Η έκθεση «Αχαρτογράφητοι Κόσμοι, Ένα Φωτογραφικό Ταξίδι» αναδεικνύει οπτικές αφηγήσεις που γεφυρώνουν τόπους και εμπειρίες, προσκαλώντας το κοινό σε έναν ουσιαστικό εικαστικό διάλογο.
Ο Πάουλο Ρομπέρτο Καμίνια ντε Καστίλιος Φράνκα, πρέσβης της Βραζιλίας στην Ελλάδα, δεν περιορίζεται στον διπλωματικό του ρόλο. Η φωτογραφία αποτελεί για εκείνον τρόπο να εξερευνά τον κόσμο, να καταγράφει την ποικιλομορφία των πολιτισμών και να δημιουργεί δεσμούς ανάμεσά τους. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μοιράζεται μαζί μας την πορεία του, τις πηγές έμπνευσής του και τη ματιά πίσω από τον φακό του, μέσα από το λεύκωμά του και την έκθεση «Αχαρτογράφητοι Κόσμοι».
Πάουλο Ρομπέρτο Φράνκα
Πότε και πώς άρχισε η σχέση σας με τη φωτογραφία; Υπήρξε κάποια στιγμή ή εμπειρία που σας έκανε να νιώσετε ότι αυτός ο κόσμος σας ανήκει;
Η αγάπη μου για τη φωτογραφία ξεκίνησε από πολύ μικρή ηλικία. Η μητέρα μου λάμβανε βραζιλιάνικα περιοδικά με εξαιρετικές φωτογραφίες σε κάθε τεύχος. Η πορεία μου άρχισε πιο συστηματικά το 2016, όταν αγόρασα την πρώτη μου ημι-επαγγελματική μηχανή, μια Nikon D7500. Τότε ξεκίνησα να αφιερώνω περισσότερο χρόνο και ενέργεια στη φωτογραφία. Ένα καθοριστικό σημείο ήταν όταν βρέθηκα μπροστά σε ένα υπέροχο τοπίο και συνειδητοποίησα πόσο τυχερός ήμουν που μπορούσα να το δω, να το αποτυπώσω και να το μοιραστώ με τις μελλοντικές γενιές.
Πάουλο Ρομπέρτο Φράνκα
Πάουλο Ρομπέρτο Φράνκα
Ποιοι φωτογράφοι ή δημιουργοί έχουν αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στην έμπνευσή σας και γιατί;
Υπάρχουν πολλοί σπουδαίοι φωτογράφοι που με έχουν εμπνεύσει. Θα αναφέρω μερικούς: τον Ανρί Καρτιέ-Μπρεσόν για τις αξιοσημείωτες φωτογραφίες του και την έννοια του «αποφασιστικού στιγμιότυπου», τον Σεμπαστιάο Σαλγκάδο για τις δυνατές ασπρόμαυρες εικόνες του που απεικονίζουν διαφορετικούς πολιτισμούς και τη φύση, τον Σολ Λάιτερ για την σχεδόν ζωγραφική προσέγγισή του και τον τρόπο που εισήγαγε με κομψότητα το χρώμα στη φωτογραφία, και τον Ιρβιν Πεν για τα εντυπωσιακά πορτρέτα του.
Η διπλωματική σας πορεία σας έφερε σε επαφή με πολλές κουλτούρες. Πώς αυτές οι εμπειρίες διαμόρφωσαν τον τρόπο που βλέπετε τον κόσμο μέσα από τον φακό;
Πάντα σεβόμουν τις διαφορετικές κουλτούρες και πίστευα ότι αυτές οι διαφορές αντιπροσωπεύουν τον εγγενή πλούτο του κόσμου μας. Η διπλωματική μου πορεία ενίσχυσε αυτό το συναίσθημα, καθώς μου επέτρεψε να βιώνω καθημερινά διαφορετικές κουλτούρες. Σεβασμός, κατανόηση και βαθιά εκτίμηση ήταν οι άμεσες αντιδράσεις μου όταν ζούσα σε διάφορες χώρες. Μέσα από το φακό, προσπαθώ να μεταφράσω τα συναισθήματα που με συγκινούν σε οπτικές ιστορίες.
Τι σας συναρπάζει περισσότερο: η μαγεία της στιγμής, η τεχνική της λήψης ή η δημιουργική σας έκφραση;
Αν έπρεπε να τα τοποθετήσω σε ιεραρχία, θα έλεγα ότι η μαγεία της στιγμής είναι το πιο σημαντικό. Η τεχνική είναι απαραίτητη για να την αποτυπώσεις, και η δημιουργική έκφραση δείχνει πώς οραματίζεσαι τι μπορεί να γίνει αυτή η στιγμή.
Θεωρείτε τη φωτογραφία περισσότερο τέχνη ή τεχνική; Και πώς αποτυπώνονται αυτά τα δύο στον τρόπο που δημιουργείτε;
Θεωρώ ότι η φωτογραφία, όπως την ασκώ, είναι κυρίως τέχνη. Η τεχνική είναι αυτό που σου επιτρέπει να εκφράσεις αυτή την τέχνη, όσον αφορά τη σύνθεση, που για μένα αποτελεί το θεμελιώδες στοιχείο μιας επιτυχημένης εικόνας, καθώς και το φως, τη σκιά και την υφή.
Πώς καλλιεργείτε το βλέμμα σας ώστε να συλλαμβάνει λεπτομέρειες που συνήθως περνούν απαρατήρητες;
Αν έπρεπε να κάνω μια αναλογία, είναι σαν να ερμηνεύεις ένα κείμενο. Πρέπει να εκπαιδεύσεις το βλέμμα σου για να αποκαλύψει πώς οραματίζεσαι μια συγκεκριμένη σκηνή. Αυτό που σε οδηγεί να αιχμαλωτίσεις μια εικόνα είναι τελικά πώς την κατανοείς και πώς επιλέγεις να την εκφράσεις.
