«To architectural storytelling είναι βασικό τμήμα του πώς προσεγγίζουμε την αρχιτεκτονική και σχετίζεται με το πώς γεφυρώνουμε δύο στιγμές»
Ο Θάνος Μακρυνικόλας (founder/art director) και ο Απόστολος Τσέφος (co-founder/architectural director) από το αρχιτεκτονικό γραφείο space dreams, απόφοιτοι του ΕΜΠ και έχοντας γνωριμία 20 χρόνων, έστησαν ένα αρχιτεκτονικό γραφείο όπου ο χώρος συνδέεται με τα όνειρα. Αυτό το όχημα θέλουν να φέρει την ταυτότητα των αρχιτεκτονικών τους αντιλήψεων, ιδεολογιών, παρεμβάσεων, εμπειριών, αλλά και της αρχιτεκτονικής πραγματικότητας της σύγχρονης Ελλάδας.
Με βάση την Αθήνα και το Κουκάκι (όπου στεγάζεται το γραφείο τους), το βλέμμα τους στη Σίφνο (όπου διατηρούν ένα δεύτερο γραφείο) και το ιδιαίτερο τοπίο των Κυκλάδων, αλλά και τη δράση τους πλέον σε όλη την Ελλάδα, σχεδιάζουν κατοικίες που σέβονται τη μορφολογία, την κλίμακα και την υλικότητα του εκάστοτε τόπου, ενώ ταυτόχρονα ενσωματώνουν μια καθαρή, σύγχρονη αρχιτεκτονική γλώσσα και άποψη.
Ο Θάνος Μακρυνικόλας και ο Απόστολος Τσέφος
― Η φιλοσοφία σας μιλά για «architectural storytelling». Τι σημαίνει αυτό πρακτικά σε ένα project;
To architectural storytelling είναι βασικό τμήμα του πώς προσεγγίζουμε την αρχιτεκτονική και σχετίζεται με το πώς γεφυρώνουμε δύο στιγμές. Η μια στιγμή είναι το τι παίρνουμε σαν αρχιτεκτονικό δεδομένο πριν και η άλλη τι αποδίδουμε μετά τις παρεμβάσεις μας. Το ενδιάμεσο αρχιτεκτονικό στιγμιότυπο, λοιπόν, που μας αποδίδεται να επεξεργαστούμε (ή αλλιώς η αρχιτεκτονική μας), είτε είναι μια παρέμβαση σε ένα παλιό διαμέρισμα ή κτίσμα, είτε μια νέα κατασκευή σε ένα δεδομένο περιβάλλον, πάντα το προσεγγίζουμε σαν κομμάτι της ιστορίας του τοπίου. Ως τέτοια λοιπόν η αρχιτεκτονική μας παρέμβαση οφείλει, αν μη τι άλλο, να αφηγείται μια ιστορία. Να γνωρίζει και να διατυπώνει το πώς φτάσαμε ως εδώ, αλλά και να προτείνει συνειδητά μια συγκεκριμένη κατεύθυνση/άποψη για το πού θα πρέπει να πάμε από εδώ και πέρα.
― Αθήνα - Σίφνος. Ποια η σχέση των δύο τόπων και πώς καταφέρνετε να τα συνδυάζετε αρχιτεκτονικά;
Πρόκειται για δύο μέρη που από μόνα τους συνδυάζονται καλά. Αισθανόμαστε ότι και τα δύο μέρη κάτι έχουν να πουν, έχουν μια αφήγηση καλή. Είμαστε επίσης της άποψης ότι τα εργαλεία της αρχιτεκτονικής μας, οι συνθετικές μας αφετηρίες δηλαδή, πρέπει να είναι καλά ριζωμένες και δουλεμένες, να έχουν δηλαδή πολλά «στρώματα» και «επίπεδα», ώστε να μπορούμε να διακρίνουμε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του κάθε τόπου. Υπό αυτό το πρίσμα λοιπόν, ειδικά στο κομμάτι των παρεμβάσεων σε υφιστάμενα κτίσματα, αφήνουμε την ιστορία να μας μιλήσει. Είτε είναι ένα διαμέρισμα της δεκαετίας του ’60, είτε μια πέτρινη κατοικία των αρχών του αιώνα, ακούμε την αφήγησή τους και τα βοηθάμε να υπάρξουν στο σήμερα. Ακόμα και στην περίπτωση της νέας κατασκευής, το τοπίο, αστικό ή μη, μιλάει από μόνο του. Εμείς απλώς προσπαθούμε να το ακούσουμε και να το σεβαστούμε.
