Τι πραγματικά σημαίνει φωτογραφία;

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Φωτογραφίας, που έχει την τιμητική της σήμερα 19 Αυγούστου, 8 γυναίκες - φωτογράφοι κλήθηκαν να δώσουν τη δική τους εκδοχή για το πώς φωτογραφίζουν και τι πραγματικά σημαίνει φωτογραφία για τις ίδιες.

Παγκόσμια Μέρα Φωτογραφίας: Οκτώ γυναίκες φωτογράφοι μιλάνε στην ATHENS VOICE 

Μαρία Αργυρίου (Φωτογράφος)

Φωτογραφία... Γράφω με το φως της ψυχής και του πνεύματος. Φωτογραφία... Καλλιεργώ την αυτοπαρατήρηση, οξύνω τη φαντασία μου, αφυπνίζω όλες τις αισθήσεις μου. Φωτογραφία... Συνδέομαι με την καρδιά μου. Μια καρδιά που σχηματίζεται πρώτη στην εμβρυϊκή μας ηλικία κι έχει τη δική της μνήμη. Μια μνήμη γεμάτη συναισθήματα κι ατελείωτες εικόνες από ευχάριστα αλλά κι από τραυματικά βιώματα μας. Εικόνες που αναπαράγονται μόνο όταν είσαι ελεύθερος από ορισμούς, κανόνες και περιορισμούς, θεωρίες και τεχνικές, έννοιες κι αναλύσεις, εξωτερικές επιρροές. Ως γυναίκα φωτογράφος διανύοντας τον έκτο πλέον χρόνο στο δρόμο της αυτοπροσωπογραφίας κι έχοντας έρθει τα τελευταία δυο χρόνια σ επαφή με τα πιο βαθιά κι επώδυνα τραύματα μου, θα τολμήσω να πω πως η φωτογραφία ήταν είναι και θα παραμείνει για μένα ένα από τα εργαλεία και μέσα που με οδήγησαν όχι μόνο στο δρόμο της αυτογνωσίας αλλά και της αυτοίασης. Στην πλήρη επίγνωση του ποια είμαι, τι φωτογραφίζω και γιατί. Στην ολοκληρωτική αποδοχή, λυτρωτική απελευθέρωση και πάνω απ’ όλα στην αυθεντικότητα όχι μόνο στη τέχνη αλλά στην ίδια μου τη ζωή.

Εύα Βουτσάκη (καθηγήτρια φωτογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Sussex)

 "All photographs are self-portraits" Minor White

«Ολες οι φωτογραφίες είναι αυτοπορτρέτα» 

Ακόμα και αυτές οι φωτογραφίες που δεν είμαστε εμείς, αλλά στιγμές που έχουμε βιώσει, νιώσει, ονειρευτεί. Η φωτογραφία είναι από τη σειρά "Ιχνη Εντός" και είναι αναφορά στην αυτοθυσία, πόνο, προσδοκία, και βαθύτερο είναι. Τη λέω «Η Εσταυρωμένη».

Μυρτώ Σταματοπούλου (καθηγήτρια φωτογραφίας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής)

"Ευγνωμονώ τις ελλείψεις μου, 

ό,τι μου λείπει με προστατεύει 

από κείνο που θα χάσω 

[...] 

Στέρησέ με –παρακαλώ το Άγνωστο–στέρησέ με κι άλλο για να επιζήσω.»

* Απόσπασμα του ποιήματος "Η ευλογία της έλλειψης" της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ.

Ρενέ Ρεβάχ (Φωτογράφος)

«Η αποστολή σου δεν είναι να ψάχνεις την Αγάπη, αλλά να βρεις μια πύλη, για να εισέλθει η Αγάπη. Ψάξε να την βρεις στη Σιωπή. Τίποτα σ’ αυτόν τον κόσμο, δεν είναι πιο κοντά στον Θεό από τη Σιωπή. ‘Ελα στο Εδώ και Τώρα. Κοίτα γύρω σου. Μην ερμηνεύεις. Μην κρίνεις. Δες το Φως, τα σχήματα, τα χρώματα. Παρατήρησε τη Σιωπή».

Καλλίοπη Βούτζαλη (Φωτογράφος)

Η φωτογραφία για μένα δεν είναι το να κοιτάζεις αλλά το να αισθάνεσαι. Αν δεν μπορείς να αισθανθείς όταν κοιτάζεις, τότε δεν πρόκειται ποτέ να καταφέρεις οι άνθρωποι που κοιτάζουν τις φωτογραφίες σου να αισθάνονται κάτι.

