Ντέπυ Πάγκα: 7+1 ερωτήσεις για τη Γουάδα

Η Ντέπυ Πάγκα σκηνοθετεί στο θέατρο Άλφα- Ληναίος- Φωτίου το έργο του Αλφρέδο Σανθόλ «Το σπίτι στην Εθνική- Ένα ήσυχο μέρος». Παράλληλα, πρωταγωνιστεί στην παράσταση και υποδύεται τη Γουάδα, μια ηρωίδα με στενούς δεσμούς με το πατρικό της σπίτι, που θέλει να το κρατήσει για πάντα, παρόλο που βρίσκεται πάνω στην Εθνική οδό. Από την άλλη, η αδερφή της, η Τρίνι (Βάνα Πεφάνη) θέλει να απαλλαγεί από αυτό το σπίτι και το παρελθόν τους εκεί. Γι' αυτό και στήνει παγίδες στην αδερφή της, ώστε να την πείσει. Το μεγάλο μειονέκτημα της Γουάδα είναι ο υπερβολικός φόβος της. Αυτό το στοιχείο εκμεταλλεύεται η αδερφή της. Η Ντέπυ Πάγκα μάς μίλησε για την ηρωίδα της ενώ στη συνέχεια αναφέρθηκε και στη σκηνοθεσία του έργου αλλά και στα θέματα της παράστασης και τα άλλα σχέδιά της.  

Η Ντέπυ Πάγκα μάς μιλά για την ηρωίδα της στην παράσταση «Το σπίτι στην Εθνική-ένα ήσυχο μέρος» στο θέατρο Άλφα

1. Γράμμα στον ήρωά μου: Αν μπορούσες να μιλήσεις απευθείας στον χαρακτήρα του έργου -με τρυφερότητα, απορία, ή ακόμα και κριτική- τι θα του έλεγες;
Αγαπημένη μου Γουάδα, πιστεύω πως ο τρόπος που επέλεξες να πραγματοποιήσεις το παιδικό σου όνειρο είναι στ’ αλήθεια «επαναστατικός». Θαυμάζω την πίστη στον σκοπό σου και την τόλμη σου. Καταλαβαίνω πως φοβάσαι. Κυρίως τα φαντάσματα του παρελθόντος. Αλλά εδώ θέλω να προσθέσω πως τα φαντάσματα δεν είναι τρομακτικά. Το λέει και το έργο. Διάβασέ το. Και μια προτροπή. Όχι συμβουλή. Αν εμπιστευτείς λίγο περισσότερο τους ανθρώπους, η μοναξιά σου θ’ απαλυνθεί. Και ίσως δεν θα φοβάσαι πια τόσο. Φιλί μεγάλο!

2. Ο ήρωάς μου κι εγώ: Αν συγκρίνεις τον εαυτό σου με τον ρόλο, τι κοινό θα έβρισκες και πού είσαι τελείως αντίθετος
Πιστεύω πολύ, όπως και η Γουάδα, πως η οικογένεια και οι αξίες που μας διαμόρφωσαν μέσα στο συγκεκριμένο πλαίσιο έχουν αυταξία. Προσπαθώ όμως να παρακολουθώ την εποχή, την εξέλιξη των πραγμάτων, των ανθρώπων, του πλαισίου γενικότερα. Δεν εντάσσομαι πάντα. Αλλά δεν έχω εμμονές με το παρελθόν. Το αξιολογώ και προχωράω. Η Γουάδα πάλι δυσκολεύεται. Είναι μοναχικός λύκος. Εγώ πάλι, είμαι της αγέλης.

3. Αν ήμουν εγώ στη θέση σου: Πώς θα αντιδρούσες εσύ στις καταστάσεις που βιώνει ο ήρωας που υποδύεσαι;
Θα το συζητούσα περισσότερο. Με φίλους, με ψυχαναλυτή, με κάποιον τέλος πάντων.

4. Τι μου έμαθες: Τι σου δίδαξε ο συγκεκριμένος ρόλος ως άνθρωπο και ως καλλιτέχνη;
Η δύναμή μας είναι οι δικοί μας άνθρωποι. Οικογένεια, Φίλοι.

