Μπριζίτ Μπαρντό: Ξανά στο φως ο Ροζέ Βαντίμ και ο τρόπος που «έπλασε» τα sex symbols του σινεμά
Ο Ροζέ Βαντίμ έμεινε στην ιστορία όχι μόνο ως σκηνοθέτης, αλλά ως μια σκοτεινή, καθοριστική φιγούρα του ευρωπαϊκού και αμερικανικού σινεμά. Από τη Μπριζίτ Μπαρντόμέχρι την Τζέιν Φόντα, ο Βαντίμ συνδέθηκε με μια σειρά νεαρών ηθοποιών τις οποίες ανέδειξε σε παγκόσμια sex symbols – αφήνοντας πίσω του, σύμφωνα με πολλούς, βαθιά προσωπικά τραύματα.
Η σχέση του με τη Μπαρντό υπήρξε η πιο εμβληματική και ταυτόχρονα η πιο ανησυχητική. Γνωρίστηκαν όταν εκείνη ήταν μόλις 15 ετών και παντρεύτηκαν το 1952, όταν η Μπαρντό έγινε 18. Ο Βαντίμ είχε ήδη αναλάβει ουσιαστικά τη «διαχείριση» της καριέρας της, οδηγώντας τη σταδιακά σε ρόλους που τόνιζαν την ερωτική της εικόνα. Η ταινία And God Created Woman (1956) την εκτόξευσε σε παγκόσμια φήμη, αλλά ταυτόχρονα τη «σφράγισε» για πάντα ως σύμβολο πόθου.
Η ίδια η Μπαρντό περιέγραψε αργότερα τη γοητεία που της ασκούσε ο Βαντίμ με όρους σχεδόν τρομακτικούς, μιλώντας για έναν «άγριο λύκο» που την απομάκρυνε από το αυστηρό οικογενειακό της περιβάλλον και την έσπρωξε σε έναν μποέμ τρόπο ζωής στο Σεν-Τροπέ. Ο γάμος τους κράτησε μόλις πέντε χρόνια και σημαδεύτηκε από συναισθηματική αστάθεια και απιστίες, τις οποίες ο ίδιος παρουσίαζε ως πράξη «απελευθέρωσης».
Το μοτίβο επαναλήφθηκε. Ο Βαντίμ παντρεύτηκε συνολικά πέντε φορές, πάντα με πολύ νεότερες ηθοποιούς, τις οποίες επιχειρούσε να μεταμορφώσει σε νέες εκδοχές της Μπαρντό. Η δεύτερη σύζυγός του, η Δανή Ανέτ Στρόιμπεργκ, αλλά και η Κατρίν Ντενέβ, βρέθηκαν στο ίδιο δημιουργικό και προσωπικό πλαίσιο, με τον Βαντίμ να λειτουργεί ως «Πυγμαλίων» που διαμόρφωνε την εικόνα τους στην οθόνη.
Η περίπτωση της Τζέιν Φόντα υπήρξε εξίσου χαρακτηριστική. Παρότι ήδη βραβευμένη, ταυτίστηκε ανεξίτηλα με τον ρόλο της Barbarella (1968), μια ταινία που την καθιέρωσε ως pop sex icon. Αργότερα, η ίδια αποκάλυψε ότι η σχέση τους περιλάμβανε πιέσεις και εμπειρίες που σήμερα θα χαρακτηρίζονταν ξεκάθαρα κακοποιητικές.
Στα απομνημονεύματά του, ο Βαντίμ προσπάθησε να δικαιολογήσει τον εαυτό του, αναρωτώμενος αν υπήρξε κυνικός χειραγωγός ή απλώς ένας άντρας που ξεπεράστηκε από την ομορφιά και το ταλέντο των γυναικών που αγάπησε. Ωστόσο, οι μηνύσεις από τη Μπαρντό και τη Ντενέβ για παραβίαση της ιδιωτικής τους ζωής δείχνουν πόσο οδυνηρή υπήρξε αυτή η «κληρονομιά».
Η ειρωνεία είναι ότι οι περισσότερες από τις γυναίκες που συνδέθηκαν μαζί του –ιδίως η Ντενέβ και η Φόντα– κατάφεραν να ξεπεράσουν τη σκιά του και να χτίσουν μακρόχρονες, ισχυρές καριέρες. Η Μπαρντό, αντίθετα, πλήρωσε το βαρύτερο τίμημα: η φήμη που της χάρισε ο Βαντίμ την ακολούθησε ως βάρος σε όλη της τη ζωή.
Ο Ροζέ Βαντίμ μπορεί να έγραψε ένα κεφάλαιο της κινηματογραφικής ιστορίας, αλλά σήμερα επανεξετάζεται περισσότερο ως σύμβολο μιας εποχής όπου η «δημιουργία» σταρ συχνά σήμαινε χειραγώγηση – και καταστροφή.
Η Βίλμα Μενίκη είναι σκηνοθέτρια με μακρύ αγώνα πίσω της στο φεμινιστικό κίνημα. Το νέο της ντοκιμαντέρ είναι μια ακόμα προσπάθειά της ώστε να γίνει ο κόσμος πιο ασφαλής για τις γυναίκες.
17°
