Παγετώνας της Ανταρκτικής: Πώς η κατάρρευσή του θα προκαλέσει πλημμύρες και βύθιση νησιών

Ερευνητές του κλίματος από το πανεπιστήμιο του Reading καταλήγουν σε ζοφερά συμπεράσματα σχετικά με τον υπερπαγετώνα «Thwaites» στη Δυτική Ανταρκτική: αν λειώσει, ο όγκος του πάγου επαρκεί για να ανεβάσει την παγκόσμια στάθμη της θάλασσας κατά 65 εκατοστά. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι μακροπρόθεσμη σταθερότητά του είναι αμφίβολη: ο παγετώνας διαβρώνεται αδυσώπητα. Η προσθήκη 65 εκατοστών στη στάθμη των ωκεανών θα άλλαζε με δραματικό τρόπο την ακτογραμμή: η κατά περίπου 20 εκατοστά άνοδος της στάθμης από το 1900 έχει ήδη αναγκάσει παράκτιες κοινότητες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και έχει επιδεινώσει περιβαλλοντικά προβλήματα όπως πλημμύρες, μόλυνση του θαλασσινού νερού και καταστροφή οικοτόπων.

«Twaites»: Ο υπερπαγετώνας στη Δυτική Ανταρκτική που απειλεί το μέλλον του πλανήτη

Ο Thwaites, που μερικές φορές αποκαλείται «παγετώνας της Συντέλειας» λόγω του βασικού του ρόλου για τον πλανήτη, μπορεί να μην είναι ο μόνος παγετώνας που θα λιώσει. Αν οι λειωμένοι πάγοι αδειάσουν στον ωκεανό, αναμένεται περιφερειακή αλυσιδωτή αντίδραση που θα συμπαρασύρει και άλλους κοντινούς παγετώνες, κάτι που θα σήμαινε άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά ολόκληρα μέτρα. Οι παγετώνες στη Δυτική Ανταρκτική είναι ευάλωτοι σε έναν μηχανισμό που ονομάζεται Marine Ice Cliff Instability ή MICI: ο πάγος που υποχωρεί βγάζει στην επιφάνεια όλο και πιο ψηλούς, ασταθείς βράχους πάγου που καταρρέουν στον ωκεανό.

Η ενδεχόμενη άνοδος της στάθμης της θάλασσας κατά πολλά μέτρα θα πλημμύριζε πολλές μεγαλουπόλεις του κόσμου όπως η Σαγκάη, η Νέα Υόρκη, το Μαϊάμι, το Τόκιο και η Βομβάη. Υπάρχει κίνδυνος να καλυφθούν τεράστιες εκτάσεις γης σε παράκτιες περιοχές και να καταβροχθίσουν νησιά με χαμηλό υψόμετρο όπως το Κιριμπάτι, το Τουβαλού και οι Μαλδίβες.

© David Merron Photography / Getty Images

Το Thwaites είναι ένας παγωμένος ποταμός που έχει μέγεθος περίπου σαν εκείνο της Βρετανίας και συνεισφέρει κατά 4% στην παγκόσμια άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Από το 2000, ο παγετώνας είχε καθαρή απώλεια άνω των 1.000 δισεκατομμυρίων τόνων πάγου: η διαδικασία έχει επιταχυνθεί τις τελευταίες τρεις δεκαετίες. Η ταχύτητα ροής του έχει διπλασιαστεί μέσα σε 30 χρόνια, πράγμα που σημαίνει ότι διοχετεύεται διπλάσιος πάγος στον ωκεανό από όσο στη δεκαετία του 1990.

Ο παγετώνας Thwaites είναι ο ευρύτερος στον κόσμο με πλάτος 150 χιλιόμετρα: τον συγκρατεί μια πλωτή πλατφόρμα πάγου σαν «ράφι», η οποία περιορίζει τον παγετώνα και επιβραδύνει την τήξη του. Όμως, οι επιστήμονες μόλις επιβεβαίωσαν ότι αυτό το ράφι πάγου αποσταθεροποιείται γρήγορα·εμφανίζει ρωγμές που διασχίζουν την επιφάνειά του με συνέπεια να γίνεται επιρρεπής σε «αποσύνθεση» μέσα σε δέκα χρόνια. Σύμφωνα με την Erin Pettit, παγετωνολόγο στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Όρεγκον, στον πάγο εμφανίζονται κενά· μεγάλα κομμάτια αποσπώνται και πέφτουν στον ωκεανό. Αν το «ράφι» του Thwaites σωριαστεί στο νερό, θα σημάνει την αρχή του τέλους για τον παγετώνα. Χωρίς το ράφι πάγου του, ο παγετώνας Thwaites θα λειώσει στον Νότιο ωκεανό μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα.