Τα ρούχα που πρέπει να επιλέγουμε όταν έχει ζέστη: Γιατί τα χρώματα και τα υφάσματα έχουν σημασία
Τα ρούχα που φοράμε αποτελούν ζωτικό στοιχείο για το πώς θα παραμείνουμε δροσεροί ενώ κυριαρχεί ο καύσωνας.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι φορώντας τα κατάλληλα ρούχα, είναι δυνατόν να ανεβάσουμε τη θερμοκρασία του κλιματιστικού κατά 2°C. Τι πρέπει λοιπόν να φοράτε για να παραμένετε δροσεροί;
Χρώμα και σχέδιο
Όσον αφορά το χρώμα, οι περισσότεροι άνθρωποι φορούν λευκά το καλοκαίρι – επειδή το λευκό αντανακλά τις ακτίνες του ήλιου, αντί να απορροφά το φως όπως κάνει το μαύρο. Ωστόσο, αυτή η θεωρία γίνεται λίγο πιο περίπλοκη όταν αρχίζουμε να μιλάμε για το πάχος και την εφαρμογή των ρούχων, επειδή η θερμότητα δεν προέρχεται μόνο από τον ήλιο – προέρχεται και από το σώμα μας. Όταν η θερμότητα από το σώμα μας χτυπάει το λευκό ρούχο, αντανακλάται πίσω σε εμάς.
Πώς είναι αυτό δυνατόν; Τα μαύρα υφάσματα είναι καλύτεροι ακτινοβολητές θερμότητας – που σημαίνει ότι απορροφούν τη θερμότητα που εκπέμπεται από το σώμα – οπότε αυτό μπορεί επίσης να παίξει ρόλο στην ψύξη του σώματός σας. Το μυστικό των Βεδουίνων είναι ότι φορούν χαλαρά, φαρδιά μαύρα ρούχα, ειδικά αν φυσάει. Τα χαλαρά μαύρα ρούχα θερμαίνουν τον χώρο μεταξύ του υφάσματος και του δέρματος, προωθώντας ένα ανοδικό ρεύμα αέρα – σαν καμινάδα – και παρέχοντας ανακούφιση μέσω της ψύξης.
«Η ποσότητα της θερμότητας που προσλαμβάνει ένας Βεδουίνος εκτεθειμένος στην καυτή έρημο είναι η ίδια είτε φοράει μαύρη είτε λευκή ρόμπα», σημειώνει η μελέτη. «Η επιπλέον θερμότητα που απορροφήθηκε από τη μαύρη ρόμπα χάθηκε πριν φτάσει στο δέρμα», αναφέρει.
Έτσι,η εφαρμογή του ρούχου είναι στην πραγματικότητα πιο σημαντική από το χρώμα. Ωστόσο, αν πρόκειται να φορέσετε στενά ρούχα, τότε προτιμήστε το λευκό. Υφάσματα με ανάγλυφη υφή – όπως το seersucker ή το πικέ, ένα ύφασμα που χρησιμοποιείται συχνά στα αθλητικά μπλουζάκια πόλο – βοηθούν επίσης να ανασηκώνεται το ρούχο από το δέρμα σας, αντί να παραμένει κολλημένο και στενό.
Τα υλικά έχουν σημασία: Ποια είναι τα καλύτερα, ποια να αποφεύγετε
«Η επιλογή του υφάσματος είναι καθοριστική», λέει η στυλίστρια και συντάκτρια μόδας Heather Newberger. «Αν φοράτε μια oversized τζιν ολόσωμη φόρμα, θα ζεσταίνεστε πολύ περισσότερο από τον φίλο σας που φοράει ένα πιο στενό ρούχο φτιαγμένο από γάζα ή σιφόν».
Όσον αφορά την εφαρμογή, τα ελαφριά υφαντά υφάσματα όπως το βαμβάκι και το μετάξι είναι συνήθως καλύτερα στο να πέφτουν χαλαρά σε σχέση με τα πλεκτά. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν έχει υγρασία – στην ξηρή ζέστη, η απομάκρυνση της υγρασίας (wicking) από μόνη της μπορεί να είναι αρκετή, επειδή ο ιδρώτας θα απορροφηθεί από το σώμα σας και θα εξατμιστεί στη ζέστη. Όταν έχει υγρασία και ζέστη, ο αέρας γύρω σας είναι ήδη κορεσμένος με υδρατμούς, που σημαίνει ότι ο ιδρώτας που μόλις απορρόφησαν τα ρούχα σας δεν έχει πού να πάει.
