Η εμβληματική Αμερικανίδα χορογράφος Ντέμπορα Χέι συμμετέχει στο φετινό 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας

Η σπουδαία Αμερικανίδα χορογράφος Ντέμπορα Χέι, μία από τις πιο επιδραστικές μορφές του σύγχρονου χορού, συνεχίζει την παρουσία της στην Ελλάδα με τη συμμετοχή της στο 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, μετά το αφιέρωμα που της διοργανώνει το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

Το 32ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, με καλλιτεχνική διεθύντρια τη Τζένη Αργυρίου, φέρνει το κοινό σε επαφή με το έργο και τη σκέψη μιας δημιουργού που άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη χορογραφία, εστιάζοντας στη σχέση ανάμεσα στο σώμα, τη γλώσσα, την αντίληψη και την παρουσία στον χώρο.

Μέσα από παραστάσεις και δράσεις που πραγματοποιούνται από τις 13 έως τις 17 Ιουλίου, οι θεατές έχουν τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με τη μοναδική μεθοδολογία της, η οποία βασίζεται στις χορογραφικές «παρτιτούρες» και στη δημιουργική ελευθερία των ερμηνευτών.

Ξεχωριστή στιγμή του αφιερώματος αποτελεί η παρουσίαση του βιβλίου της «Χρήση ουρανού. Ένας χορός», σε μετάφραση στα ελληνικά και εισαγωγή της Μυρτώς Κατσίκη, που θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 20 Ιουλίου 2026 στις 18:00 στο Μέγαρο Χορού Καλαμάτας, παρουσία της ίδιας της Ντέμπορα Χέι. Η ελληνική έκδοση αποτελεί συνεργασία του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και των εκδόσεων Νεφέλη, δίνοντας στο ελληνικό κοινό πρόσβαση σε ένα σημαντικό κείμενο της δημιουργού.

To βιβλίο Χρήση ουρανού. Ένας χορός,  έκδοση Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και Νεφέλη, 2026 (Using the Sky. A Dance, Wesleyan University Press, 2019) είναι το πιο πρόσφατο βιβλίο της Deborah Hay μετά τα επιδραστικά Lamb at the Altar: The Story of a Dance (Duke University Press, 1991) και My Body, the Buddhist (Wesleyan University Press, 2001).

Μέσα από ημερολογιακές καταγραφές και σημειώσεις, το βιβλίο καταγράφει την εξέλιξη της χορογραφικής πρακτικής της Χέι από το 2000 και την αναζήτησή της για τρόπους να προσεγγίσει και να επαναπροσδιορίσει τη χορευτική εμπειρία. Το βιβλίο περιλαμβάνει τρεις αυτούσιες χορογραφικές παρτιτούρες που δίνουν πρόσβαση στον αδιάκοπο πειραματισμό της Χέι με τη γλώσσα και τις δυνατότητές της ως χορογραφικό εργαλείο.

Παράλληλα, στις 26 Ιουλίου 2026 στις 11:30, θα πραγματοποιηθεί συζήτηση με τίτλο «Το ασταθές έδαφος στη σύγχρονη πρακτική του χορού», εμπνευσμένη από τη θεωρία και πρακτική της.

Ποια είναι η Ντέμπορα Χέι

Η Ντέμπορα Χέι γεννήθηκε το 1941 και ξεκίνησε την πορεία της στις αρχές της δεκαετίας του 1960 με το Judson Dance Theater και τη Merce Cunningham Dance Company. Ενεργή στην πρωτοπορία του χορογραφικού πειραματισμού για πάνω από πέντε δεκαετίες, έχει συμβάλει στον επαναπροσδιορισμό του χορού με το ριζοσπαστικό της έργο και τα επιδραστικά της βιβλία, Lamb at the Altar: The Story of a Dance (Duke University Press, 1991), My Body, the Buddhist (Wesleyan University Press, 2001) και Using the Sky. A Dance (Routledge Books, 2016 / Wesleyan University Press, 2019).

Η χορογραφική πρακτική της επικεντρώνεται στην αποδέσμευση του σώματος από τις κινητικές συνήθειες, διευρύνοντας το πεδίο από το οποίο μπορεί να προκύψει το κινητικό υλικό.

