Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα: Ένα ταξίδι στον χρόνο με περισσότερους από 2.000 επισκέπτες

Παρουσία περισσότερων από 2.000 επισκεπτών πραγματοποιήθηκαν το βράδυ της Τρίτης 20 Οκτωβρίου 2026, στο Καπνεργοστάσιο της Βουλής των Ελλήνων, τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης «Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα | Architecture in Greece – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος». Εκπρόσωποι της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας, ακαδημαϊκοί, αρχιτέκτονες, μηχανικοί, άνθρωποι των τεχνών και πλήθος κόσμου κατέκλυσαν τον χώρο του Καπνεργοστασίου, δίνοντας το «παρών» σε μια μεγάλη πολιτιστική και επιστημονική διοργάνωση του Citylab και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), η οποία πραγματοποιείται με την αρωγή της Βουλής των Ελλήνων και θα διαρκέσει έως τις 17 Ιανουαρίου 2027.

Κηρύσσοντας την έναρξη της έκθεσης, ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης, εξήρε το φιλόδοξο επιστημονικό και πολιτιστικό εγχείρημα, που διατρέχει χιλιάδες χρόνια αρχιτεκτονικής δημιουργίας στον ελληνικό χώρο, από την προϊστορία έως τις μέρες μας. «Τα κτήρια δεν είναι ποτέ απλώς κτήρια. Είναι οι σιωπηλοί μάρτυρες της ιστορίας μας αλλά και οι ενεργοί συντελεστές της», ανέφερε χαρακτηριστικά, θέτοντας παράλληλα στον δημόσιο διάλογο την ανάγκη δημιουργίας ενός Μουσείου για την αρχιτεκτονική. Όπως τόνισε ο Νικήτας Κακλαμάνης, «η συγκέντρωση, η επιστημονική τεκμηρίωση και η δημόσια παρουσίαση αυτού του πολύτιμου αρχιτεκτονικού αποθέματος αναδεικνύουν την ανάγκη να αποκτήσει η χώρα μας έναν σταθερό θεσμό, αφιερωμένο στην ιστορία και την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής της. Η προοπτική ίδρυσης ενός Ελληνικού Μουσείου Αρχιτεκτονικής αποτελεί εύλογο στόχο, που αξίζει να αποτελέσει αντικείμενο ουσιαστικού διαλόγου και συνεργασίας ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα, τους πολιτιστικούς φορείς και την Πολιτεία», διαβεβαιώνοντας πως η Βουλή θα είναι παρούσα σε αυτό το εγχείρημα. Αναφερόμενος στη σχέση της αρχιτεκτονικής με τη Δημοκρατία, ο Πρόεδρος της Βουλής επεσήμανε ότι ο σχεδιασμός του δημόσιου χώρου δεν είναι ποτέ ουδέτερος, αλλά αποτυπώνει τις αντιλήψεις μας για τη συνύπαρξη, την ισότητα, την προσβασιμότητα και τη συμμετοχή. Κατέληξε λέγοντας πως «μια δημοκρατική κοινωνία χρειάζεται χώρους που ενώνουν, όχι χώρους που αποκλείουν. Χώρους ανοιχτούς, προσβάσιμους, φιλόξενους, που ενθαρρύνουν τη συνάντηση, την επικοινωνία και τον διάλογο».

Την εκδήλωση των εγκαινίων άνοιξε, καλωσορίζοντας το κοινό, ο Αναπληρωτής Καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και συνεπιμελητής της έκθεσης, Σταύρος Αλιφραγκής. Στη συνέχεια, απηύθυναν χαιρετισμό ο Γενικός Γραμματέας της Αντιπροσωπείας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), Αντώνης Γιαννικουρής, εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο του ΤΕΕ, Γιώργο Στασινό, και ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, Ισίδωρος Κούβελος, υπό την αιγίδα της οποίας τελεί η διοργάνωση.

Ο Αντώνης Γιαννικουρής, εστιάζοντας στον κοινωνικό ρόλο του αρχιτέκτονα αλλά και στη βαθιά σχέση της αρχιτεκτονικής με την τέχνη, σημείωσε πως «δεν αρκεί να σχεδιάζουμε και να κατασκευάζουμε περισσότερο. Οφείλουμε να σχεδιάζουμε καλύτερα, με αισθητική, με ευθύνη, με σεβασμό στον άνθρωπο και στις επόμενες γενιές. Η αρχιτεκτονική ποιότητα δεν μπορεί να αποτελεί πολυτέλεια για λίγους, πρέπει να αποτελεί δικαίωμα για όλους». Κατέληξε τονίζοντας: «Η επιστήμη μάς δίνει τη δυνατότητα να κατασκευάζουμε. Η τέχνη μάς δίνει την έμπνευση να δημιουργούμε. Και η αρχιτεκτονική έχει το μοναδικό προνόμιο να συνδυάζει και τα δύο».

