εάλω”»…

“Εσύ με ξέρεις” – η Μαρινέλλα.

“Εγώ σ’ αγαπώ, αλλά φοβάμαι ότι εσύ δεν με ξέρεις”, απαντούσα».

Ανοίγω το βιβλίο στη σελίδα 49: «Το νεόκοπο όνομα Μαρινέλλα της είχε στήσει καρτέρι στο εξοχικό κέντρο Πανόραμα στη Θεσσαλονίκη. Το κέντρο διεύθυνε κάποια κυρία Μαρίκα και το “Ντούο Χάρμα” κυριαρχούσε με τον συνθέτη πανταχού παρών. Μάλιστα, την ίδια εποχή γίνεται ευρύτερα γνωστός όταν ο Χάρμας χορεύει και τραγουδά με τον Αυλωνίτη το τραγούδι “είμαι άνδρας και το κέφι μου θα κάνω και θα πω και μια κουβέντα παραπάνω».

Η Κυριακή (Κική) Παπαδοπούλου έβγαζε κάποια λίγα λεφτά από το θέατρο τα οποία δεν έφταναν και πάει στο εξοχικό κέντρο για να τραγουδήσει. Ο Χάρμας συμφωνεί καθώς διακρίνει κάτι στη φωνή της. Αλλά, όπως μεταφέρει ο Ξανθούλης, της λέει «κορίτσι μου, είναι δυνατόν να σε βγάλουμε στο πάλκο ως Κική Παπαδοπούλου; Για τραγουδίστρια σε πήραμε, όχι για δακτυλογράφο».

Στο μεταξύ –και εδώ μπαίνει το στοιχείο της στήλης, η μαγειρική– ο Ξανθούλης γράφει πως «επειδή ήταν ανάφαγο παιδί», οι γονείς του τον πήγαιναν «σε ταβερνεία» μήπως φάει καμιά μπουκιά. Έτσι ο συγγραφέας γνώριζε τα τραγούδια του Χάρμα από τις περιηγήσεις του στα κεντράκια και είχε ακούσει την τελευταία μεγάλη του επιτυχία που «ήταν ένας καρσιλαμάς που μιλούσε για μία τσιγγάνα, τη Μαρινέλλα, που άναβε φωτιές και τα λοιπά και τα λοιπά» Ποιο ήταν αυτό;

«Και τη λένε Μαρινέλλα
Και είναι μούρλια είναι τρέλα,
Μαρινέλλα, Μαρινέλλα
Έλα στο τσαρδί μου, ένα…
«Θα σε πούμε Μαρινέλλα»

«Μαρινέλα; Θα ξεράσω…» έφριξε η Κική

«Δεν θα το μετανιώσεις Μαρινέλλα. Και το θέμα, αγαπούλα, έκλεισε. Χώνεψέ το…»

Η αφήγηση του Γιάννη Ξανθούλη είναι γοητευτική και φτιάχνει μία βιογραφία πάνω στον θρύλο της Μαρινέλας. Τον ακολουθώ και παρακολουθώ πάντα τις εκπομπές του. Εν τω μεταξύ, βάζω το νερό στην κατσαρόλα να βράζει…

Συνταγή για οσχαρίσιο κρέας με λάχανο (θρακιώτικη λαχανιά)

Υλικά

• 2 κιλά μοσχαρίσιο κρέας
• 2 μοσχαρίσια κόκαλα
• 1 αφράτο λάχανο
• 2 μεγάλα κρεμμύδια
• 2 (ή περισσότερες) καυτερές πιπεριές
• αλάτι
• 1 φλιτζάνι λάδι

Η εκτέλεση

Βράζουμε το κρέας και τα δύο κόκαλα –για να δυναμώσουμε τον ζωμό–, με τα κρεμμύδια ψιλοκομμένα, το λάδι και το αλάτι. Βγάζουμε το κρέας από την κατσαρόλα. Από το λάχανο αφαιρούμε όλα τα σκληρά μέρη (κοτσάνια κ.λπ.) χωρίς όμως να τεμαχίζουμε τα φύλλα του, και το ρίχνουμε στη σάλτσα. Όταν βράσει το λάχανο, προσθέτουμε το κρέας και τις πιπεριές. Προσέχουμε να μη μείνουν πολλά ζουμιά, για αυτό και δεν χρειάζονται πολύ νερό, αφού το λάχανο αφήνει υγρά.

Η λαχανιά, που είναι κυρίως σπεσιαλιτέ του Έβρου και συνήθισαν να τρώνε οι Έλληνες πρόσφυγες από την Ανδριανούπολη και τα πέριξ, καλό θα είναι να προγραμματιστεί μια μέρα που η θερμοκρασία θα είναι ιδιαίτερα χαμηλή.

Τα βιβλία

• «Μαρινέλλα - Οι νύχτες που έγιναν μεσημέρια» του Γιάννη Ξανθούλη, εκδόσεις Διόπτρα
• «Συνταγές μέσα από τη λογοτεχνία - Αγαπημένα φαγητά Ελλήνων συγγραφέων» της Μαρίνας Αννίνου και της Αμφιτρίτης Σαραφιανού, εκδόσεις Τα Νέα

Το κρασί
«Thema» 2013, Κτήμα Παυλίδη, Δράμα