Το φθινόπωρο ανήκει στην Κατερίνα Γώγου

Γνώρισα την Κατερίνα Γώγου στους δρόμους. Κάπου ανάμεσα στα χημικά της αστυνομίας, στο σύνθημα «Αλλαγή δεν γίνεται χωρίς τον Αρκουδέα...» και στο δεδομένο ότι όλοι «έτσι κι αλλιώς ήμασταν κρατούμενοι». Τη διάβαζα από μαθητής γυμνασίου κι έχω το «Τρία κλικ αριστερά» στην πρώτη έκδοση. Και την παρακολουθούσα και στις ελληνικές ταινίες, μόνο που ποτέ δεν μπόρεσα να κάνω πλήρη ταύτιση των δύο προσώπων.

Τη γνώρισα… δηλαδή θυμάμαι που σε κάποια τρεχαλητά ήμασταν δίπλα δίπλα. Το όνομά μου ποτέ δεν της το είπα. Μου αρκούσε τότε –αλλά και σήμερα ακόμα– που είχαμε ανταλλάξει δυο τρεις κουβέντες. Νοέμβρης ήταν. Στις πορείες του ’85 για τον Μιχάλη. Νοέμβρης. Φθινόπωρο.

Φθινόπωρο έφυγε, στις 3 Οκτωβρίου του 1993. Πιθανότατα, το τελευταίο κείμενό της είναι αυτό εδώ:
«Για δεν πεθαίνει ο θάνατος; Γιατί με τριγυρνάει ο δαίμονας; Απ’ την πληγή γλίστρησε μέσα μου και μ’ αναγκάζει να πω: πώς πάλι έτσι απάνθρωπα θα ’ρθω να ξαναζήσω; Πατέρα, πήρα όλα τα χάπια μου και ξέρω απέξω τις κυριακάτικες βόλτες και τα αρχαία κείμενα στις επιτύμβιες ρήσεις των νεκροταφείων. Τώρα πρέπει να σας αφήσω, κι εσύ, πατέρα, σ’ εσένα μιλάω, μπορείς να πάρεις πίσω την κατάρα που μου ’δωσες, να γαληνέψεις εκεί πέρα μακριά, να μπορέσω να σε συγχωρήσω. Θα κοιτάξω να κοιμηθώ, αφού προσευχηθώ για όλους “Πιστεύω εις ένα Θεό, Πατέρα, Παντοκράτορα, και πολύ αγαπώ τη ζωή”. Ίσως με τη σκέπη Του καταφέρω να ζήσω».

«Και πολύ αγαπώ τη ζωή»…

Το άλλο φθινοπωρινό ορόσημο είναι η Μυρτώ: «Ύστερα μεγαλώνοντας κι άλλο το άνοιγμα των χεριών, “Φοβάμαι” είπε κι έφυγε με μια ασήκωτη βαλίτσα το παιδί αφήνοντάς με σε μια πόρτα ανοιχτή από αναρριχητικά τρόμου και σκοτάδι πνιγμένη, 10 Οκτωβρίου η Μυρτώ, το μήνα των παγωμένων σταφυλιών γεννημένη». Γεννηθήκαμε με τρία χρόνια διαφορά –μεγαλύτερος εγώ–, ακριβώς την ίδια μέρα με τη Μυρτώ. 10 Οκτωβρίου, «το μήνα των παγωμένων σταφυλιών». Και πάνω που έμπαινε το φθινόπωρο, στις 18 Σεπτεμβρίου του 2015, έφυγε κι αυτή από τη ζωή.

Έτσι όπως το σκέφτομαι τώρα, όσο κι αν αγάπησα τον Εγγονόπουλο και τον Εμπειρίκο, τον Καρούζο και τον Ασλάνογλου, τον Ντίλαν Τόμας και τον Κάμινγκς, κανείς δεν στάθηκε τόσο κοντά μου από την εφηβεία μέχρι σήμερα όσο η Γώγου. Όσα χρόνια κι αν περάσουν, θα υπάρχει πάντα εκείνη η μοναξιά της βροχερής πάνω κάτω Πατησίων, εκείνο το πείσμα των φλεγόμενων δρόμων, εκείνος ο πόνος που ποτέ δεν θα μάθω από πού προέρχεται.