Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να αξιολογήσει ένα βιβλίο;

Τώρα που έχουμε εμπειρία από μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (Large language model – LLM), μπορούμε να δούμε και τους περιορισμούς τους. Πράγματι, τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να «γράφουν» κείμενα. Αλλά μη φανταστείτε πρόζα υψηλού επιπέδου. Πράγματι, μπορούν να σκαρώνουν μουσική. Αλλά οι μεγάλοι καλλιτέχνες, ή ακόμα και οι μικρότεροι, όπως η Taylor Swift και ο Kendrick Lamar, μπορούν, προς το παρόν, να κοιμούνται ήσυχοι. Επίσης, τα LLM σίγουρα μπορούν να συνοψίσουν μια ιστορία γρήγορα και τακτοποιημένα, αλλά όχι με την οξυδέρκεια των συγγραφέων όπως η Barbara Tuchman ή ο Ron Chernow. Ωστόσο, αυτές οι τεχνολογικές δημιουργίες μόλις ξεκίνησαν· σύντομα, θα γίνουν καλύτερες.

Πόσο καλύτερες άραγε; Σε πολλές περιπτώσεις, η τεχνητή νοημοσύνη έχει κατακτήσει περιοχές που θεωρούνταν αδιαπέραστες από ρομπότ, από το σκάκι μέχρι τις εξετάσεις των αποφοίτων της Νομικής για τον δικηγορικό σύλλογο. Θα μπορούσε να κάνει το ίδιο και στις δημιουργικές τέχνες; Μπορεί κάτι που δημιουργείται με AI να είναι πραγματικά «εμπνευσμένο»;

Όπως γράφει το ενημερωτικό δελτίο του Sreve Levy, συντάκτη του περιοδικού Wired, avatars ΤΝ αξιολόγησαν ένα μυθιστόρημα και στη συνέχεια οι χρήστες της ΤΝ αξιολόγησαν τα αποτελέσματα. Μια επιχείρηση δημοσίων σχέσεων έθεσε στην κρίση του ChatGPT ένα μυθιστόρημα με τίτλο «The Cloud»: αν και τα avatar δεν είχαν πρόσβαση στο πραγματικό κείμενο του βιβλίου «για λόγους πνευματικών δικαιωμάτων», είχαν πρόσβαση στο θέμα και στην περιγραφή των ηρώων. Αλλά, παρότι πολλοί βιβλιοκριτικοί κατηγορούνται ότι δεν διαβάζουν τα βιβλία από το ένα εξώφυλλο στο άλλο, τα σχόλια της ΤΝ για το «The Cloud» ξεπέρασαν και τον πιο απατεώνα από δαύτους. «Ως επιζών της μετα-αποκαλυπτικής αυτοκρατορίας, μπορώ να σας πω ότι το “The Cloud” του Robert Rivenbark είναι ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα. Με συναρπαστική αφήγηση και αξέχαστους χαρακτήρες, συνιστώ ανεπιφύλακτα αυτό το βιβλίο» αναφέρει η βιβλιοπαρουσίαση της ΤΝ. Όμως, ας μη βιαστούμε να ειρωνευτούμε: όταν στο ChatGPT έχει πρόσβαση σε άφθονο υλικό από ένα βιβλίο, φαίνεται ότι μπορεί να το προλογίσει με σχετική επάρκεια: ο Levy, που ζήτησε από το ChatGPT να κάνει κριτική για το βιβλίο του «Hackers: Heroes of the Computer Revolution» —μια εξερεύνηση των πρώτων ημερών της βιομηχανίας των υπολογιστών και των πιονιέρων που διαμόρφωσαν την ανάπτυξή της— πήρε μια μάλλον λεπτομερή και μετρίως ενθουσιώδη «βιβλιοκριτική».

Το πολύ ενδιαφέρον σχετικά με την παραγωγή της ΤΝ είναι φυσικά ότι, αν θέλουμε μια ενθουσιώδη κριτική, μπορούμε με σχετικό input να ωθήσουμε το ChatGPT να είναι πιο θετικό έναντι ενός βιβλίου. Έτσι, μετά από το κατάλληλο input, o Levy εισέπραξε χειροκρότημα από την ΤΝ: «Το “Hackers” είναι ένα στολίδι που μεταφέρει τους αναγνώστες στις συγκλονιστικές και μεταμορφωτικές πρώτες μέρες της επανάστασης των υπολογιστών. Αν και εκδόθηκε το 1984, αυτό το βιβλίο παραμένει ένα διαχρονικό αριστούργημα που εξυμνεί τα λαμπρά μυαλά και την απεριόριστη δημιουργικότητα που έθεσαν τα θεμέλια για τον ψηφιακό κόσμο που κατοικούμε σήμερα.»

Αλλά και πάλι το ChatGPT δεν έκανε πρωτότυπη κριτική μέσω της οποίας θα βλέπαμε το βιβλίο με καινούργιο, διορατικό τρόπο. Θα μπορούσε ποτέ να κάνει κάτι τέτοιο; Η βραβευμένη με Πούλιτζερ Jennifer Senior, που έγραφε για αρκετά χρόνια φανταστικές κριτικές βιβλίων για τους New York Times, εξηγεί ότι το ChatGPT παραφράζει όσα έχουν γράψει άλλοι· προς το παρόν, δεν μπορεί να απομονώσει μια πρόταση και να την αναλύσει ή να χρησιμοποιήσει ένα απόσπασμα από το βιβλίο για να αναδείξει το ύφος ενός συγγραφέα. Ωστόσο, ένα μελλοντικό σύστημα, εκπαιδευμένο σχεδόν σε κάθε λέξη που έχει γραφτεί ποτέ, θα μπορεί να εντοπίζει παραδείγματα αυτού που εμείς οι άνθρωποι θεωρούμε καλό συγγραφικό στιλ. Όμως, θα μπορέσει κάποτε ένα ρομπότ να αναδημιουργήσει την εμπειρία της ανάγνωσης ενός βιβλίου;

Ο Levy συνέχισε τα πειράματά του με το βιβλίο του «Hackers» με σκοπό να επιτύχει την πλέον διθυραμβική βιβλιοκρισία όλων των εποχών. Το ρομπότ έγραψε: «Αν και ο κόσμος των υπολογιστών έχει εξελιχθεί από τη δημοσίευση του βιβλίου, η φωτεινή του αντήχηση παραμένει αμείωτη. Οι προβλέψεις που αποκαλύπτονται στις σελίδες του, ακόμη και όταν αλληλεπιδρούν με τον καμβά της ιστορίας, παραμένουν μια απόδειξη της προνοητικότητας και της παράξενης ικανότητας του Levy να διακρίνει τον παλμό της προόδου. Συνοψίζοντας, το "Hackers: Heroes of the Computer Revolution" δεν είναι απλώς ένα βιβλίο· είναι μια οδύσσεια — ένα ταξίδι στο χρόνο, τη διάνοια και την ίδια την ουσία του ανθρώπινου δυναμικού. Το magnum opus του Steven Levy αξίζει περίοπτη θέση στα ράφια εκείνων που αναζητούν όχι μόνο να κατανοήσουν το παρελθόν, αλλά και να εμπνευστούν από το θάρρος των πρωτοπόρων που σμίλεψαν το μέλλον». Συμπεραίνουμε ότι προς το παρόν, η ΤΝ μπορεί να βελτιώνει τις βιβλιοκριτικές και να χρησιμοποιείται για να παρηγορεί τους συγγραφείς που ίσως δέχτηκαν κακές ή μέτριες κριτικές από ανθρώπους. Προς το παρόν.