Είναι αυτή η σημαντικότερη φωτογραφία του 20ού αιώνα;

Το 1953 το περιοδικό Life δημοσίευσε την πρώτη φωτογραφία εμβρύου του Lennart Nilsson. Ήταν η φωτογραφία που αποτέλεσε το έναυσμα για τη σημαντικότερη ίσως φωτογραφία του 20^ού αιώνα. Αυτή ήταν το «Έμβρυο 18 Εβδομάδων» που βρέθηκε στο εξώφυλλο του περιοδικού Life στις 30 Απριλίου του 1965, τεύχος που ξεπούλησε μέσα σε μόλις μερικές μέρες και που περιλάμβανε μία ολόκληρη συλλογή φωτογραφιών που απεικόνιζαν από την στιγμή της σύλληψης μέχρι και το διάστημα λίγο πριν τη γέννα.

Το περιοδικό, μάλιστα, συνόδευσε τις φωτογραφίες με το εξής κείμενο: «Δέκα χρόνια πριν, ένας Σουηδός φωτογράφος με το όνομα Lennart Nilsson μας είπε ότι θα φωτογράφιζε έγχρωμα τα στάδια της ανθρώπινης αναπαραγωγής από τη γονιμοποίηση μέχρι λίγο πριν τη γέννα. Ήταν αδύνατο για εμάς να μην εκφράσουμε σε έναν βαθμό τον σκεπτικισμό μας για τις πιθανότητες επιτυχίας του, αλλά ο Nilsson δεν άκουγε τίποτα. Απλά είπε “Όταν τελειώσω το θέμα, θα σάς το φέρω”. Ο Lennart κράτησε την υπόσχεσή του. Πέταξε στη Νέα Υόρκη από την Στοκχόλμη και έφερε την περιέργως όμορφη και επιστημονικά μοναδική έγχρωμη συλλογή αυτού του τεύχους». Αργότερα, οι φωτογραφίες έγιναν μέρος του βιβλίου «A Child is Born», ένα από τα πιο δημοφιλή σε πωλήσεις φωτογραφικά βιβλία που έχει μεταφραστεί σε 20 γλώσσες.   

Γιατί, όμως, η φωτογραφία του εξωφύλλου, με το έμβρυο μέσα στον αμνιακό σάκο, ξεχωρίζει σε σχέση με τις υπόλοιπες; Διότι είναι η μοναδική από τις φωτογραφίες του Nilsson όπου το έμβρυο βρισκόταν στη ζωή. Όλα τα υπόλοιπα πορτρέτα ήταν μωρών που, σύμφωνα με το Life, «είχαν αφαιρεθεί χειρουργικά για μία σειρά διαφορετικών ιατρικών λόγων».



Αυτό συνέβη διότι ο φωτορεπόρτερ δεν χρησιμοποίησε την τεχνολογία των υπέρηχων για να τραβήξει τις φωτογραφίες του, όχι μόνο γιατί αυτή έγινε ευρέως διαδεδομένη στη διάρκεια των 70s, αλλά και γιατί η ποιότητα εικόνας της δεν ήταν καθόλου καλή. Ο Nilsson συνεργάστηκε με δύο ειδικούς στην ενδοσκόπηση, τον Karl Storz και τον Jungners Optiska, ώστε να δημιουργήσουν οπτικούς σωλήνες με φακούς macro και οπτική ευρείας γωνίας που θα έμπαιναν στο σώμα της γυναίκας και θα έφταναν μέχρι τη μήτρα.

Ο Nilsson έφυγε από τη ζωή το 2017, ενώ πρώτα είχε φροντίσει να αίρει την απαγόρευση χρήσης των φωτογραφιών του, ώστε αυτές να μπορούν να συμπεριληφθούν σε εκθέσεις και συλλογές μουσείων. Ο λόγος που είχε θέσει την απαγόρευση εξαρχής ήταν το γεγονός ότι από την δεκαετία του ’70 και μετά οι φωτογραφίες άρχισαν να πολιτικοποιούνται και να χρησιμοποιούνται ως αφίσες κατά των εκτρώσεων. Μάλιστα, σύμφωνα με δηλώσεις της θετής του κόρης, Anne Fjellström, στην Guardian, ίδιος το ανακάλυψε μία δεκαετία αργότερα όταν έφυγε από τη Σουηδία για να ταξιδέψει στο Λονδίνο. Συγκεκριμένα αναφέρει: «Ήταν βαθιά σοκαρισμένος. Ο Lennart δεν ήταν πολιτικοποιημένος άνθρωπος», ενώ συμπληρώνει ότι μέχρι σήμερα λαμβάνει κάθε βδομάδα μηνύματα, με τα οποία της ζητάνε την άδεια για να χρησιμοποιηθούν οι φωτογραφίες σε καμπάνιες κατά των εκτρώσεων, με εκείνη να αρνείται και να παραμένει ουδέτερη, καθώς «το υλικό δεν δημιουργήθηκε για αυτόν τον σκοπό και αυτό θα πρέπει να είναι σεβαστό».



To 2019 η έκθεση με τις φωτογραφίες του ταξίδεψε για πρώτη φορά εκτός Σουηδίας, στο Παρίσι. Όλη οργανώθηκε από την Fjellström και τον διευθυντή της σουηδικής γκαλερί Stene Projects, Jan Stene, ο οποίος σχολίασε στην Guardian για τη δουλειά του φωτορεπόρτερ: «Ο Nilsson ήθελε να κάνει το αόρατο ορατό – να μας δείξει το εκπληκτικό ταξίδι που όλοι κάνουμε, ένα ταξίδι που ενώνει όλους τους ανθρώπους. Ήθελε να μας δώσει την ευκαιρία να κοιτάξουμε μέσα στους εαυτούς μας, ώστε να ανακαλύψουμε εικόνες που μας ορίζουν ως ανθρώπινο είδος».

Ο ίδιος ο Nilsson, όμως, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του, είχε περιγράψει τι ήταν αυτό που τον οδήγησε στο να τραβήξει τις φωτογραφίες που τάραξαν την εποχή του: «Με κινητοποιεί η επιθυμία να απεικονίσω τις ζωτικές διαδικασίες που αν και μας απασχολούν όλους στον μέγιστο βαθμό, είναι αόρατες – η επιθυμία να τις κάνω ορατές. Τέτοιες διαδικασίες μπορούν να πραγματοποιηθούν εντός του ανθρώπινου σώματος ή στην ζωή που υπάρχει πάνω στη Γη. Θέλω να εκπαιδεύσω τους ανθρώπους και ταυτόχρονα να ενισχύσω τον σεβασμό τους απέναντι στη ζωή».