-Don McCullin

Βάλια Γκέντσου (Φωτογράφος – ποιήτρια)

Τι σημαίνει «καλή» φωτογραφία; Ο Τh.W. Adorno εύστοχα το έθεσε: « η Τέχνη στο σύνολό της είναι αινίγματα· ο χρόνος τελικά θα αναδείξει το έργο Τέχνης».  

Τι σημαίνει φωτογραφίζω; Όλοι το μπορούν. Η στιγμή της αμφιβολίας, όταν δεν γνωρίζεις ακριβώς πότε αρχίζεις να είσαι φωτογράφος ή αν είσαι, αυτή η στιγμή σε καθορίζει. Η πράξη της φωτογραφικής δημιουργίας, όπως και η πρόσληψή της, μάλλον προέρχονται από την προσωπική ματιά. Το βλέμμα του φωτογράφου αποτυπώνει, αλλά ο τρόπος με τον οποίο κατακτά το κάδρο και η τελική επιλογή, μέσα από άπειρα καρέ, δεν έχει ως κριτήριο αποκλειστικά την τεχνική αρτιότητα· ασυνείδητα κουβαλά και την αντίστοιχη κουλτούρα του φωτογράφου, την ολότητα του, το αντικαθρέφτισμα της δικής του γύμνιας.

Φωτογραφίζω για τη χαρά· να μη χαθεί εκείνη η ψίχα πραγματικότητας, που έτυχε να παρατηρήσω, να σηκώσω τη μηχανή δίχως δεύτερη σκέψη και να την κοιτάξω μετά πώς θα φαίνεται φωτογραφισμένη. Φωτογραφίζω ακόμη για την αίσθηση ελευθερίας· ένα -κλικ- και τρυπώνει στην αύρα μου ανεπαίσθητο κενό χρόνου, έτσι αναπνέω καλύτερα.

Υπάρχει γυναικεία οπτική στη φωτογραφία;
Φωτογραφίζεις με το βλέμμα, γεγονός που καθιστά δύσκολο να ξεχωρίσεις τις λειτουργίες, πώς δηλαδή αισθάνεται το κάθε φύλο τη στιγμή της δημιουργίας.Η αποτύπωση της φωτογραφικής πραγματικότητας καταγράφεται το ίδιο «ευαίσθητα» απ’ όλα τα φύλα, όπως και εξίσου «σκληρά». Επίσης, η ιδέα του βλέμματος στη σημερινή εποχή τείνει να υπερβεί τη δυαδικότητα και μέσω του διαδικτύου φθάσαμε να αναφερόμαστε σε «ψηφιακό» βλέμμα. Μία οπτική νομίζω πως υφίσταται, αυτή του μοναδικού βλέμματος, η οποία δεν φυλακίζεται σε ταυτότητες, φύλα, προσανατολισμούς. Διαφορετικά, θα μιλήσουμε για θεωρία και θεματική της φωτογραφίας, όπου αναλύονται οι τρόποι φωτογραφικής προσέγγισης ενός θέματος, για παράδειγμα του ρατσισμού, από τα υπάρχοντα φύλα. Εκεί ασφαλώς υπάρχουν κατηγοριοποιήσεις, με βάση και την οπτική του φύλου.Αν παραφράσουμε ελάχιστα τον Ansel Adams, θα λέγαμε «δεν υπάρχει γυναικεία και αντρική φωτογραφία, υπάρχει μόνο καλή φωτογραφία».

Ράνια Σκέντου (φωτογράφος)

Looking for a poem with my camera 

Η φωτογραφική αποτύπωση του χώρου και του χρόνου πέρα από την ανάγκη της έκφρασης δημιουργεί μια διαδικασία ανακαλύψεις ενός νέου κόσμου. 

Η γνωριμία με το άγνωστο όπου άνθρωποι και τόποι συνδέονται φτιάχνοντας τις δικές τους ιστορίες, εκεί που η φαντασία συνδέεται με  το συναίσθημα και την αλήθεια δημιουργώντας μία νέα πραγματικότητα.

Ευδοξία Φασούλα (φωτογράφος)

ευεργετικός αντικατοπτρισμός
ο φακός αποκρίνεται μοναδική ελευθερία

ο φωτογραφικός χρόνος 
σταματά και ρευστοποιείται 
ταυτόχρονα

ως Anima
θηλυκώνεται στο κάδρο

απ(Αθανατίζει)

άλλως, ο Ernesto (Ηemingway) και η "la" mar του : "He always thought of the sea as 'la mar' which is what people call her in Spanish when they love her. (....) the old man always thought of her as feminine and as something that gave or withheld great favours, and if she did wild or wicked things it was because she could not help them. The moon affects her as it does a woman, he thought.” [― Ernest Hemingway, The Old Man and the Sea]

Πανσέληνη Γιορτή Σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα Φωτογραφίας