Θέατρα γεμάτα στην Αθήνα: Η επιστροφή του κοινού στο θέατρο και τι την εξηγεί
Από τις γιορτές μέχρι σήμερα έχω παρακολουθήσει αρκετά θεατρικά έργα σε μεγάλες και μικρές σκηνές της Αθήνας. Κάποιες παραστάσεις ήταν εξαιρετικές, κάποιες άλλες απλώς καλές ή αξιοπρεπείς, μα όπου κι αν έχω βρεθεί, οι αίθουσες είχαν πληρότητα 100%, ενώ στο ταμείο δινόταν μάχη για τα τελευταία εισιτήρια. Πιθανόν, το φαινόμενο αυτό να οφείλεται στο γεγονός ότι, μετά τη δοκιμασία της καραντίνας, οι πολίτες επιλέγουν να βιώνουν συλλογικές εμπειρίες, επιθυμώντας να βάλουν οριστικά τέλος στην απομόνωση και την εσωστρέφεια.
Άνθρωποι κάθε ηλικίας αναζητούν αισθητικές και συναισθηματικές εμπειρίες με νόημα, που θα τους κάνουν να προβληματιστούν και να αισθανθούν μέρος μιας σημαντικής κατάστασης, και όχι απλώς να διασκεδάσουν ή να εκτονωθούν.
Κατά την άποψή μου, πάντως, μια άλλη αιτία είναι και το ότι σε μια χώρα χωρίς ιδιαίτερα αναπτυγμένη αναγνωστική παιδεία, αρκετοί νέοι –αλλά και μεγαλύτεροι– που λαχταρούν να καλλιεργήσουν το πνεύμα τους, αλλά δεν τους είναι εύκολο να αφεθούν στη μοναχική και ενίοτε απαιτητική εμπειρία της συστηματικής ανάγνωσης, επιλέγουν την παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων. Μπορεί, λοιπόν, η κίνηση στα θέατρα να έχει αυξηθεί, αλλά δεν ισχύει το ίδιο για τα βιβλιοπωλεία, με συνέπεια η βάση των αναγνωστών να παραμένει μικρή.
Παρόλο που η εκπαιδευτική αξία του θεάτρου δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, δεν αποκλείεται επίσης μέρος του κοινού να ακολουθεί στο θέατρο τηλεοπτικούς ηθοποιούς που θαυμάζει και που συνήθισε να παρακολουθεί ανελλιπώς από την εποχή της καραντίνας μέχρι σήμερα σε εβδομαδιαίες ή καθημερινές σειρές.
Γενικά μιλώντας, δεν είναι ασυνήθιστο οι θεατές να ψάχνουν απαντήσεις στην τέχνη για προσωπικά τους προβλήματα, μα και για τα κοινωνικά αδιέξοδα που μας αφορούν όλους. Άλλωστε, τα τελευταία χρόνια όλο και πιο συχνά αποδίδονται στη λογοτεχνία και στο θέατρο θεραπευτικές ιδιότητες, λες και ο θεατής δεν παρακολουθεί απλώς μια παράσταση, αλλά συμμετέχει σε ομάδα ψυχοθεραπείας, χωρίς όμως να έρχεται στην άβολη (όπως θεωρούν ορισμένοι) θέση να μιλήσει ειλικρινά για τα προβλήματά του σε αγνώστους.
Παρακολουθώντας σύγχρονες παραστάσεις που πραγματεύονται φλέγοντα ζητήματα –το μεταναστευτικό, τον πόλεμο, τη ζωή των ΛΟΑΤΚΙ+, την έμφυλη βία– καθώς και εκείνες του κλασικού ρεπερτορίου που προσεγγίζουν τα διαχρονικά θέματα του ανθρώπινου βίου –τον ανεκπλήρωτο έρωτα, τις υπαρξιακές αγωνίες, τη φθορά, τον θάνατο, τις δύσκολες οικογενειακές σχέσεις–, θεατές κάθε ηλικίας επιδιώκουν να βρουν λύσεις σε όσα τους απασχολούν καθημερινά.
Άλλωστε μια βραδιά στο θέατρο προσφέρεται για έξοδο με φίλους που μπορούν μετά το τέλος της παράστασης να συνεχίσουν για ένα ποτό συζητώντας το έργο. Είτε γνωρίζονται καλά μεταξύ τους και έχουν εξαντλήσει τα θέματα συζήτησης, είτε η γνωριμία είναι πρόσφατη και δεν νιώθουν έτοιμοι να μιλήσουν εις βάθος για τα προσωπικά τους, ο σχολιασμός της παράστασης τους βγάζει από την αμηχανία, προσφέροντάς τους άφθονο υλικό για κουβέντα.
Τέλος, ας μην ξεχνάμε ότι η Αθήνα είναι εδώ και δεκαετίες μια θεατρούπολη, με πολλές σκηνές και μεγάλη συναφή παράδοση. Πολλοί Αθηναίοι έχουν γαλουχηθεί, από τα παιδικά τους χρόνια, με το θέατρο, ενώ και οι κάτοικοι άλλων πόλεων περιμένουν με ανυπομονησία τις καλοκαιρινές θεατρικές περιοδείες ή ταξιδεύουν στην Αθήνα προκειμένου να παρακολουθήσουν τις πιο δημοφιλείς παραστάσεις της χρονιάς. Η φράση «απόψε πάμε θέατρο» είναι από τις λίγες που μοιράζονται άνθρωποι διαφορετικών γενεών, προσφέροντας ίσως μια αίσθηση συνέχειας σε έναν κόσμο που, εν μέσω κρίσεων και διαρκών εντάσεων, επιζητά ένα κοινό σημείο αναφοράς.
Τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2027, για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζει τη Missasolemnis του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, με αφορμή τα 200 χρόνια από τον θάνατό του
17°