5. Αν μπορούσα να σε αλλάξω: Αν σου δινόταν η ευκαιρία να γράψεις εσύ τον ρόλο, τι θα άλλαζες;
Νομίζω τίποτα. Ο Σανθόλ τον έχει γράψει πολύ ολοκληρωμένο και η Μαρία Χατζηεμμανουήλ έχει παραδώσει μια σπουδαία μετάφραση. Ίσως να πρόσθετα ένα κατοικίδιο. Θα της πρόσθετα το επίπεδο της φιλοζωίας.

6. Αυτό ήταν δύσκολο: Υπήρξε κάποιο στοιχείο του ρόλου που σε δυσκόλεψε ιδιαίτερα και γιατί;
Ο υπέρμετρος φόβος της. Δεν φοβάμαι πολλά πράγματα. Δυσκολεύτηκα να βρω την αφετηρία του φόβου και την έκθεσή του σκηνικά.

7. Έλα στη θέση μου: Αν μπορούσες να συναντήσεις τον χαρακτήρα στην πραγματική ζωή, τι θα του έλεγες;
Καλέ, πάμε για ένα ποτό! Βγες λίγο. Πάμε ένα σινεμά, ένα ταξίδι.

8. Το soundtrack του ήρωά μου: Αν ο ήρωας είχε playlist, ποια τραγούδια θα είχε και γιατί;
Θα άκουγε σίγουρα Vivaldi, τις 4 εποχές. Αλλά δεν νομίζω ότι η Γουάδα θ’ άκουγε πολλή μουσική. Αναζητά τόσο πολύ τη σιωπή και την ησυχία. Θα καθόταν σίγουρα να ακούει το κελάϊδισμα των πουλιών.

Η Ντέπυ Πάγκα μάς μιλά για τη σκηνοθεσία της παράστασης και τα υπόλοιπα σχέδιά της

Είστε και η σκηνοθέτρια της παράστασης. Γιατί επιλέξατε αυτό το έργο και πώς το προσεγγίσατε;
Με απασχολεί πολύ ο τρόπος που οι άνθρωποι επιλέγουν να ζουν τη ζωή τους. Ποιος είναι άραγε ο καθοριστικός παράγοντας που διαμορφώνει τις επιλογές μας; Τί φοβόμαστε και πώς το ξεπερνάμε; Η οικογένεια, τί ρόλο παίζει τελικά; Και όπου οικογένεια, βάλτε εσείς το περιεχόμενο. Τα αδέλφια μας. Οι φίλοι μας. Οι σύντροφοί μας. Οι συνεργάτες μας. Στη διάρκεια της ζωή μας δημιουργούμε πολύ περισσότερες οικογένειες από αυτές που μας γέννησαν. Και τα τρία ζευγάρια αδελφιών του έργου αγαπιούνται βαθιά, τσακώνονται αέναα και τα ξαναβρίσκουν πάντα. Το Σπίτι στην Εθνική είναι ένα μέρος που όλα μπορούν να συμβούν. Ήθελα πολύ να αναδείξω το γεγονός πως ό, τι και να συμβαίνει ανάμεσα στους ανθρώπους, πάντα υπάρχει τρόπος να τα βρούμε. Αρκεί να δίνουμε την ευκαιρία στους εαυτούς μας να είναι μεγαλόψυχοι.

Η παράσταση έχει πολλές στιγμές που μας προκαλούν έντονο γέλιο. Το χιούμορ είναι ένα δυνατό όπλο για να προσεγγίσουμε σοβαρά ζητήματα που μας απασχολούν; Τόσο στο θέατρο όσο και στη ζωή μας;
Νομίζω ότι είναι ο καλύτερος τρόπος. Ένα καλό γέλιο, είναι λυτρωτικό. Και λείπει. Έχουμε γίνει πολύ σοβαροί. Δεν λέω, υπάρχουν και ζητήματα δύσκολα. Δεν ταιριάζει σε όλα το χιούμορ. Αλλά είναι τόσο λίγος ο χρόνος που περνάμε στη ζωή. Ας το απολαύσουμε.