― Ποιο από τα έργα σας έχετε «αγαπήσει» περισσότερο και γιατί;
Νομίζω ότι είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσεις ένα έργο ως πιο «αγαπημένο». Αν έπρεπε όμως να μπει κάποιο έργο μπροστά, θα έλεγα ότι είναι μια κατοικία λίγο έξω από την Καλαμάτα, το «inside the olive», όπως το έχουμε ονομάσει εμείς. Είναι η πρώτη κατοικία ενός ζευγαριού φίλων (αρχιτέκτονες και οι δύο, με διαφορετική επαγγελματική δραστηριότητα), οι οποίοι μετακόμισαν πριν αρκετά χρόνια εκεί από την Αθήνα.
Νομίζω ότι αυτό που ίσως το κάνει το πιο «αγαπημένο» είναι η διαδικασία του. Από την αρχή ως το τέλος, οι ιδιοκτήτες δεν αμφισβήτησαν ποτέ τις σχεδιαστικές μας επιλογές, εμπιστεύτηκαν τη σύνθεση και τη διαδικασία και το πήγαμε μαζί εκεί που έπρεπε να πάει. Προφανώς υπήρχε η απαραίτητη ανάδραση, αλλά αυτό είναι και το πιο γόνιμο στην όλη διαδικασία. Έπειτα, στην υλοποίηση βασίστηκαν πλήρως στη μελέτη εφαρμογής μας και δεν χρειάστηκε σχεδόν καμία παρέμβαση από εμάς. Σημαντικό ρόλο προφανώς έπαιξαν και τα προσεκτικά επιλεγμένα συνεργεία, καθώς και οι αρχιτεκτονικές γνώσεις των ιδιοκτητών. Στις επισκέψεις μας στο έργο βλέπαμε απλώς την ιδέα μας να υλοποιείται και να είναι όλοι πλήρεις από αυτό. Ο λόγος λοιπόν που μάλλον το «αγαπάμε» αρκετά, είναι γιατί αποτέλεσε ένα πεδίο στο οποίο κάναμε τη δουλειά μας με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, κάτι που εν τέλει είναι απολύτως σαφές και από το αποτέλεσμα.
Κατοικία έξω από την Καλαμάτα
― Πώς βλέπετε την αρχιτεκτονική να εξελίσσεται στην Αθήνα και την Ελλάδα τα επόμενα χρόνια και πού θέλετε να τοποθετηθείτε ως space dreams μέσα σε αυτή την εξέλιξη;
Θεωρούμε ότι η πρόκληση στην αρχιτεκτονική τα τελευταία (πολλά) χρόνια, είναι να μπορέσουμε να εκμεταλλευτούμε την τεχνολογία της κατασκευής που δίνει τεράστιες δυνατότητες, μην ξεχνώντας όμως να σχεδιάζουμε. Η δουλειά των αρχιτεκτόνων είναι να σχεδιάζουν – πρέπει να αφιερώνουν πολύ χρόνο και σκέψη στον σχεδιασμό. Ελπίζουμε λοιπόν, η εξέλιξη της αρχιτεκτονικής πανελλαδικά να σχετίζεται με την αφομοίωση της τεχνολογίας από τον καλό σχεδιασμό. Υπό αυτή τη σκοπιά, και μέσα από την επαφή μας με συμφοιτητές, συναδέλφους και φίλους, γνωρίζουμε ότι είμαστε μια πάρα πολύ ικανή σχεδιαστικά, και με βαθιά γνώση της αρχιτεκτονικής επιστήμης, γενιά αρχιτεκτόνων. Εμείς, ως space dreams, θεωρούμε τιμή μας να αποτελούμε τμήμα μιας γενιάς που κάνει καλά τη δουλειά της και προσπαθεί να αφήσει το αποτύπωμά της στον χώρο.
Η Μαρία Ιωάννα Αρετάκη, Architect & Creative Director του M-Arch Studio, απευθύνεται στο κοινό που αντιλαμβάνεται τον χώρο ως προέκταση της προσωπικής του ταυτότητας
Αντί να συνωστιζόμαστε σ’ αυτό που ζητά η αγορά, μήπως να τολμήσουμε να πάμε ένα βήμα παραπέρα, να δούμε ξανά τις δυνατότητες μαζί με τα υποχρεωτικά στοιχεία;
Η αντιπρόεδρος και γενική διευθύντρια της STIRIXIS Group εξηγεί πώς η εταιρεία καταφέρνει να συνδέει την αρχιτεκτονική με τη στρατηγική και την ανθρώπινη εμπειρία.
17°
