Βερολίνο: Μια πολύπλευρη πόλη που πάντα υπάρχει κάτι καινούργιο να ανακαλύψεις. Επίσκεψη με αφορμή το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Berlinale
Έχω πάει στο Βερολίνο δεκάδες φορές τα τελευταία 20 χρόνια γιατί ζει μόνιμα εκεί η αδερφή μου. Μέχρι που έφτασα ξανά εκεί την προηγούμενη Πέμπτη είχα να το επισκεφθώ τρία χρόνια, το οποίο ήταν το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα που είχα αφήσει ποτέ να περάσει χωρίς να πάω. Είναι μία πόλη που γνωρίζω πολύ καλά όχι μόνο γιατί την έχω επισκεφθεί πολλές φορές, αλλά γιατί κάθε φορά που πάω φροντίζω να βλέπω καινούργια μέρη (αν και υπάρχουν κάποια αγαπημένα), γιατί έχω οδηγήσει αρκετά μέσα σε αυτή, και γιατί κάποιες επισκέψεις έχουν κρατήσει πολλές ημέρες δίνοντάς μου την ευκαιρία να εξερευνήσω ακόμα περισσότερο.
Λίγες ημέρες πριν, στις 10 το πρωί ακριβώς (ώρα Γερμανίας), εγώ και η αδερφή μου φυλάγαμε καραούλι στην ιστοσελίδα του φεστιβάλ γιατί τα εισιτήρια φεύγουν αμέσως, και ο καθένας μπορεί να αγοράσει μόνο δύο. Έχοντας λοιπόν δει τις επιλογές μας, πήραμε εισιτήρια για δύο ταινίες, μία Αυστριακή του 2026 με τον τίτλο «The Loneliest Man in Town», και ένα Ιαπωνικό anime του 2026 με τον τίτλο «A New Dawn», στο οποίο θα ερχόταν και η 12χρονη ανιψιά μου.
Οι ταινίες της Berlinale προβάλλονται σε αμέτρητες αίθουσες στην πόλη, καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Η πρώτη ταινία που είδαμε ήταν την Παρασκευή στις 19:00, και η δεύτερη την Κυριακή στις 11:00 το πρωί. Περιττό να πω ότι και στις δύο η αίθουσα ήταν γεμάτη, παρά το γεγονός ότι ήταν οι τελευταίες ημέρες του φεστιβάλ. Εκτός από τις ταινίες που ανήκουν στην κατηγορία Retrospective, και είναι παλιές―όπως για παράδειγμα το «Run Lola Run» που προβάλλανε την Κυριακή το βράδυ―όλες οι άλλες ταινίες είναι καινούριες και κάνουν πρεμιέρα στο φεστιβάλ.
Το φεστιβάλ αυτό θεωρείται εξίσου σημαντικό όπως αυτά των Καννών και της Βενετίας, ιδρύθηκε το 1951 και διεξάγεται κάθε χρόνο τον Φεβρουάριο, με εξαίρεση το 1970 όπου διακόπηκε η διεξαγωγή του λόγω πολιτικών αναταράξεων. Τα βραβεία που απονέμονται είναι η Χρυσή Άρκτος και η Αργυρή Άρκτος (γι’ αυτό και σήμα κατατεθέν είναι το όρθιο αρκουδάκι που βλέπουμε παντού στο Βερολίνο). Φέτος, την Χρυσή Άρκτο κέρδισε ο σκηνοθέτης Ilker Çatak για την ταινία του «Yellow Letters», και την Αργυρή κέρδισε η ηθοποιός Sandra Hüller για την ερμηνεία της στην ταινία «Rose».
Καθότι δεν παραβρέθηκα στην πρεμιέρα των δύο ταινιών που είδα, η εμπειρία ήταν πολύ κοντά σε αυτή του να πας απλά να δεις μια ταινία στον κινηματογράφο―με εξαίρεση βέβαια το γεγονός ότι δεν μπορείς να καταναλώσεις τίποτα μέσα στην αίθουσα εκτός από νερό, ότι σέβονται όλοι τόσο τον χώρο όσο και τη διαδικασία και ως εκ τούτου δεν μιλάει κανείς ούτε κοιτάει το κινητό του, και ότι δεν υπάρχουν τρέιλερ ή διαφημίσεις πριν την προβολή της ταινίας.
Tο Βερολίνο είναι μια πολύπλευρη πόλη, και όσες φορές και αν πας δεν σε αφήνει εύκολα να νομίζεις ότι το έμαθες
Η αδερφή μου μού εξήγησε ότι πολλές φορές κάποια μέλη της παραγωγής (ηθοποιοί, σκηνοθέτες, κτλ) ανεβαίνουν στην σκηνή μετά το τέλος της ταινίας και κάνουν ένα μικρό Q&A (ερωτήσεις και απαντήσεις) για τα μέλη του κοινού. Σε ένα μάλιστα είχε λάβει μέρος και η ανιψιά μου η οποία έκανε μία ερώτηση για την ταινία που μόλις είχε παρακολουθήσει. Στεναχωρήθηκα που δεν είχα την ευκαιρία να το βιώσω, γιατί ειδικά για την πρώτη ταινία είχα πολλές ερωτήσεις. Ένας ακόμα λόγος, λοιπόν, να ξαναπάω του χρόνου.
