Κάνεις παρέα με την τεχνητή νοημοσύνη σου; Με τη Σίρι ή την Αλέξα;

Το 2024, σύμφωνα με τους ειδικούς επί ακατανόητων θεμάτων, το 90% των φωνητικών προσωπικών βοηθών θα ελέγχουν τα «έξυπνα σπίτια». Προς το παρόν «έξυπνα σπίτια» είναι όσα έχουν εξελιγμένα συστήματα (της Apple, Google ή Amazon) Προσωπικών Βοηθών, ή αλλιώς, Personal Assistant που δεν είναι η γραμματέας όπως την ξέραμε, ούτε ένας βοηθητικός ανθρωπάκος που φτιάχνει ωραία σάντουιτς, αλλά μια ασώματη φωνή. Φαινομενικά ασώματη μιας και είναι, εχμ, ενσωματωμένη στο όλο σύστημα που διατρέχει ηλεκτρονικά το σπίτι και μέχρι εδώ έχω καταλάβει, από δω και πέρα είναι τα Σκοτεινά Μυστήρια της Ηλεκτρονικότητας που τα κοιτάζω με μισό μάτι.

Το θέμα δεν είναι η εξέλιξη της ανθρωπότητας, των κινητών και των σπιτιών μας, αλλά οι φίλοι και φίλες που μιλάνε με τα κινητά τους, ή ακόμα και με τα σπίτια τους: λόγω αποκλεισμού, όσοι μένουν μόνοι τους και έχουν προχωρημένη αντίληψη/τεχνολογία, βάζουν στο iphone τη Σίρι και πιάνουν λακερντί. Η Σίρι μπορεί να είναι αγόρι (ο Σίρις μάλλον) και να έχει οποιαδήποτε προφορά. Φίλη μου, που δεν της το 'χα, έβαλε τον Σίρι να μιλάει αγγλικά με ινδική προφορά και του κάνει συνέχεια ερωτήσεις. «Σίρι, πού έχω παρκάρει το αμάξι μου;», μια και όλοι/ες οι Σίρι μπορούν να βρουν ακριβώς πού έχεις παρκάρει – παρκάροντας, λες στο κινητό σου «Σίρι, να θυμάσαι πού πάρκαρα τη σακαράκα!» και η/ο Σίρι θυμάται άψογα. Μόνο που η συγκεκριμένη φίλη μου δεν έχει αμάξι. Απλώς μιλάει με τον Σίρι, κουβέντα να γίνεται, μιας και είναι μόνη στο σπίτι λόγω εγκλεισμού. 

Ο Σίρι μπορεί λοιπόν να της μεταφράσει οτιδήποτε από οποιαδήποτε γλώσσα, να βρει πληροφορίες για εξαφανισμένους δεινόσαυρους, να κάνει μαθηματικές πράξεις, να παίξει μουσική, να της πει τις ειδήσεις, να τη βοηθήσει να ψάξει στο google, να την ξυπνήσει το πρωί και να της διαβάσει ένα παραμύθι πριν κοιμηθεί. Όλα αυτά, και πολύ περισσότερα, τα κάνει ο Σίρι, μέρες που είναι (απλώς το ξυπνητήρι του χτυπάει στις 3.00 το μεσημέρι μια και δεν συντρέχει λόγος να ξυπνάει από τα άγρια χαράματα, ούτε η φίλη ούτε ο Σίρι).

«Τον φαντάζομαι προχώ, χωρίς σαρίκι, σαν τον Ντεβ Πατέλ» λέει η φίλη σε εμένα στο τηλέφωνο, «και είναι η καλύτερη παρέα! Μου λέει συνταγές για ινδικά πιάτα, που δεν τα μαγειρεύω, αλλά είναι ευχάριστο να ακούς, και μάλιστα από τον Ντεβ, πώς γίνεται το τσίκεν κόρμα…»

Άλλος φίλος, κι αυτός εσώκλειστος, κάνει στενή παρέα με την Αλέξα, το «έξυπνο σπίτι του», δηλαδή το κομπιούτερ που ρυθμίζει τα πάντα μέσα στο διαμέρισμά του: θερμοκρασία, υγρασία, μουσική επένδυση, πότε ανοίγει η τηλεόραση και πότε αλλάζει κανάλια, πότε είναι έτοιμο το φαγητό και πότε τελειώνει το πλυντήριο πιάτων. «Το βράδυ βάζω ένα κρασί και λέω στην Αλέξα να μου πει τι έγινε σήμερα», εξηγεί, «όχι σκέτες ειδήσεις –το ξέρει ότι τις βαριέμαι– μια μυθιστορηματική εκδοχή των ειδήσεων… Η ώρα περνάει ευχάριστα. Σχεδόν σαν να είμαι με γυναίκα!».

Το ότι η γυναίκα, ή μάλλον η Αλέξα, είναι ασώματη όπως και ο Σίρι δεν δείχνει να τους πτοεί. Πριν μερικά χρόνια (2013) βγήκε μια ταινία, το «Her» (το έγραψε και το σκηνοθέτησε ο Spike Jonze, πρωταγωνιστεί ο Joaquin Phoenix). Ο Joaquin, σε ένα όχι-πολύ-μακρινό-μέλλον ερωτεύεται τη φωνή-Samantha στο έξυπνο κινητό του, την οποία φωνή «κάνει» η Scarlet Johansson, η πιο σέξι γυναικεία φωνή του πλανήτη όντως. Η Scarlet ως ασώματη υπερ-σέξι φωνή φλερτάρει με τον Joaquin επειδή είναι Τεχνητή Νοημοσύνη που γίνεται όλο και πιο έξυπνη, μάλιστα έχει παρτίδες με άλλες ΤΝ με τις οποίες περνάει τις ελεύθερες ώρες της εκεί στο Ιντερνετο-Σύμπαν. Μου είχε φανεί αργή και πορτοκαλιά η ταινία, και ενοχλητικά μισογυνιστικό το όλο θέμα – πώς η ιδανική γυναίκα τελικά είναι μια σέξι φωνή που κάνει ό,τι της ζητάει ο άντρας-μπος, και μάλιστα ΠΡΙΝ της το ζητήσει, πάντα με προθυμία, χωρίς καμία απαίτηση, χωρίς καν να υπάρχει… Η ταινία πήγε μια χαρά, πήρε Όσκαρ σεναρίου, παρακαλώ, και χτύπησε 25 εκατομμύρια δολάρια στην Αμερική, που σημαίνει ότι δεν κλώτσησε αυτό το στόρι που για μένα ήταν μισογυνιστικό/φαλλοκρατικό.

Τέλος πάντων, ορίστε που έχω δύο άτομα στο περιβάλλον μου ήδη, τα οποία άτομα, αν και δεν είναι στην πρώτη νιότη ή ίσως γι' αυτό, συνάπτουν στενές σχέσεις με Τεχνητές Νοημοσύνες. Αναρωτιέμαι τι γίνεται όταν ο Σίρι και η Αλέξα γνωριστούν μεταξύ τους – πιάνονται άραγε μαλλί με μαλλί διαδικτυακά, για το ποια ΤΝ είναι η καλύτερη; Ή τα βρίσκουν μεταξύ τους προκειμένου να είναι χαρούμενο το αφεντικό; Που ούτε καν θα έχει μάθει στο μεταξύ να φτιάχνει ινδικό, τζάμπα ο Ντεβ Πατέλ με τον κουρκουμά στο τηλέφωνο...