Η παχυσαρκίααναγνωρίζεται πλέον διεθνώς ως χρόνια, σύνθετη και πολυπαραγοντική νόσος, η οποία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης πολλών συνοδών νοσημάτων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η αρτηριακή υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία, η αποφρακτική υπνική άπνοια, η λιπώδης νόσος του ήπατος και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Παράλληλα, επηρεάζει ουσιαστικά τη λειτουργικότητα, την ψυχολογία και την ποιότητα ζωής των πασχόντων, όπως επισημαίνει η Έλενα Πέτσιου, διευθύντρια παθολόγος - διαβητολόγος στο Metropolitan Hospital.
Η αποτελεσματική και μακροχρόνια διαχείριση του σωματικού βάρους αποτελεί, επομένως, σημαντική προτεραιότητα για την ιατρική κοινότητα. Στόχος δεν είναι μόνο η απώλεια κιλών, αλλά κυρίως η βελτίωση της μεταβολικής υγείας, η μείωση του καρδιομεταβολικού κινδύνου και η συνολική προστασία της υγείας του ατόμου.
Τα τελευταία χρόνια ενέσιμες φαρμακευτικές θεραπείες έχουν προστεθεί στο θεραπευτικό «οπλοστάσιο» για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, σηματοδοτώντας μια σημαντική εξέλιξη στην κλινική διαχείριση του υπερβάλλοντος σωματικού βάρους. Ωστόσο, είναι κρίσιμο να τονιστεί ότι οι θεραπείες αυτές δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αποσπασματικά, χωρίς ιατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση, ούτε να θεωρούνται υποκατάστατο της ισορροπημένης διατροφής, της τακτικής σωματικής δραστηριότητας και της συνολικής αλλαγής του τρόπου ζωής.
Πώς λειτουργούν οι ενέσιμες θεραπείες
Η δράση τους είναι πολυεπίπεδη. Τα φάρμακα αυτά μιμούνται τη δράση ορμονών που φυσιολογικά εκκρίνονται από το έντερο μετά τη λήψη τροφής και παίζουν σημαντικό ρόλο στον έλεγχο της όρεξης και του μεταβολισμού της γλυκόζης. Επιδρούν σε εγκεφαλικά κέντρα που συμμετέχουν στη ρύθμιση της πείνας, του κορεσμού και της πρόσληψης τροφής. Παράλληλα, επιβραδύνουν τη γαστρική κένωση, ενισχύοντας το αίσθημα πληρότητας μετά το γεύμα. Επιπλέον, δρουν και στο πάγκρεας, ενισχύοντας την έκκριση ινσουλίνης μόνο όταν τα επίπεδα σακχάρου είναι αυξημένα, γεγονός που περιορίζει τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας.
Το αποτέλεσμα είναι η σταδιακή μείωση της όρεξης, η καλύτερη ρύθμιση της πρόσληψης τροφής και σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς η σημαντική απώλεια σωματικού βάρους.
Η φαρμακευτική αγωγή για τη διαχείριση του βάρους ενδείκνυται σε άτομα με δείκτη μάζας σώματος από 30 kg/m² και πάνω ή από 27 kg/m² και πάνω, όταν υπάρχει τουλάχιστον ένα συνοδό νόσημα σχετιζόμενο με το αυξημένο βάρος. Η χορήγησή της εξετάζεται όταν οι υγιεινοδιαιτητικές παρεμβάσεις δεν επαρκούν για ουσιαστική και διατηρήσιμη απώλεια βάρους. Όπως κάθε φαρμακευτική αγωγή, έτσι και οι θεραπείες αυτές μπορεί να συνοδεύονται από ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι συχνότερες αφορούν το γαστρεντερικό σύστημα και περιλαμβάνουν ναυτία, αίσθημα πληρότητας, δυσκοιλιότητα ή διάρροια, κυρίως κατά την έναρξη της αγωγής ή κατά την αύξηση της δόσης. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι ήπια έως μέτρια και υποχωρούν σταδιακά, εφόσον η αγωγή τιτλοποιείται σωστά.
Η επιλογή του κατάλληλου φαρμάκου, η έναρξη, η αύξηση της δόσης και η παρακολούθηση της θεραπείας πρέπει να γίνονται αποκλειστικά από ιατρό, με βάση το ιστορικό, τις συνοδές παθήσεις, τη φαρμακευτική αγωγή που ήδη λαμβάνει ο ασθενής και τους εξατομικευμένους θεραπευτικούς στόχους.
Η απώλεια βάρους συνεπάγεται την ταυτόχρονη απώλεια λίπους και μυϊκής μάζας. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό λοιπόν, η φαρμακευτική θεραπεία να συνδυάζεται με ισορροπημένη διατροφή (με έμφαση στην επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης) και με σωματική άσκηση (ιδανικά συνδυασμό αερόβιας και μυϊκής ενδυνάμωσης), προκειμένου να περιοριστεί η απώλεια μυϊκής μάζας στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Η επιτυχής αντιμετώπιση της παχυσαρκίας απαιτεί, επομένως, συνδυασμό ιατρικής παρακολούθησης, διατροφικής καθοδήγησης, σωματικής δραστηριότητας και συμπεριφορικών παρεμβάσεων. Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο, αλλά λειτουργεί καλύτερα όταν υποστηρίζει και δεν αντικαθιστά την αλλαγή του τρόπου ζωής.
Συμπεράσματα
Η έλευση των νεότερων φαρμακευτικών επιλογών έχει αλλάξει ουσιαστικά το τοπίο στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Για πρώτη φορά διαθέτουμε θεραπείες με σημαντική αποτελεσματικότητα στη μείωση του σωματικού βάρους και στη βελτίωση παραμέτρων της μεταβολικής υγείας. Ωστόσο, η παχυσαρκία παραμένει χρόνια νόσος και απαιτεί μακροχρόνια, εξατομικευμένη και πολυπαραγοντική προσέγγιση. Η φαρμακευτική αγωγή δεν αποτελεί «μαγική λύση», αλλά ένα ισχυρό θεραπευτικό εργαλείο, το οποίο πρέπει να χρησιμοποιείται με σωστές ενδείξεις, ιατρική παρακολούθηση και παράλληλη υποστήριξη σε επίπεδο διατροφής, άσκησης και αλλαγής συμπεριφοράς.
Έλενα Πέτσιου, Διευθύντρια παθολόγος - διαβητολόγος στο Metropolitan Hospital
Ο διακεκριμένος γενετιστής εξηγεί γιατί το DNA δεν είναι η μοίρα μας, πώς η Ιατρική Ακριβείας αλλάζει την πρόληψη και γιατί ο τρόπος ζωής καθορίζει όχι μόνο πόσα χρόνια θα ζήσουμε, αλλά και πώς.
17°
