Κωνσταντίνος Μουσούλης: «Είναι μεγάλη πρόκληση να κρατήσεις το ενδιαφέρον του κοινού για μιάμιση ώρα»

Έχοντας σπουδάσει σενάριο, σκηνοθεσία και μοντάζ στο Bournemouth University (Ηνωμένο Βασίλειο) και το Los Angeles Film School (Η.Π.Α.), οι ταινίες του Κωνσταντίνου Μουσούλη —οι περισσότερες από τις οποίες είναι μικρού μήκους— έχουν προβληθεί σε διεθνή φεστιβάλ και έχουν κερδίσει σημαντικά βραβεία. Στο Λος Άντζελες, όπου έζησε για 12 χρόνια, ο Μουσούλης ίδρυσε την Homeric Pictures, μια εταιρία παραγωγής μέσω της οποίας είχε γράψει και σκηνοθετήσει πάνω από εβδομήντα αυτόνομες σκηνές μυθοπλασίας για το διαδίκτυο με σκοπό την ανάδειξη ανερχόμενων ηθοποιών.

Γεννημένος στην Αθήνα, με μητέρα την Αγγελική Νικολούλη και πατέρα τον Γιάννη Μουσούλη, ο σκηνοθέτης μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον γεμάτο επαγγελματίες από τον χώρο του κινηματογράφου και της τηλεόρασης. Από πολύ μικρός ασχολήθηκε με την τέχνη της μυθοπλασίας, φτιάχνοντας δικά του βιβλία κόμικ. Εκτός από την σκηνοθεσία, έχει ασχοληθεί και με την διδασκαλία υποκριτικής, ενώ έχει γράψει και ένα βιβλίο.

Με αφορμή την νέα του ταινία, «Φίλοι Για Πάντα», σε διανομή της Iconic Films, σενάριο και σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Μουσούλη, και παραγωγή των Gareth Ellis Unwin και Κωνσταντίνου Μουτσινά, που θα κυκλοφορήσει στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 5 Μαρτίου, συζητάμε με τον δημιουργό σχετικά με τους λόγους που αποφάσισε να γυρίσει τώρα αυτή την κωμωδία μεγάλου μήκους, αλλά και τις επιρροές του γενικότερα.

Η ταινία σας, «Φίλοι Για Πάντα», είναι μία κωμωδία. Έχετε ασχοληθεί και στο παρελθόν με το συγκεκριμένο είδος, αλλά σε μικρού μήκους πρότζεκτ. Τι σας έκανε να επιλέξετε ένα κωμικό σενάριο για την πρώτη σας μεγάλου μήκους ταινία;

Ήταν μια απόφαση που πήρα μετά τον επαναπατρισμό μου από την Αμερική. Η κωμωδία είναι ένα είδος που, στην Ελλάδα, θα έλεγα πως ήταν κομμάτι της κουλτούρας όσο μεγάλωνα. Βλέπαμε συχνά κωμωδίες με θρυλικούς κωμικούς όπως, μεταξύ άλλων, ο Βουτσάς, ο Κωνσταντάρας, ο Ψάλτης, ο Γκιωνάκης και ο αγαπημένος μου Σωτήρης Μουστάκας. Ήθελα, λοιπόν, να παντρέψω τη δομή και την αφηγηματική πειθαρχία που έμαθα δουλεύοντας στην Αμερική με την καρδιά της παλιάς ελληνικής κωμωδίας.

Ο Αριστοφάνης έλεγε πως «η σκηνοθεσία μιας κωμωδίας είναι το δυσκολότερο έργο απ’ όλα». Συμφωνείτε; Ποιες είναι οι δυσκολίες που παρουσιάζει μια κωμωδία;

Συμφωνώ απόλυτα! Θεωρώ ότι είναι το πιο δύσκολο είδος απ’ όλα. Είναι το πιο πολύπλοκο, παρόλο που φαίνεται απλό. Έχει πολλές υποκατηγορίες και το τι θεωρείται αστείο εξαρτάται από την εποχή και την κουλτούρα κάθε λαού. Υπάρχει επίσης η δυσκολία για τον δημιουργό στο πώς θα κάνει κάτι να φανεί αστείο σε όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο, αφού το χιούμορ είναι καθαρά υποκειμενικό. Αυτές οι προκλήσεις εμφανίζονται στο σενάριο, στη σκηνοθεσία αλλά και στο μοντάζ.