Ανήκει στους 21 καλλιτέχνες χορού από τις ΗΠΑ που τιμήθηκαν στα πρώτα Doris Duke Artist Awards το 2012. Η δουλειά της έχει υποστηριχθεί μεταξύ άλλων από τα National Endowment for the Arts, US Artist Friends Fellowship, Foundation for Contemporary Arts, New York. Το 2015, τιμήθηκε από τη Γαλλική Δημοκρατία με το παράσημο του Τάγματος των Γραμμάτων και των Τεχνών.

Από το 1998 μέχρι το 2012, η Χέι προκήρυσσε σε ετήσια βάση το Solo Performance Commissioning Project, μέσα από το οποίο περισσότεροι από 300 χορευτές και χορεύτριες από όλο τον κόσμο δημιούργησαν τις δικές τους διασκευές σόλο έργων της. Το ντοκιμαντέρ Turn Your F*^king Head (σκην. Becky Edmunds, Independent Dance, Routledge, 2015) καταγράφει το τελευταίο SPCP.

Το 2012 γίνεται η πρώτη χορογράφος που θα προσκληθεί να συμμετάσχει στο ερευνητικό πρόγραμμα Motion Bank σε πρωτοβουλία του William Forsythe. Μέσα από αυτή τη συνεργασία δημιουργήθηκε μια βάση δεδομένων για τη χορογραφική της πρακτική: scores.motionbank.org/dh/

Φεστιβάλ και μουσεία έχουν διοργανώσει εκτενείς αναδρομικές εκθέσεις του έργου της, όπως η RE-Perspective από το Tanz Im August, Βερολίνο 2019, που καλύπτει το έργο της Hay από το 1968. Το έργο της παρουσιάστηκε επίσης στην έκθεση του MoMA Judson Dance Theatre: The Work Is Never Done το 2018.

Ποια είναι η Μυρτώ Κατσίκη, μεταφράστρια του βιβλίου της στα ελληνικά

Η Μυρτώ Κατσίκη είναι ερευνήτρια του χορού και χορεύτρια. Ζει και εργάζεται μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας. Σπούδασε χορό στην Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης και είναι απόφοιτος του Παντείου Πανεπιστημίου. Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Χορού του Πανεπιστημίου Paris 8 όπου ολοκλήρωσε διδακτορική έρευνα με τίτλο Ενεργοποιήσεις του ουδέτερου στον χορό: Yvonne Rainer, Deborah Hay, Laurent Pichaud, Merce Cunningham (υπότροφος του Ιδρύματος Ωνάση).

Σημαντικό μέρος της έρευνάς της εστιάζει στις πρακτικές των χορογράφων του μεταμοντέρνου αμερικανικού χορού με ένα ειδικό ενδιαφέρον για το έργο της Deborah Hay, γύρω από το οποίο έχει δημοσιεύσει άρθρα, έχει διδάξει και προτείνει διαλέξεις. Το 2017 συνεργάστηκε στη γαλλική έκδοση του βιβλίου της Hay My Body, the buddhist (Mon corps, ce bouddhiste, La Manufacture/Les presses du réel). Το 2026 επιμελήθηκε το αφιέρωμα στην Deborah Hay στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου καθώς και την ελληνική έκδοση του βιβλίου της Hay Using the Sky. A Dance – Χρήση ουρανού. Ένας χορός (μετάφραση και εισαγωγή), εκδ. Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και Νεφέλη.

Διδάσκει στο Τμήμα Χορού του Πανεπιστημίου Paris 8 και στο Conservatoire National Supérieur de Musique et de Danse de Paris, όπου είναι υπεύθυνη έρευνας στον μεταπτυχιακό κύκλο σπουδών για χορευτές. Από το 2013 μέχρι το 2025 συνεργάστηκε με το μεταπτυχιακό πρόγραμμα χορογραφίας exerce του ICI-Centre Chorégraphique National του Montpellier διδάσκοντας και συμμετέχοντας στον σχεδιασμό του εκπαιδευτικού προγράμματος.

Μπορείτε να ανατρέξετε στην επίσημη ιστοσελίδα του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας για το αναλυτικό πρόγραμμα των παράλληλων δράσεων και τις ακριβείς ώρες των εκδηλώσεων.