Γιατί βλέπουμε σχήματα και χρώματα όταν κλείνουμε τα μάτια μας - Τι λέει η επιστήμη

Πολλοί άνθρωποι, αντί για απόλυτο σκοτάδι, παρατηρούν έντονα χρώματα, γεωμετρικά σχήματα ή ακόμη και κινούμενες μορφές όταν κλείνουν τα μάτια τους.

Αν και το φαινόμενο αυτό μοιάζει με εμπειρία μέσα από καλειδοσκόπιο, η επιστήμη έχει ξεκάθαρες απαντήσεις για το τι ακριβώς συμβαίνει στο σώμα μας όταν κλείνουμε τα μάτια.

Σύμφωνα με τον ιατρικό οργανισμό Ubie Health, όταν αυτά τα οπτικά μοτίβα εμφανίζονται κυρίως κατά τη διάρκεια της χαλάρωσης πριν από τον ύπνο, ονομάζονται υπναγωγικές παραισθήσεις. Πρόκειται για μια απόλυτα φυσιολογική αντίδραση, η οποία προκαλείται επειδή ο οπτικός φλοιός παραμένει ενεργός την ώρα που ο εγκέφαλος αρχίζει να βυθίζεται στον ύπνο.

Μια άλλη βασική αιτία είναι τα φωσφένια. Όπως εξηγεί η Cleveland Clinic, τα φωσφένια είναι λάμψεις φωτός που εμφανίζονται χωρίς να υπάρχει πραγματική εξωτερική πηγή φωτισμού.

Το φαινόμενο αυτό, σύμφωνα με το Vision Eye Institute, μπορεί να ενταθεί από καθημερινά ερεθίσματα που αυξάνουν την πίεση, όπως ένα έντονο φτάρνισμα, το δυνατό γέλιο, ο βήχας, το φύσημα της μύτης, η απότομη έγερση, ή ακόμα και η απαλή πίεση των δαχτύλων πάνω στα βλέφαρα.

Ωστόσο, αν και στις περισσότερες περιπτώσεις οι παραισθήσεις κλειστών ματιών είναι εντελώς ακίνδυνες, ορισμένες φορές μπορεί να αποτελούν καμπανάκι κινδύνου για την υγεία.

Σύμφωνα με το Healthline, η εμφάνιση τυχαίων αντικειμένων στο σκοτάδι συνδέεται σε κάποιες περιπτώσεις με την υπονατριαιμία (εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα νατρίου στο αίμα), η οποία αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό και συνοδεύεται από σύγχυση, αδυναμία και κρίσεις.

Επιπλέον, οι οπτικές αυτές ανατάσεις μπορεί να οφείλονται στο σύνδρομο Σαρλ Μπονέ, το οποίο εμφανίζεται σε ηλικιωμένους που βιώνουν απώλεια όρασης λόγω εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.

Όπως επισημαίνει το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας (NHS), το συγκεκριμένο σύνδρομο προκαλεί «οφθαλμαπάτες» (σχήματα, γραμμές, ζώα ή ανθρώπους, έγχρωμα ή ασπρόμαυρα), οι οποίες όμως εκδηλώνονται κυρίως με τα μάτια ανοιχτά, εμφανίζονται ξαφνικά και μπορούν να διαρκέσουν από λίγα λεπτά έως αρκετές ώρες.

(Με πληροφορίες Unilad)