Στην εποχή μας, ένα μεγάλο μέρος του κοινού έχει συνηθίσει σε μεγάλες ποσότητες σύντομου κωμικού περιεχομένου μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, οπότε είναι ακόμα μεγαλύτερη πρόκληση να κρατήσεις το ενδιαφέρον του για μιάμιση ώρα. Όμως, το ότι προσφέρεις γέλιο στον θεατή και το ότι η κωμωδία σπάνια συνδέεται με βραβεία ή «δόξα» την κάνει για μένα το πιο ανιδιοτελές από όλα τα είδη. Και αν έχεις και καλούς συνεργάτες, όπως στάθηκα τυχερός να έχω, περνάς και υπέροχα στη διαδικασία.

Πολλές από τις μικρού μήκους ταινίες σας γυρίστηκαν κατά τη διαμονή σας στο Λος Άντζελες. Είναι μεγάλη αλλαγή να σκηνοθετείτε Έλληνες ηθοποιούς και να δημιουργείτε μια ταινία προοριζόμενη για το ελληνικό κοινό;

Υπάρχουν σημαντικές διαφορές στην εκπαίδευση όσον αφορά την τέχνη μας. Στην Ελλάδα η παιδεία των ηθοποιών είναι κυρίως θεατρική, ενώ ο κινηματογράφος απαιτεί διαφορετική προσέγγιση, ακόμα και στην κωμωδία. Για μένα, πάντως, ήταν μια πολύ ευχάριστη διαδικασία, γιατί οι κωμικοί ηθοποιοί που είχα την τύχη να συνεργαστώ στην ταινία ήταν φανταστικοί και έκαναν την εμπειρία ακόμα καλύτερη απ’ όσο περίμενα. Όσο για το κοινό, το προσέγγισα πρωτίστως ως Έλληνας δημιουργός, ενσωματώνοντας όμως αφηγηματικά εργαλεία που έχω αφομοιώσει από την αμερικανική κινηματογραφική παιδεία.

Η μητέρα σας, Αγγελική Νικολούλη, είναι πολύ γνωστή στην Ελλάδα λόγω της μακροχρόνιας τηλεοπτικής παρουσίας της, και συγκεκριμένα λόγω της εκπομπής της «Φως στο τούνελ», που έχει διαμορφώσει γενιές. Σας έχουν πει πολλοί ότι θα περίμεναν οι ταινίες σας να πραγματεύονται την εξιχνίαση μυστηρίων;

Ναι, το έχω ακούσει κατά καιρούς. Επειδή μεγάλωσα μέσα σε αυτό το περιβάλλον, είναι ένα είδος που συνειδητά αποφεύγω δημιουργικά — το έχω «χορτάσει» βιωματικά! Σε γενικές γραμμές, επιθυμώ να εξερευνώ διαφορετικά είδη, με αγαπημένα μου την κωμωδία και το ψυχολογικό θρίλερ εποχής. Παρ’ όλα αυτά, πιστεύω ότι σε όλα τα σενάρια που γράφω υπάρχει πάντα κάτι από κάτω, σε σχέση με την πολυπλοκότητα της ανθρώπινης φύσης — επιρροές που λάμβανα συνειδητά ή ασυνείδητα από τις υποθέσεις της μητέρας μου.