Σχέσεις μεταξύ αδερφών και κληρονομικά: ένα ζήτημα που στην αληθινή ζωή προκαλεί έριδες, μέχρι και εγκλήματα στις οικογένειες: Πώς το προσεγγίζει ο Σανθόλ και το μεταφέρετε εσείς στη συνέχεια επί σκηνής;
Νομίζω αλήθεια πως τα κληρονομικά ανάμεσα σε συγγενείς είναι κάτι που συσχετίζεται άμεσα με τις σχέσεις που μας φόρεσαν οι άλλοι. Ποιόν αγαπούσε περισσότερο η μαμά κι ο μπαμπάς. Όλα έχουν να κάνουν με την αγάπη και την αποδοχή. Ειλικρινά πιστεύω πως αν οι άνθρωποι μπορούσαν να συζητήσουν βάζοντας ένα πλαίσιο αποδοχής της διαφορετικότητας μας και αγάπης, δεν θα συνέβαιναν εγκλήματα. Ο Μάρκος Αυρήλιος αναφέρει κάποια στιγμή στο Βιβλίο «Τα Εις Εαυτόν», «Μη σπαταλήσεις τη ζωή που σου μένει σε σκέψεις για τους άλλους, αν δεν τις αναγάγεις σε κάτι επωφελές για όλους». Και ο Σανθόλ, στην αρχή του έργου, παραθέτει το ακόλουθο quote του Α. Καμύ: «Πρέπει να είσαι δυνατός κι ευτυχισμένος για να βοηθάς τους άτυχους.». Ας κάνουμε δουλίτσα με τον εαυτό μας λοιπόν και ας αφήσουμε τις έγνοιες περί ιδιοκτησίας.

Πώς θα ορίζατε την αδερφική αγάπη εσείς και πόσο σημαντικά είναι τα αδέρφια στη ζωή μας;
Όπως λέει και η Βάνα Πεφάνη στον εισαγωγικό μονόλογο που έγραψε για την παράσταση, «η πιο μακροχρόνια σύμβαση αγάπης που δεν υπογράψαμε ποτέ». Κατά τα άλλα, έχω έναν αδελφό που λατρεύω.

Ηθοποιός ή σκηνοθέτρια; Ή και τα δυο, όπως στη συγκεκριμένη παράσταση; Τι προτιμάτε και γιατί; Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να σκηνοθετείτε ένα έργο στο οποίο πρωταγωνιστείτε κιόλας;
Ηθοποιός. Στη συγκεκριμένη παράσταση και τα δύο γιατί είχα «δει» την παράσταση και είχα πολύ συγκεκριμένη εικόνα για την Γουάδα. Μιλώντας γενικά, δεν είναι εύκολο να σκηνοθετείς και να παίζεις ταυτόχρονα. Η δομή του συγκεκριμένου έργου, μικρές σκηνές που ακολουθούν η μια την άλλη, το έκαναν πιο εύκολο καθώς μπορούσε να υπάρχει το βλέμμα απ’ έξω.

Κωμωδία ή κοινωνικό δράμα; Πώς θεωρείτε ότι εκφράζεστε καλύτερα καλλιτεχνικά είτε ως ηθοποιός είτε ως σκηνοθέτρια;
Εξαρτάται από το έργο. Αυτό είναι που θα σε συνεπάρει και θα αναδεύσει την ανάγκη να μιλήσεις για κάτι. Επειδή είναι η πρώτη φορά που επιχειρώ να σκηνοθετήσω, δεν μπορώ να απαντήσω εύκολα στο τί με εκφράζει καλύτερα. Σαν ηθοποιός, απολαμβάνω και τα δύο.

