Η μετάβαση στην κυκλική οικονομία

Παρά το γεγονός ότι η διαχείριση των αποβλήτων στην ΕΕ έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ωστόσο η βελτίωση αυτή δεν προέρχεται από όλες τις χώρες το ίδιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της EUROSTAT οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών είναι μεγάλες, με τη Γερμανία, την Αυστρία, το Βέλγιο και την Ολλανδία να έχουν σχεδόν κλείσει τους χώρους υγειονομικής ταφής. Αντίθετα η Κροατία, η Ελλάδα, η Κύπρος και η Μάλτα εξακολουθούν να θάβουν περισσότερα από τα τρία τέταρτα των αστικών αποβλήτων τους. Με απλά λόγια αυτό σημαίνει ότι οι χώρες που ανακυκλώνουν βελτιώνουν την οικονομίας τους και την ποιότητα ζωής των κατοίκων τους, σε αντίθεση με τις άλλες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, που οι πολίτες πληρώνουν δημοτικά τέλη για να θάβουν όχι σκουπίδια αλλά πρώτες ύλες με οικονομική αξία, ενώ παράλληλα υποβαθμίζουν το περιβάλλον, την ανθρώπινη υγεία και φυσικά τις περιοχές που λειτουργούν οι ΧΥΤΑ.

Η Ευρώπη όμως έχει αποφασίσει την ολοκληρωτική στροφή προς την κυκλική οικονομία και θα πρέπει να ακολουθήσουν όλα τα κράτη μέλη το ίδιο. Στο πλαίσιο αυτής της στροφής η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε τέσσερις νομοθετικές προτάσεις, τις γνωστές σε όλους μας Οδηγίες, για τη θέσπιση νέων στόχων διαχείρισης των αποβλήτων. Περισσότερη επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση, ενώ παράλληλα ενισχύονται και οι διατάξεις για την πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων και τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού.

Αναλυτικότερα οι προτάσεις της Επιτροπής, οι οποίες υπερψηφίστηκαν και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αναφέρουν ότι το μερίδιο των αποβλήτων που οδηγούνται στην ανακύκλωση θα ανέλθει στο 70% από 44% που είναι σήμερα, με χρονικό ορίζοντα το 2030. Ο στόχος για το 2020 είναι τουλάχιστον το 50% των αστικών απορριμμάτων να ανακυκλώνονται ή να κομποστοποιούνται. Επιπλέον για υλικά όπως το χαρτί, το πλαστικό, το γυαλί, το μέταλλο και το ξύλο, οι ευρωβουλευτές θέτουν ως στόχο ανακύκλωσης το 80% έως το 2030, με ενδιάμεσους στόχους ως το 2025 για κάθε υλικό.

Η νομοθετική πρόταση της Επιτροπής περιορίζει τα αστικά απόβλητα που οδηγούνται για ταφή στο 10% μέχρι το 2030. Ωστόσο η πρόταση των ευρωβουλευτών μιλάει για ποσοστό ταφής 5% , δίνοντας όμως μια παράταση πέντε ετών αλλά με προϋποθέσεις, για τα κράτη μέλη, που με τα στοιχεία του 2013, έθαβαν το 65% των απορριμμάτων τους.

«Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έδειξε ότι πιστεύει στη μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία. Η ζήτηση για πρώτες ύλες από την παγκόσμια οικονομία αναμένεται να αυξηθεί κατά 50% μέσα στα επόμενα 15 χρόνια. Για να αντιστραφεί αυτή η τάση, πρέπει να υιοθετήσουμε ένα μοντέλο κυκλικής ανάπτυξης το οποίο διατηρεί τα υλικά και την αξία τους σε κυκλοφορία. Αυτή είναι η μόνη λύση για να πετύχουμε αειφορία και οικονομική ανάπτυξη» δήλωσε η εισηγήτρια Simona Bonafe, ιταλίδα ευρωβουλευτής της ομάδας των Σοσιαλιστών.