Εκτός από τις ταινίες, έχετε ασχοληθεί και με τα κόμικς, την εκπαίδευση (διδάσκετε υποκριτική και κάνετε σεμινάρια κινηματογράφου), αλλά και με τη λογοτεχνία, έχοντας γράψει το μυθιστόρημα με τίτλο «Το Προφίλ της Αν-Μαρί», εμπνευσμένο από τη γρήγορη εξάπλωση του εθισμού στα κοινωνικά δίκτυα. Πιστεύετε πως συνδυάζονται με κάποιο τρόπο αυτές οι διαφορετικές σας δραστηριότητες;

Όλα έχουν ως κοινό παρονομαστή την αγάπη μου για την τέχνη της εξιστόρησης, το storytelling. Ακόμα και μέσω της διδασκαλίας, στόχος μου είναι να βοηθήσω κάθε μαθητή και μαθήτρια να εξελιχθεί όσο περισσότερο γίνεται στην τέχνη του, γιατί ο ηθοποιός είναι βασικό κομμάτι της αφήγησης. Είναι το πολύτιμο μέσο μέσα από το οποίο το κείμενο και τα μηνύματά του περνούν στην ψυχή του θεατή.

Στην ταινία «Φίλοι Για Πάντα» πρωταγωνιστούν οι: Θανάσης Τσαλταμπάσης, Αγοραστή Αρβανίτη, Θανάσης Αλευράς, Ντορέττα Παπαδημητρίου κ.ά. Πώς έγινε η επιλογή του καστ και με ποιους από τους ηθοποιούς γνωριζόσασταν πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα;

Τον ρόλο του ζευγαριού που παντρεύεται τον έγραψα πάνω στον Θανάση Τσαλταμπάση και την γυναίκα του, την Αγοραστή, με τους οποίους ήδη γνωριζόμασταν. Με τον Θανάση ήθελα να συνεργαστώ από τότε που ήμουν στην Αμερική και παρακολουθούσα τη δουλειά του. Τον θαυμάζω πολύ ως ηθοποιό, επαγγελματία και άνθρωπο, και είχαμε ήδη συνεργαστεί σε σεμινάρια κωμωδίας μπροστά στην κάμερα. Όταν γνώρισα τη σύζυγό του και είδα τη δουλειά της, αναγνώρισα επίσης μια πολύ δυνατή ηθοποιό με μεγάλη αγάπη για την τέχνη της, ενώ οι δυο τους έχουν εκπληκτική χημεία.

Την ιστορία της Κρήτης την έγραψα πάνω στον Θανάση Αλευρά, τον οποίο είχα γνωρίσει παλαιότερα σε κάστινγκ και είχε παρακολουθήσει και σεμινάριό μου. Έχει μοναδικό ταλέντο και βαθιά γνώση της τέχνης του. Οι υπόλοιποι ηθοποιοί προέκυψαν στην πορεία, καθώς ξεκίνησε η διαδικασία του κάστινγκ. Χρωστάω πολλά ευχαριστώ στον Θανάση Τσαλταμπάση, γιατί εκείνος με σύστησε στον Άκη Βοΐλα από τη Village Cinemas και έτσι μπήκε η ταινία σε τροχιά υλοποίησης. Μου σύστησε επίσης τον Ζήση Ρούμπο, έναν εξαιρετικά ταλαντούχο ηθοποιό με τρομερή άνεση στην κωμωδία που μπήκε στην ομάδα του βασικού καστ.

Τη Ντορέττα τη γνώρισα σε ένα masterclass που είχα κάνει με τον χολιγουντιανό Λούις Μάντιλορ, με τον οποίο συμπρωταγωνίστησαν στην ταινία. Εκεί είδα από κοντά τι υπέροχος άνθρωπος είναι, πέρα από το ταλέντο και την ευφυΐα της. Η ίδια μου πρότεινε τη Ματίνα Νικολάου, μια πολύ έμπειρη και αξιόλογη ηθοποιό, που έφερε στον ρόλο της πολύ περισσότερα απ’ όσα είχα φανταστεί. Τον Γιάννη Απέργη τον είχα ξεχωρίσει από τηλεοπτικές δουλειές του για το κωμικό του ταλέντο. Επικοινώνησα μαζί του μέσω κοινωνικών δικτύων και στάθηκα τυχερός, γιατί ήδη γνωριζόταν με τον Ζήση και είχαν εξαιρετική χημεία. Η Χρύσα Μιχαλοπούλου έκανε κάστινγκ για τον ρόλο της Αλίκης και ήταν ακριβώς αυτό που έψαχνα. Η φυσικότητά της στα γυρίσματα ήταν εντυπωσιακή. Τον θρυλικό Τάκη Παπαματθαίου τον είχα δει να παίζει στο σετ της πρώτης μου δουλειάς μετά τη σχολή, ως 4ος βοηθός σκηνοθέτη, στο «Η ζωή μου σε Ερείπια» με τη Νία Βαρντάλος, και θυμόμουν από τότε το ιδιαίτερο κωμικό του χάρισμα.

