Villy Calliga: Τι κοινό έχουν οι γενιές Χ, Υ, Ζ;

H Villy Calliga αγαπάει τα πορτρέτα και την αρχιτεκτονική φωτογραφία, λατρεύει τις polaroid αλλά σπάνια φωτογραφίζει στον δρόμο ή έχει κάμερα μαζί της αν δεν υπάρχει λόγος. Είναι από τους ανθρώπους που ενοχλούνται με το overdose εικόνας που παράγεται. Όταν βλέπει κάμερα ασυναίσθητα θα πάει πίσω από αυτή. Επαγγελματική διαστροφή, με λίγα λόγια. Άλλωστε, όπως λέει, η φωτογραφία είναι «ένας χώρος που όταν κατακτήσεις την τεχνική κι αν δεν μείνεις δέσμιός της μπορείς να δημιουργήσεις τέχνη».  

Στα πλαίσια του Athens City Festival, από τις 6 έως τις 17 Μαΐου, στο Mosaico fine art studio, 70 δημιουργικά ανήσυχοι άνθρωποι που ανήκουν σε τρεις διαφορετικές γενιές (Χ, Υ, Ζ) συναντήθηκαν για το project της «From X to Z - Generations through polaroids», με το οποίο επιχειρεί να καταγράψει φωτογραφικά την «άχρονη και ανεπίστρεπτη στιγμή» που οι γενιές αποκτούν κοινά χαρακτηριστικά μέσα στο «συνεχές παρόν». Της ζητήσαμε να μας μιλήσει γι’ αυτό.

«From X to Z - Generations through polaroids»: Τι θα δει ένας επισκέπτης στο νέο φωτογραφικό σου project;
Στιγμές. Μοναδικές και πολύτιμες στιγμές ανθρώπων μέσα στον συνεχή χρόνο. Αποτυπώνω ομοιότητες των ανθρώπων που ανήκουν στη γενιά μου, την Χ, στην Υ (Millennial) και στη Ζ, τη γενιά των παιδιών μου. Γιατί αυτό που ήθελα να εξετάσω είναι αν μπορεί να καταργηθεί η έννοια του χρόνου με μια φωτογραφία που κανείς ανυποψίαστος δεν θα μπορεί να πει με σιγουριά αν έχει τραβηχτεί το 1985 ή το 2023. Και αφού η στιγμή της λήψης δεν θα μπορεί να προσδιοριστεί μέσα στον χρόνο, αν θα είναι δυνατόν να προσδιοριστεί η γενιά που ανήκει το πρόσωπο που απεικονίζεται.

Πώς προέκυψε ο τίτλος του project;
Ο τίτλος της έκθεσης ξεγελάει αλλά αυτή ήταν η λογική... να ξεγελάσει κάποιον ώστε να θεωρήσει ότι παρουσιάζονται οι διαφορές ανθρώπων που ανήκουν σε διαφορετικές γενιές, ενώ στην πραγματικότητα δηλώνει την ομοιότητα των ανθρώπων μέσα στον χρόνο, που εμείς για να τον συνειδητοποιήσουμε τον χωρίζουμε σε παρελθόν, παρόν και μέλλον και σε γενιές.

Πώς επιλέχθηκαν τα συγκεκριμένα 70 άτομα και σε ποιους χώρους φωτογραφήθηκαν;
Στην αρχή επέλεξα φίλους αγαπημένους από διάφορους δημιουργικούς χώρους. Αυτοί έφεραν δικούς τους φίλους και τελικά καταλήξαμε μια τεράστια παρέα. Είχα προγραμματίσει να φωτογραφίσω τριάντα άτομα και φτάσαμε τα εβδομήντα. Οι φωτογραφίσεις έγιναν κυρίως στα Εξάρχεια, σε διάφορα σημεία που βρισκόμασταν καθώς περπατούσαμε και ήταν απολαυστικές. 

Οι εικόνες σου θα συνοδεύονται από λεζάντες;
Είναι εικόνες ανθρώπων. «Χωράει» ένας άνθρωπος σε μια λεζάντα; Όμως κάποιες φωτογραφίες θα συνοδεύονται από κείμενα. Οι φωτογραφίες των συγγραφέων και ηθοποιών Παναγιώτη Καλυβίτη, Σοφίας Καψούρου, Κικής Μαυρίδου και Έλλης Πράντζου και της ιστορικού τέχνης και επιμελήτριας Βένιας Παστάκα που έγραψαν σχετικά με τον χρόνο και τη στιγμή. Για αυτά δηλαδή που διαπραγματεύεται το project.

Πώς κατάφερες να καταγράψεις φωτογραφικά την «άχρονη και ανεπίστρεπτη στιγμή» που οι γενιές αποκτούν κοινά χαρακτηριστικά μέσα στο «συνεχές παρόν»;
Η απλή καταγραφή θα μπορούσε να γίνει με μια οποιαδήποτε κάμερα. Η σκέψη μου όμως δεν ήταν μόνο να «αιχμαλωτίσω» τη στιγμή αλλά και να την αποδώσω ως απτή εικόνα, πριν φύγει. Και αυτό μόνο με μια κάμερα polaroid θα μπορούσα να το καταφέρω. Νοσταλγούμε ένα παρελθόν που θυμόμαστε αφαιρετικά και αποσπασματικά. Αγωνιούμε για ένα μέλλον άγνωστο και αβέβαιο. Ενδιάμεσα, ένα παρόν που το αφήνουμε να περνάει απαρατήρητο. Σαν να παραδίδουμε αδιάφορα τις στιγμές του στο παρελθόν ώστε να τις νοσταλγήσουμε με την ησυχία μας στο μέλλον. Όμως η ζωή στο σύνολό της δεν είναι παρά ένα συνεχές παρόν και συνεπώς φευγαλέα. Η κάθε στιγμή μας είναι μοναδική και ανεπίστρεπτη. Και αυτό την κάνει σημαντική.