Ποιο θεωρείτε το μεγαλύτερο στοίχημα ενός φωτογράφου όταν θέλει να αποκαλύψει μια νέα οπτική στους θεατές;
Είναι ουσιώδες να προσεγγίζει κανείς τη δημιουργικότητα με ειλικρίνεια και σεβασμό προς την ομορφιά, τις διαφορές και τις εγγενείς ιδιότητες οποιουδήποτε θέματος, είτε πρόκειται για τοπία είτε για ανθρώπους. Θυμάστε τη φράση του Μαντείου των Δελφών «Μηδὲν ἄγαν»; Σε αυτό το πνεύμα, πρέπει να τιμούμε την φυσική ομορφιά της πραγματικότητας που αποτυπώνουμε, αποδεχόμενοι τα πάντα με τις ατέλειές τους.
Υπάρχουν τόποι ή χώρες που σας έχουν εντυπωσιάσει ιδιαίτερα και σας έχουν εμπνεύσει δημιουργικά;
Ορισμένες χώρες ξεχωρίζουν για διαφορετικούς λόγους. Η Ισλανδία και η Ελλάδα με εντυπωσίασαν με τα δραματικά και εντυπωσιακά τους τοπία. Οι Κάτω Χώρες με μάγεψαν με το φως και την ξεχωριστή αρχιτεκτονική τους. Η Τουρκία με εντυπωσίασε ως σταυροδρόμι πολιτισμών και ανθρώπων. Η Βραζιλία, με τη ζωντάνια της, τη φύση της και το χαρούμενο πνεύμα της, με ενέπνευσε επίσης βαθιά.
Τι θέλετε να νιώσουν οι επισκέπτες όταν περιπλανώνται ανάμεσα στις φωτογραφίες της έκθεσής σας «Αχαρτογράφητοι Κόσμοι»;
Ελπίζω οι επισκέπτες να μοιραστούν κάποια από τα συναισθήματα που ένιωσα εξερευνώντας αυτά τα θέματα. Η φωτογραφία μου επέτρεψε να δω τον κόσμο με έναν πιο ποιητικό τρόπο, και ελπίζω οι εικόνες μου να μεταφέρουν λίγη από αυτή την ποιητικότητα και να ενισχύσουν την αίσθηση ευθύνης για τον πλανήτη μας.
Πώς αποφασίζετε ποιο θέμα ή ποια στιγμή αξίζει να αιχμαλωτιστεί;
Η απόφαση λαμβάνεται επί τόπου, ανάλογα με μια έκφραση προσώπου, ένα παιχνίδι χρωμάτων ή κάποιο στοιχείο που κάνει τη στιγμή μοναδική.
Ποιο ρόλο παίζει η φαντασία και η προσωπική σας ματιά σε σχέση με την τεχνική δεξιότητα;
Οι τεχνικές δεξιότητες είναι τα εργαλεία του βλέμματός σου. Γι’ αυτό και το ίδιο θέμα μπορεί να αποτυπωθεί σε τελείως διαφορετικές εικόνες από διαφορετικούς φωτογράφους. Κάποιες φορές ελκύεσαι από μια λεπτομέρεια, άλλες φορές από τη συνολική σκηνή. Εκεί παίζουν ρόλο η φαντασία και η προσωπική ματιά.
Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες προκλήσεις φωτισμού ή περιβάλλοντος που αντιμετωπίζετε, και πώς τις μετατρέπετε σε πλεονέκτημα;
Η έντονη αντίθεση μπορεί να καταστρέψει μια εικόνα ή να την κάνει εξαιρετική, εξαρτάται από το πώς τη διαχειρίζεσαι σε σχέση με αυτό που θέλεις να μεταδώσεις. Σημαντικό είναι τα συναισθήματα που θέλεις να εκφράσεις ή αυτά που ένιωσες όταν τράβηξες την εικόνα.
Πώς βλέπετε τη σχέση ανάμεσα στην «απλή καταγραφή» και τη «δημιουργική έκφραση»;
Αυτές οι δύο προσεγγίσεις δεν είναι απαραίτητα αντιφατικές. Μερικές φορές μια απλή καταγραφή μπορεί να αποκαλύψει ισχυρή δημιουργική έκφραση. Αυτό αντικατοπτρίζει τον τρόπο που βλέπω το «αποφασιστικό στιγμιότυπο» του Cartier-Bresson.
Υπάρχει κάποια φωτογραφία σας που θεωρείτε ορόσημο; Τι την καθιστά ξεχωριστή;
Ναι, είναι μέρος της έκθεσης και απεικονίζει έναν κεραμίστα στην Καππαδοκία. Η εικόνα δείχνει την ευχαρίστηση και την επιτυχία του μέσα στην πυκνή και ομιχλώδη ατμόσφαιρα του εργαστηρίου του.
Τι συμβουλή θα δίνατε σε νέους φωτογράφους που θέλουν να αναπτύξουν το προσωπικό τους βλέμμα;
Να αφιερώσουν χρόνο στη μελέτη των τεχνικών πτυχών της σύνθεσης, του φωτός και του χρώματος. Παράλληλα, είναι σημαντικό να εκπαιδεύσουν το βλέμμα τους ώστε να αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα μέσα στο πλαίσιο που θέλουν να αποτυπώσουν. Μπορούν επίσης να εμπνευστούν από σπουδαίους φωτογράφους. Τελικά, όπως σε κάθε τέχνη, είναι απαραίτητο να τραβούν όσο το δυνατόν περισσότερες φωτογραφίες, κάτι που η ψηφιακή εποχή το καθιστά πιο εύκολο.
17°