Από την πλευρά του, ο Ισίδωρος Κούβελος, με αφορμή τον σχεδιασμό και τη δημιουργία της μακέτας του Παναθηναϊκού Σταδίου από τον καθηγητή Μανόλη Κορρέ, ειδικά για τη συγκεκριμένη έκθεση «Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα», ανέφερε πως «στο Καλλιμάρμαρο η αρχιτεκτονική διασώζει την ιστορία και η ιστορία εξακολουθεί να αποκτά ζωή. Αυτή η διαχρονική αξία αποτελεί για την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή μια μεγάλη ευθύνη». Όπως τόνισε στον χαιρετισμό του, «η Ελλάδα έχει το μοναδικό προνόμιο να διαθέτει μνημεία που εξακολουθούν έπειτα από χιλιάδες χρόνια να συγκινούν ολόκληρη την ανθρωπότητα. Αυτή η κληρονομιά αποτελεί πηγή υπερηφάνειας αλλά και μια διαρκή υποχρέωσή μας απέναντι στην ιστορία. Η αξία ενός μεγάλου πολιτισμού αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο οι επόμενες γενιές σέβονται, προστατεύουν και συνεχίζουν την παρακαταθήκη του. Ας είναι η έκθεση αυτή μια αφορμή να ξαναδούμε τον αρχιτεκτονικό πλούτο της πατρίδας μας με γνώση, σεβασμό και περηφάνεια».

Το σκεπτικό, τους θεματικούς άξονες και την ερευνητική διαδρομή της έκθεσης ανέπτυξαν στις ομιλίες τους οι συνεπιμελητές της, Παναγιώτης Πάγκαλος, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Δημήτρης Φιλιππίδης, Ομότιμος Καθηγητής του ΕΜΠ, και Μανόλης Κορρές, Ομότιμος Καθηγητής του ΕΜΠ και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Στα εγκαίνια, τον Πρωθυπουργό εκπροσώπησε η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη - Βιλιάλη. Παρέστησαν επίσης ο Γ΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής, Αθανάσιος Μπούρας, και οι βουλευτές Ξενοφών Μπαραλιάκος, Ευάγγελος Αποστολάκης και Σπύρος Μπιμπίλας.

Μετά το πέρας των ομιλιών, οι επισκέπτες ξεναγήθηκαν στους χώρους της έκθεσης από την επιμελητική ομάδα. Η βραδιά ολοκληρώθηκε με αφιέρωμα στην έντεχνη ελληνική μουσική, με ερμηνεύτρια τη Μαρία Στάη και τον μαέστρο Γιώργο Παγιάτη στο πιάνο.

«Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος»

Η έκθεση «Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα – Η Μυστηριακή Γλώσσα του Σχήματος» αποτελεί μια συνθετική ανάγνωση της αρχιτεκτονικής ως τέχνης, επιστήμης, πολιτισμικής έκφρασης και ιστορικού τεκμηρίου. Ξεδιπλώνεται ως διάλογος ανάμεσα σε έργα διαφορετικών εποχών, από την προϊστορία έως τη σύγχρονη εποχή, αναζητώντας συνέχειες, συγγένειες, τομές και μετασχηματισμούς.

Αφετηρία της εκθεσιακής αφήγησης είναι η σκέψη του Δημήτρη Πικιώνη για τη «μυστηριακή γλώσσα του σχήματος» και την ικανότητα της μορφής να συνομιλεί με τον ιστορικό χρόνο. Ενοποιητικό στοιχείο της αφήγησης αποτελεί ο ελληνικός τόπος, φυσικός και ανθρωπογενής, καθώς και οι πολιτισμικές διασυνδέσεις που τον διαμόρφωσαν. Παράλληλα, αναδεικνύεται η διαρκής διαλεκτική της αρχιτεκτονικής με τις άλλες καλές τέχνες, μέσα από μορφές, υλικά, τεχνικές και συμβολισμούς.

Αρχιτεκτονικά σχέδια και σκίτσα, προπλάσματα, φωτογραφίες, έργα τέχνης, βιβλία, περιοδικά, κινηματογραφικά αποσπάσματα και υλικό από σημαντικά δημόσια και ιδιωτικά αρχεία συγκροτούν ένα πολύπλευρο σώμα τεκμηρίων. Η έκθεση απευθύνεται τόσο στους ειδικούς όσο και στο ευρύ κοινό, προβάλλοντας την αρχιτεκτονική ως ουσιώδες μέρος της συλλογικής μνήμης και της πολιτισμικής ταυτότητας της χώρας.

Πληροφορίες για την έκθεση

Τίτλος: Αρχιτεκτονική στην Ελλάδα | Architecture in Greece

Διάρκεια: 17 Οκτωβρίου 2026 – 17 Ιανουαρίου 2027

Ημέρες λειτουργίας: Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή

Ωράριο λειτουργίας: 11:00–19:00

Χώρος: Καπνεργοστάσιο της Βουλής των Ελλήνων, Λένορμαν 218, Αθήνα

Είσοδος: Ελεύθερη με την επίδειξη αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατηρίου

Πληροφορίες: www.architecturegreece.gr

Διοργάνωση: Citylab

Συνδιοργάνωση: Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ)

Με την αρωγή: της Βουλής των Ελλήνων