Άχρονη στιγμή, συνεχές παρόν... τι σημαίνουν οι φράσεις για εσένα;
Δηλώνουν τη φιλοσοφία, τη στάση μου απέναντι στον χρόνο, στη ζωή την ίδια. 

Ποια η σχέση σου με την έννοια της μνήμης μέσα από το project;
Γενικά η μνήμη και η φωτογραφία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Η κάθε φωτογραφία ενεργοποιεί τη μνήμη μας. Επαναφέρουμε έστω και αποσπασματικά κινήσεις, μυρωδιές, συναισθήματα. 

Για ποια εικόνα σου νιώθεις περισσότερο περήφανη;
Για αυτή που θα με εκπλήξει, γιατί παρόλο που είναι λάθος τεχνικά είναι άρτια αισθητικά.

Υπάρχει κάποια φωτογραφία που μετάνιωσες που δεν έβαλες στο project και σε «περιτριγυρίζει» ακόμη;
Όχι. Αν απορρίπτω κάτι είναι ακριβώς επειδή δεν θέλω να με περιτριγυρίζει!

Ποια είναι η εικόνα που θα ήθελες να καταγράψεις αλλά διαρκώς νιώθεις να σου διαφεύγει;
Δεν υπάρχει εικόνα που να νιώθω ότι μου διαφεύγει διαρκώς. Συνήθως ό,τι σκεφτώ το κάνω, δεν το αφήνω να αλητεύει μέσα μου. 

Ποια είναι τα συναισθήματα που σου «άφησε» το συγκεκριμένο project;
Το βασικό συναίσθημα είναι η συγκίνηση, γιατί πιστεύω στη συνέργεια. Κι εδώ ενώθηκαν πολλές δημιουργικές δυνάμεις. Δεν θεωρώ ότι παρουσιάζω μια έκθεση φωτογραφίας αλλά όλους αυτούς τους ανθρώπους που ανταποκρίθηκαν σε ένα κάλεσμα, βάζοντας στην άκρη ό,τι έκαναν και υποστηρίζοντας το project με πολλή δουλειά. Άνθρωποι που ανακάλυψα ότι τους είχε επίσης απασχολήσει ο χρόνος σαν έννοια. Γι’ αυτό και δεν τη θεωρώ ως προσωπική δουλειά αλλά ως ομαδική προσπάθεια φίλων να καταδείξουμε το άχρονο του χρόνου μέσα από την καταγραφή στιγμών.

Τι θέλεις να πεις μέσα από τη δουλειά και τις εικόνες σου;
Κάποιες φωτογραφικές δουλειές μου δεν έχουν να δείξουν κάτι παραπάνω από αυτό που απλά υπάρχει και το αποτυπώνω μέσα από το πρίσμα της προσωπικής μου αισθητικής. Στα project τώρα, θέλω μεν να εκφράσω τις σκέψεις μου χωρίς όμως να έχω την απαίτηση να τις μεταδώσω. Ο καθένας, άλλωστε, αποκωδικοποιεί τις εικόνες με τον δικό του τρόπο. 

Τι περιμένεις ότι θα γίνει στα εγκαίνια της παρουσίασής του;
Όπως είπε και μια φίλη συγγραφέας που συμμετέχει στο project, «θα γιορτάσουμε τη Στιγμή».

Υπάρχει κάποιος φωτογράφος τη δουλειά του οποίου ξεχωρίζεις; 
Ξεχωρίζω αυτούς που έχουν περάσει πλέον τη φωτογραφία σε εικαστικό επίπεδο. Ενδεικτικά θα αναφέρω τον Πέτρο Κουμπλή, τον Βαγγέλη Κύρη και τη Romina Ressia.

Αναλογική ή ψηφιακή φωτογραφία;
Η αναλογική έχει τη γοητεία του σκοτεινού θαλάμου, η ψηφιακή τις δυνατότητες που της προσφέρει η τεχνολογία. Από εκεί και πέρα, ανάλογα με το αποτέλεσμα που θες επιλέγεις και το μέσο που θα το υποστηρίξει τεχνικά. Η κάμερα είναι απλά εργαλείο. Π.χ. στο project είχα μια polaroid τελευταίας τεχνολογίας, όμως τη χρησιμοποίησα σαν να είχα μια primitive polaroid άλλης εποχής.

Από που αντλείς έμπνευση για τα έργα σου και ποιο είναι το κύριο κίνητρο πίσω από τα projects σου;
Η έμπνευση αντλείται από αυτά που έχουμε μέσα μας και περιμένουν την αφορμή να πάρουν μορφή. Αυτή την αφορμή, όποια κι αν είναι, μπορείς να την ονομάσεις και κίνητρο. 

Ποια είναι τα μελλοντικά σου πλάνα; Επόμενο project;
Είπαμε, το μέλλον είναι άγνωστο και αβέβαιο. Αυτή τη στιγμή όμως η αίσθηση που έχω είναι ότι η Polaroid μου δεν θα μπει ξανά στο κουτί της.

Info
Χώρος: Mosaico Fine Art Studio, Καισαρείας 18, Αθήνα, 6937049663, 6973026590
Εγκαίνια: Σάββατο 6 Μαΐου 2023 
Ώρα 18:00, Διάρκεια  6-17 Μαΐου 2023