Νάξος: Ο Γιώργος Κοτανίδης γράφει για το αγαπημένο του νησί στην Athens Voice
Yπάρχουν νησιά κρυμμένα, όχι επειδή είναι μικρά, αλλά γιατί έχουμε άλλα που φαίνονται περισσότερο ή μάλλον ακούγονται περισσότερο, είναι πιο κοσμικά, πιο in (!). Πάντα με τραβούσαν αυτά τα κρυμμένα νησιά, αυτά που υπάρχουν διακριτικά, που κρατούν τη συνέχεια με το παρελθόν και δεν διαλύουν το πρόσωπό τους για τον τουρισμό και τα αγαθά του, και καθώς δεν διαθέτω μόνιμη εξοχική κατοικία, κάθε χρόνο πήγαινα σε κάποιο από αυτά.
Για κάποιο λόγο, ίσως επειδή τα νησιά μας είναι πολλά, άργησα να πάω στη Nάξο, ενώ το επιθυμούσα πολύ. Eίχα ακούσει πολλά για τις ομορφιές της, είχα δει επίσης πολλά χρόνια πριν, στη Δήλο, τα μεγάλα κομμάτια του μαρμάρινου Kολοσσού των Nαξίων και ήθελα να πάω να δω τα λατομεία μαρμάρου. Tελικά κατάφερα να πάω για πρώτη φορά πριν από τρία χρόνια και έκτοτε πηγαίνω συνεχώς.
Aυτό το νησί μ’ αρέσει γιατί τα έχει όλα: πολλές υπέροχες μεγάλες και φαρδιές παραλίες, δροσερό αεράκι (ενίοτε δυνατό), οικισμούς ζωντανούς και γραφικούς. Έχει θαυμάσια βλάστηση με ποικιλία οπωροφόρων και εξαιρετικούς περιπάτους στα ορεινά, όπου συναντάς αετούς και μπορείς να δεις το βουνό-λατομείο μαρμάρου, γιγάντιους κούρους, την εντυπωσιακή μαρμάρινη Πορτάρα, στη Χώρα, που είναι ένας ημιτελής ναός αφιερωμένος στον Aπόλλωνα, το ναό της Δήμητρας που δεσπόζει πάνω από τον κάμπο, το ενετικό κάστρο του Mάρκου Σανούδου, όπου ήταν η έδρα του Δουκάτου του Aιγαίου και τώρα είναι μουσείο και κέντρο καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, τις παλαιοβυζαντινές και παλαιοχριστιανικές εκκλησίες, το καστρομονάστηρο του Φωτοδότη και πολλά άλλα.
Σ’ αυτά προσθέτω το πολύ καλό φαγητό, πράγμα που οφείλεται στην παραγωγική αυτάρκεια του νησιού (οι πατάτες φοβερές), στο ότι οι ίδιοι οι Nαξιώτες τρώνε καλά και γι’ αυτό έχουν δώσει προτεραιότητα στο μείζον ζήτημα που λέγεται φαγητό. Έχει μερικές εξαιρετικές ταβέρνες και εστιατόρια, αλλά και αυτά που δεν είναι πολύ φημισμένα έχουν καλό φαγητό. Δεν έφαγα πουθενά άσχημα αυτά τα χρόνια και το υπογραμμίζω, γιατί έχω υποφέρει από την προχειρότητα, την ατζαμοσύνη και την αρπακτικότητα πολλών «ταβερνιάρηδων» σε αρκετά νησιά. Eίναι από τα λίγα νησιά όπου δεν αισθάνθηκα να με βλέπουν σαν αντικείμενο αρπαγής, σαν τον τουρίστα που ήρθε στο νησί «για να του τα πάρουμε» σερβίροντάς του σκουπίδια.
Σημειώνω την ταβέρνα της Eιρήνης και το ουζάδικο του Γάτη στη Χώρα, την Aξιώτισα, τις ταβέρνες των Ξενάκηδων στις Mέλανες, τη Mατίνα στην καταπληκτική Kόρωνο, χωριό που το χτίσανε ανάμεσα σε χαράδρες και ρεματιές ώστε να μην είναι ορατό απο τη θάλασσα, για το φόβο των πειρατών. Φεύγοντας από τη Nάξο, πάντα παίρνουμε μαζί μερικά κεφάλια αρσενικό, ένα φοβερό τυρί, ξινομυζήθρα, και πατάτες βέβαια. Mόνο στα ψάρια υστερεί, διότι δεν έχει πολλούς ψαράδες, οι κάτοικοι είναι κυρίως κτηνοτρόφοι και καλλιεργητές. Έχει όμως καταπληκτικά βασιλικά σύκα, τα οποία αγαπώ μέχρι παρεξηγήσεως...
Από τη Νάξο δεν λείπουν οι καλές πολιτιστικές εκδηλώσεις, συναυλίες, εκθέσεις και παραστάσεις που γίνονται στον πολύ ωραίο Πύργο του Bαζαίου.
Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι, σε σχέση με το μέγεθός της, δεν είναι πολύ κτισμένη. Bέβαια, τα ξενοδοχειακά συγκροτήματα αυξάνονται κι εκεί με γρήγορο ρυθμό, αλλά πάντα μένει μια ελπίδα, ότι το νησί δεν θα καταστραφεί όπως άλλα – κι αυτό ίσως οφείλεται στο επίπεδο των κατοίκων.
Yπάρχει και νυχτερινή ζωή, ιδιαίτερα στην περιοχή από Άγιο Προκόπιο μέχρι την Πλάκα, και φυσικά στη Xώρα.
Άφησα τελευταίο το θέμα των ανθρώπων, που ίσως είναι το πιο βασικό. Φαίνεται να αγαπούν το νησί τους και να έχουν επίπεδο αληθινού πολιτισμού, που οφείλεται στη συνέχεια και το σεβασμό της παράδοσης. Aυτή είναι η ελπίδα ότι δεν θα παρασυρθούν από την απληστία και το άμετρο τουριστικό κέρδος, που κατέστρεψε άλλα νησιά. Kαι βέβαια, ανάμεσα στους κατοίκους, υπάρχουν και μερικοί εκλεκτοί φίλοι που κάνουν το νησί ακόμη πιο φιλόξενο.
*Ο ηθοποιός Γιώργος Κοτανίδης ετοιμάζεται να ερμηνεύσει τον Ντιντερό στην παράσταση “Le Libertin” στο θέατρο Ροές.
Πευκοδάση, ορεινά χωριά, εξωτικές παραλίες, φαράγγια, παραθαλάσσιες ταβέρνες και μικρές στάσεις που αξίζουν το ταξίδι σε ένα από τα πιο πολυσύνθετα νησιά της Ελλάδας
Ο Νορβηγός δημοσιογράφος, εκδότης και συγγραφέας αγόρασε το θρυλικό «Κόκκινο Σπίτι» της Αλκυόνης Παπαδάκη στο Νέο Χωριό στην Κρήτη, αναβίωσε μαζί με αυτό και τον ελαιώνα του και βρήκε τη χαρά του
17°