«Όσον αφορά τα ρούχα, είναι καλύτερο να έχουμε ένα υλικό που επιτρέπει στους υδρατμούς να περάσουν, ώστε να μην εμποδίζει την εξάτμιση του ιδρώτα», λέει ο Rhett Allain, αναπληρωτής καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο Southeastern Louisiana. «Μερικά από τα νεότερα αθλητικά υλικά το κάνουν αυτό. Το βαμβάκι δεν τα καταφέρνει και τόσο καλά σε αυτό».
Όλα τα υφάσματα παγιδεύουν σε κάποιο βαθμό την υπέρυθρη ακτινοβολία που εκπέμπει το σώμα, γεγονός που βοηθά να παραμένουμε ζεστοί στο κρύο – αλλά δεν είναι ιδανικό σε μια ζεστή μέρα, και γι' αυτό είναι σημαντικό να φοράμε ρούχα που αναπνέουν. Το μη επεξεργασμένο βαμβάκι, το λινό, το νάιλον και ο πολυεστέρας ταξινομούνται όλα ως υφάσματα που αναπνέουν σε κάποιο βαθμό. Διαφέρουν όμως από τα υφάσματα "wicking" (απομάκρυνσης υγρασίας), τα οποία τραβούν ενεργά το νερό από το σώμα σας.
Το βαμβάκι και ο πολυεστέρας απορροφούν και αντανακλούν το μεγαλύτερο μέρος της υπέρυθρης ακτινοβολίας που τα χτυπά – σχεδόν το 99% – που σημαίνει ότι συχνά εμφανίζονται λευκά σε υπέρυθρες εικόνες. Αλλά αυτά τα υλικά επιτρέπουν επίσης στο 30-40% του ορατού φωτός να περάσει. Αυτός ο συνδυασμός μπορεί να κάνει το σώμα να ζεσταθεί πιο γρήγορα από ό,τι θα γινόταν διαφορετικά, σύμφωνα με ερευνητές του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (MIT). Αυτό συμβαίνει επειδή το εισερχόμενο ορατό φως μπορεί να παράγει θερμότητα, η οποία στη συνέχεια δεν μπορεί να διαφύγει ως υπέρυθρη ακτινοβολία που παράγεται από το σώμα.
Όμως και ο άλλος μηχανισμός ψύξης του σώματος –η εφίδρωση– παίζει ρόλο:
Βαμβάκι: Απορροφά την υγρασία αλλά δεν στεγνώνει γρήγορα, οπότε αν ιδρώνετε πολύ τα ρούχα σας θα παραμείνουν βρεγμένα, κάνοντάς τα λιγότερο άνετα.
Λινό: Φοριέται ευρέως καθώς έχει εξαιρετική αναπνευσιμότητα λόγω των μεγάλων ινών του, αλλά όπως και το βαμβάκι, αργεί να στεγνώσει.
Μαλλί Merino: Αποτελεί δημοφιλή επιλογή για τους λάτρεις των υπαίθριων δραστηριοτήτων, καθώς αναπνέει και απομακρύνει την υγρασία χωρίς να συγκρατεί οσμές.
Νάιλον & Πολυεστέρας: Χρησιμοποιούνται στα περισσότερα αθλητικά ρούχα καθώς απομακρύνουν την υγρασία και στεγνώνουν γρήγορα – αλλά συγκρατούν τις οσμές. Έρευνες έχουν δείξει επίσης ότι το νάιλον έχει υψηλότερη απορρόφηση υγρασίας και καλύτερες δυνατότητες απομάκρυνσης από τον πολυεστέρα, αλλά αργεί περισσότερο να στεγνώσει.
Μπαμπού: Οι συνθετικές ίνες μπορεί να είναι άβολες όταν βραχούν, και μια μελέτη πρότεινε τη χρήση ρούχων από μπαμπού, το οποίο είναι κακός αγωγός της θερμότητας και δεν κάνει συμβιβασμούς στην άνεση.
Αν θέλετε πραγματικά να παραμείνετε δροσεροί, τότε γδυθείτε εντελώς – εφόσον αυτό είναι πρεπόν, φυσικά, λέει ο George Havenith, καθηγητής περιβαλλοντικής φυσιολογίας και εργονομίας στο Πανεπιστήμιο Loughborough στο Leicestershire του Ηνωμένου Βασιλείου.