Ο γαμπρός μου είναι Γερμανός και ενώ γεννήθηκε στο Βερολίνο, μεγάλωσε σε μια κωμόπολη έξω από την Φρανκφούρτη και επέστρεψε στο Βερολίνο ως ενήλικας για δουλειά. Ανά τα χρόνια έχουμε κάνει πολλές κουβέντες για τη διαφορά του Βερολίνου σε σχέση με άλλες πόλεις της Γερμανίας, και το γεγονός ότι ακόμα και οι Γερμανοί πιστεύουν ότι το Βερολίνο είναι κάτι διαφορετικό και ίσως όχι τόσο «γερμανικό».
Αυτή η φορά δεν υπήρξε εξαίρεση, και την Κυριακή το απόγευμα, αφού απολαύσαμε ένα καταπληκτικό brunch στο Veronika, και είδαμε τις τέσσερεις εκθέσεις φωτογραφίας στο μουσείο Fotografiska―εκ των οποίων οι δύο μας γονάτισαν συναισθηματικά: η μία με τον τίτλο «Father» από την Νταϊάνα Μαρκόσιαν, και η δεύτερη «Memoria» του Τζέιμς Ναχτγουέι, ο οποίος είναι φωτογράφος πολέμου―η αδερφή μου και η ανιψιά μου επιστρέψανε στο σπίτι, και ο γαμπρός μου, ο σύντροφός μου και εγώ κάναμε ένα τουρ της πόλης με το αυτοκίνητο, ενώ ο γαμπρός μου μας ξεναγούσε σε διάφορα σημεία και μας εξηγούσε πως η πόλη έχει εξελιχθεί και μεταλλαχθεί τις τελευταίες 2-3 δεκαετίες. Ήταν μία ιδιαίτερα σκοτεινή και βροχερή ημέρα, και μείναμε έξω μέχρι να πέσει το φως και να μην βλέπουμε πια.
Δύο ημέρες πριν είχαμε πάει σε ένα πανέμορφο μπαρ στην περιοχή Mitte, το Freundschaft, το οποίο φημίζεται για την επιλογή κρασιών του―παρόλο που εμείς ήπιαμε μπύρα―και καθίσαμε σε έναν γωνιακό καναπέ, γιατί δυστυχώς δεν υπήρχε χώρος στην τεράστια δρύινη μπάρα του, και μιλούσαμε για την ιστορία της πόλης, της χώρας και της Ευρώπης γενικότερα, ενώ μασουλάγαμε από τα πιο νόστιμα χειροποίητα ψωμιά με βούτυρο που έχω φάει ποτέ· εντάξει, και λίγα αλλαντικά.
Νομίζω ότι το Βερολίνο, σε αντίθεση με άλλες πρωτεύουσες ή μεγαλουπόλεις της Ευρώπης που έχω επισκεφθεί, δεν θέλει να σου προβάλλει κάτι. Δεν επιθυμεί να σου δείξει επιδεικτικά κάποιο συγκεκριμένο μνημείο ή έναν αρχιτεκτονικό ρυθμό. Δεν έχει ένα συγκεκριμένο χρώμα ή μία μονόπρακτη προσωπικότητα την οποία απλώνει χιλιομετρικά σαν ένα ομοιόμορφο και μαζεμένο «κάλυμμα». Αντιθέτως, τονίζει την ανομοιομορφία της με μία παράξενη συνέπεια, και ενώ είναι μια πολύ καθαρή και οργανωμένη πόλη, η ομορφιά της πηγάζει από την αρχιτεκτονική, ιστορική και πολιτισμική ποικιλομορφία της―και αδιαμφισβήτητα από την πολύ έντονη και βαθιά ενσωματωμένη λατρεία της για τις τέχνες και την ευρύτερη καλλιτεχνική φύση του ανθρώπου.
Γι’ αυτό ίσως είναι δύσκολο να αντιληφθείς το vibe της πόλης με μία μόνο επίσκεψη. Γι’ αυτό ίσως μετά από 20 χρόνια πολυάριθμων επισκέψεων, ακόμα έχω ερωτήσεις, ακόμα μαθαίνω, και ακόμα ανακαλύπτω.
Μιλήσαμε με τον Σταύρο Ιωαννίδη για την αποστολή στο Νεπάλ με την ομάδα του ΣΚΑΪ, και τη σειρά ντοκιμαντέρ Prime Time, που θα προβληθεί σήμερα, Τρίτη 20 Ιανουαρίου, στις 00.15
13°
