Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες: Ο πιο μεταφρασμένος ισπανόφωνος συγγραφέας του 21ου αιώνα, μπροστά από τον δημιουργό του «Δον Κιχώτη», Μιγκέλ ντε Θερβάντες.
Τα «εκατό χρόνια μοναξιάς» και η λογοτεχνία του μαγικού ρεαλισμού φαίνεται να εκθρονίζουν από το υψηλότερο βάθρο του ισπανόφωνου μυθιστορήματος ένα περίφημο παράφρονα ιππότη, σύμφωνα με έρευνα που δείχνει ότι ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ξεπέρασε τον Μιγκέλ ντε Θερβάντες και έγινε ο πιο μεταφρασμένος ισπανόφωνος συγγραφέας του 21ου αιώνα μέχρι στιγμής.
Ωστόσο, η ιδιοφυΐα που χάρισε στον κόσμο τον «Δον Κιχώτη», –και μαζί του το πρώτο σύγχρονο μυθιστόρημα, μπορεί να παρηγορηθεί από το γεγονός ότι παραμένει ο πιο μεταφρασμένος συγγραφέας στα ισπανικά τις τελευταίες οκτώ δεκαετίες.
Τα ευρήματα προέκυψαν αφότου το Ινστιτούτο Θερβάντες, το οποίο προωθεί την ισπανική γλώσσα και τον πολιτισμό σε όλο τον κόσμο, άρχισε να συγκεντρώνει δεδομένα για να συντάξει τον νέο του Παγκόσμιο Χάρτη Μετάφρασης.
Προκειμένου να δημιουργηθεί μια εικόνα για το ποιοι ισπανόφωνοι συγγραφείς μεταφράζονται ευρέως σε 10 διαφορετικές γλώσσες – αραβικά, κινέζικα, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, ιαπωνικά, πορτογαλικά, ρωσικά και σουηδικά – το ινστιτούτο συμβουλεύτηκε τη βάση δεδομένων WorldCat, η οποία περιέχει 554.858.648 βιβλιογραφικές εγγραφές σε 483 γλώσσες.
Οι πιο μεταφρασμένοι συγγραφείς και το «el boom» της ισπανόφωνης λογοτεχνίας
Χρησιμοποιώντας αυτά τα δεδομένα, έχει δημιουργήσει έναν χάρτη με δυνατότητα αναζήτησης έργων μεταφρασμένων από τα ισπανικά μεταξύ 1950 και σήμερα. Η ημερομηνία έναρξης επιλέχθηκε για να ληφθεί υπόψη το επονομαζόμενο «el boom», όταν οι Λατινοαμερικανοί συγγραφείς, όπως οι Γκαρσία Μάρκες, Μάριο Βάργκας Λιόσα, Κάρλος Φουέντες και Χούλιο Κορτάσαρ γνώρισαν παγκόσμια αναγνώριση στις δεκαετίες του 1960 και του 1970.
Η Ράκελ Καλέγια, επικεφαλής πολιτισμού στο Ινστιτούτο Θερβάντες, είπε ότι ο χάρτης θα διευρυνθεί στο μέλλον για να λάβει όσο το δυνατόν περισσότερες γλώσσες.
«Η ιδέα ήταν να αποσταχθούν όλα αυτά τα δεδομένα για να γίνουν αυτές οι πληροφορίες διαθέσιμες και αναζητήσιμες για το κοινό», είπε.
«Θέλαμε να βοηθήσουμε τους ερευνητές – και οποιονδήποτε άλλο – να αναλύσουν και να οπτικοποιήσουν μεγάλες ποσότητες πληροφοριών με πιο αποτελεσματικό τρόπο. Θα μας επιτρέψει να γνωρίζουμε τι διαβάζουν οι άνθρωποι, τι έχουν διαβάσει – και να αποτίσουμε φόρο τιμής σε όλους τους μεταφραστές που εργάζονται για τη διάδοση βιβλίων που έχουν μεταφραστεί από τα ισπανικά από το 1950».
Μια ματιά στους 10 πιο μεταφρασμένους συγγραφείς και στις 10 γλώσσες από το 2000 έως το 2021 δείχνει τον Γκαρσία Μάρκες στο νούμερο ένα και ακολουθούν οι Ιζαμπέλ Αλιέντε, Χόρχε Λούις Μπόρχες, Μάριο Βάργκας Λιόσα, Θερβάντες, Κάρλος Ρούιθ Θαφόν, Αρτούρο Πέρεζ-Ρεβέρτε, Λουίς Σεπουλβέδα, Ρομπέρτο Μπολάνιο και Χαβιέ Μαρίας.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα σε ολόκληρο το χρονικό πλαίσιο του χάρτη φαίνονται μάλλον διαφορετικά. Ο Θερβάντες ξεπερνά τον Γκαρσία Μάρκες στην κορυφή, με τον αείμνηστο Κολομβιανό νομπελίστα να τερματίζει μπροστά από τους Αλιέντε, Μπόρχες, Βάργκας Λιόσα, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, Πάμπλο Νερούδα, Πέρεθ-Ρεβέρτε και Ρουίθ Θαφόν.
Ο βραβευμένος Σουηδός μεταφραστής γράφει στην Athens Voice για το Φεστιβάλ Λογοτεχνίας του Μπέργκεν της Νορβηγίας αλλά και για τη λογοτεχνία εν καιρώ πολέμου στην πολύπαθη Ουκρανία
Μια συζήτηση με τη Φωτεινή Τσαλίκογλου για το Απόλυτο Κακό, τα ανείπωτα τραύματα του Εμφυλίου και τη λογοτεχνία ως τρόπο να κοιτάξουμε κατάματα όσα δεν αντέχουμε
17°