Τον Λούις Μάντιλορ τον γνώρισα μέσω του αδερφού του. Και οι δύο είναι πολύ δυνατοί ηθοποιοί με μεγάλη εμπειρία στο Χόλυγουντ. Με τον Λούις κάναμε σεμινάρια μαζί και δέσαμε πολύ ως νοοτροπίες και επαγγελματίες, και σε ένα από αυτά του πρότεινα να παίξει στην ταινία. Ακολούθησαν πολλοί αξιόλογοι ηθοποιοί, τόσο ως επαγγελματίες όσο και ως άνθρωποι, όπως η Νεκταρία Γιαννουδάκη, ο Κωστής Σαββιδάκης, ο Μάνος Τσούτης, ο Γρηγόρης Ορφανουδάκης, ο Σταύρος Μαρκάλας, η Έλενα Κρεμλίδου και η Ολυμπιονίκης μας Αθανασία Τσουμελέκα.

Πότε γράψατε το σενάριο της ταινίας; Είναι μια ιστορία που βρήκε αυθόρμητα ή την σκεφτόσασταν για αρκετό καιρό;

Το έγραψα κατά τη διάρκεια της πανδημίας, στο αγαπημένο μου χωριό στη Μάνη, μέσα στην απομόνωση εκείνης της περιόδου. Η αρχική πρόθεση ήταν να εξερευνήσω τη θεματική της φιλίας μέσα από πολλαπλές ιστορίες. Σιγά-σιγά, κάθε ιστορία γεννιόταν είτε αυθόρμητα, είτε με έμπνευση από κάποιο βίντεο στο YouTube με αληθινά κωμικά περιστατικά, κάποιο ανέκδοτο ή κάποια προσωπική εμπειρία.

Πολλές από τις ταινίες μικρού μήκους σας έχουν διακριθεί σε σημαντικά φεστιβάλ στο εξωτερικό. Σκοπεύετε να ακολουθήσετε αυτή την πορεία και με τις ελληνόφωνες ταινίες σας;

Νομίζω κάθε ταινία έχει το δικό της δρόμο να πάρει. Άλλες ταινίες μπορεί να είναι κατάλληλες να πάρουν τον δρόμο των φεστιβάλ, άλλες να πάρουν το δρόμο της διανομής απευθείας στο κοινό όπως η συγκεκριμένη. Εξαρτάται από τη φύση και το στόχο της κάθε ταινίας.

Ολοκληρώνοντας την συγκεκριμένη ταινία, θα θέλατε να ξανασχοληθείτε με την κωμωδία ή ίσως το επόμενο πρότζεκτ να ανήκει σε τελείως διαφορετικό είδος;

Το όνειρό μου είναι να μπορώ να μεταπηδώ από την κωμωδία σε πιο σκοτεινές, ατμοσφαιρικές ιστορίες, όπως ένα ψυχολογικό θρίλερ εποχής. Μία το ένα είδος, μία το άλλο. Έχω τέσσερα ολοκληρωμένα σενάρια και άλλα δύο ημιτελή, τα οποία στοχεύουμε με τους συνεργάτες μου να υλοποιήσουμε στο άμεσο μέλλον. Ελπίζω, πάντως, η κωμωδία να είναι πάντα μέρος της ζωής μου.