Τα ρούχα προστατεύουν το δέρμα σας από το έγκαυμα, αλλά το να είστε γυμνοί είναι καλύτερο για να παραμένετε δροσεροί. Όσο λιγότερα ρούχα φοράτε, τόσο περισσότερες ευκαιρίες υπάρχουν για ανταλλαγή θερμότητας μέσω εξάτμισης μεταξύ του δέρματός σας και του αέρα. Αν και φυσικά, η προστασία του δέρματός σας από τις ακτίνες UV αποτελεί προτεραιότητα.
Έξυπνα υφάσματα: Πώς λειτουργούν
Οι αθλητικές εταιρείες επενδύουν εκατομμύρια στο σχεδιασμό έξυπνων υφασμάτων, και οι επιστήμονες διοχετεύουν πόρους στην έρευνα για το ποια υφάσματα είναι καλύτερα στο να κρατούν το σώμα δροσερό.
Η προσέγγιση του MIT: Επιστήμονες στο MIT διαπίστωσαν ότι η βασική ισορροπία για να επιτραπεί στη θερμότητα να ακτινοβολεί μακριά από το σώμα πιο αποτελεσματικά είναι ένα υλικό που είναι αδιαφανές στο ορατό φως (αντανακλά και δεν απορροφά το ηλιακό φως) αλλά διαφανές στο υπέρυθρο (επιτρέποντας στη θερμότητα να φεύγει από το σώμα αντί να παγιδεύεται ανάμεσα στο υλικό και το δέρμα).
Διαπίστωσαν ότι κάνοντας τις ίνες νάιλον και πολυεστέρα πιο λεπτές –περίπου ένα μικρόμετρο σε διάμετρο– και υφαίνοντάς τις σε ένα νήμα πάχους 30 μικρομέτρων, θα μπορούσαν να βοηθήσουν τον χρήστη να διατηρήσει μια πιο άνετη θερμοκρασία.
Προσαρμοστικά νήματα: Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο του Maryland στις ΗΠΑ ανέπτυξαν συνθετικές ίνες με επιστρώσεις που αλλάζουν τη δομή τους ανάλογα με τις εξωτερικές συνθήκες – απελευθερώνοντας περισσότερη θερμότητα καθώς η θερμοκρασία ανεβαίνει. Το προσαρμοστικό νήμα διαστέλλεται και συστέλλεται, αλλάζοντας το διάστημα μεταξύ των ινών. Τα μεγαλύτερα διαστήματα επιτρέπουν στο ύφασμα να αναπνέει, επιτρέποντας στη θερμότητα να ακτινοβολεί ώστε ο χρήστης να δροσίζεται.
Άλλες καινοτομίες: Μια άλλη ομάδα πειραματίστηκε με ενδύματα ενισχυμένα με λωρίδες που ισιώνουν και λυγίζουν για να βοηθήσουν στην ψύξη του σώματος κατά περισσότερο από 2°C. Στον ζεστό καιρό, οι λωρίδες λυγίζουν προς τον αέρα, διαχέοντας τη θερμότητα από το σώμα. Άλλες ομάδες εξερευνούν υλικά «αλλαγής φάσης» (phase-change) που ενσωματώνουν κάψουλες ή ίνες υλικού που λιώνουν καθώς θερμαίνονται, βοηθώντας στην απορρόφηση της περίσσειας θερμότητας.
Βρέξιμο των ρούχων
Ίσως, ο καλύτερος τρόπος για να παραμείνετε δροσεροί στη ζέστη όσον αφορά τα ρούχα είναι απλώς να φοράτε βρεγμένα ρούχα, επισημαίνει ο Allain.
Το νερό χρειάζεται θερμική ενέργεια για να εξατμιστεί και, καθώς κάνει αυτή τη μετάβαση από υγρό σε αέριο, χρησιμοποιεί τη θερμότητα που προέρχεται από το σώμα σας, δροσίζοντας το δέρμα σας και μειώνοντας τη θερμοκρασία του σώματός σας.
Έτσι, αποδεικνύεται ότι η επιλογή ενός συνόλου για να παραμείνετε δροσεροί είναι λίγο πιο περίπλοκη από το να φορέσετε απλώς ένα λευκό μπλουζάκι. Αλλά το σωστό ύφασμα, η κατάλληλη εφαρμογή και περιστασιακά λίγο νερό όταν είναι εφικτό, θα σας βοηθήσουν να κρατήσετε τη θερμοκρασία σας χαμηλή όταν ο υδράργυρος ανεβαίνει – και να εξοικονομήσετε ενέργεια από το κλιματιστικό.
17°