Στο παρελθόν έχετε ασχοληθεί με το θεατρικό εργαστήρι στο Κέντρο Ημέρας «Αμάλθεια» δουλεύοντας με πρώην ασθενείς του ψυχιατρείου της Τρίπολης. Πώς ήταν αυτή σας η εμπειρία; Τι σας προσέφερε στη μετέπειτα πορεία σας; Πόσο απελευθερωτικό μπορεί να είναι το θέατρο και το θεατρικό παιχνίδι για τέτοιες ομάδες;
Ο χρόνος που δουλέψαμε μαζί με τις Κυρίες και τους Κυρίους στην Αμάλθεια ήταν και είναι πολύτιμος. Με την πολύτιμη αρωγή των κοινωνικών λειτουργών και του υπεύθυνου ψυχιάτρου του Κέντρου Ημέρας, εργαζόμασταν πολύ μεθοδικά και προσεκτικά επιχειρώντας να ξεκλειδώσουμε σκέψεις και συμπεριφορές των ανθρώπων ώστε να τους δώσουμε τη δυνατότητα να αναστοχαστούν. Το Θέατρο ως λειτουργία, είναι το μόνο, πέρα από την ψυχοθεραπεία, που μπορεί να προσφέρει αυτή τη δυνατότητα, που είναι τόσο σημαντική. Μέσα από τον αναστοχασμό, μπορούν οι άνθρωποι να εξετάσουν κριτικά τον εαυτό τους και τους άλλους και να συμφιλιωθούν τρόπον τινα με ό, τι είναι αυτό που αντιμετωπίζουν κάθε φορά. Το βιβλίο που μου χάρισαν όταν έφυγα από το Κέντρο, με φωτογραφίες, και δυό λόγια απ΄ τον καθένα, είναι το πολυτιμότερο δώρο που έχω λάβει ποτέ. Το κοιτάζω πολύ συχνά. Θα με συντροφεύει πάντα. Ευγνώμων.

Έχετε ένα πλούσιο βιογραφικό στον χώρο των κοινωνικών επιστημών. Πόσο σας έχει βοηθήσει αυτό στο θέατρο και στην έξελιξή σας ως ηθοποιό, σκηνοθέτρια και ως προσωπικότητα γενικότερα;
Αρχικά σπούδασα Ευρωπαϊκό Πολιτισμό στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Στην ορκωμοσία, ο Πρύτανης ανέφερε πως είναι πολύ περήφανος που το μεγαλύτερο ποσοστό των αποφοίτων συνεχίζουν τις σπουδές τους. Είχε δίκιο. Έτσι βρέθηκα και στο Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Πολιτικής Επιστήμης και Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ. Το ερώτημα από το οποίο εκκινούν όλα είναι ποιοι είμαστε και πώς φτάσαμε εδώ. Νομίζω ότι έχει πολλά κοινά με την ουσία του Θεάτρου. Όχι; Δουλεύοντας σαν ερευνήτρια σε Ευρωπαϊκά αλλά και Ελληνικά ερευνητικά προγράμματα ανακάλυψα πως η ομαδικότητα που απαιτείται έχει πολλά κοινά με έναν θίασο που ανεβάζει μια παράσταση. Τόσοι διαφορετικοί άνθρωποι, από διαφορετικές αφετηρίες και ειδικότητες πρέπει να δουλέψουν μαζί για να φέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα. Δεν θυμίζει θέατρο; Επίσης, όπως και στην έρευνα έτσι και στο θέατρο το αποτέλεσμα εξαρτάται και από απρόβλεπτους παράγοντες. Δεν υπάρχουν βεβαιότητες. Είναι σπουδαίο μάθημα αυτό. Για τη ζωή. Ο Χάιζενμπεργκ διατυπώνοντας την αρχή της απροσδιοριστίας είπε πως αυτός που παρατηρεί, μεταβάλλει το ίδιο το αντικείμενο της παρατήρησης. Δεν μπορούμε να παρατηρήσουμε μονομερώς έναν δεδομένο και σταθερό φυσικό κόσμο. Απλώς συμμετέχουμε σ’ ένα φάσμα γεγονότων, που περιέχει όλες τις πιθανές πραγματικότητες.
Ανακουφιστικό το βρίσκω.