Health & Fitness

Ξένοι που τα λέμε μεταξύ μας

Μυστικά που μοιραζόμαστε με άγνωστους τρίτους

Κυριάκος Αθανασιάδης
3’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Ξένοι που τα λέμε μεταξύ μας: Γιατί ανοίγουμε την καρδιά μας σε αγνώστους;

Στο κολυμβητήριο, ξέρω πράγματα για δυο-τρεις ανθρώπους που δεν θυμάμαι καν το όνομά τους, για ανθρώπους ουσιαστικά ξένους. Εννοώ, πράγματα που ίσως ξέρω μόνο εγώ, ή τέλος πάντων που αγνοούν οι δικοί τους, πράγματα κρυφά, πράγματα μυστικά. Ομοίως, κάποιοι από αυτούς θα μπορούσαν να ισχυριστούν το ίδιο ακριβώς και για μένα. Δεν έχει τύχει ούτε να συστηθούμε. Και άλλωστε γιατί να το κάνουμε: ποιοι συστήνονται ποτέ ενόσω είναι γυμνοί;

Δεν έχω ιδέα γιατί μάς αρέσει να ανοιγόμαστε σε ανθρώπους που γνωρίζουμε ελάχιστα, που βλέπουμε αραιά και πού και μόνο για λίγο, ουσιαστικά για ένα σκέτο γεια, πόσο δε μάλλον —κι αυτοί είναι οι κυριότεροι, αυτοί με νοιάζουν εδώ— σε ανθρώπους που είναι βέβαιο πως δεν θα ξαναδούμε ποτέ ξανά στη ζωή μας: στο ταξί, στο τρένο, στο αεροπλάνο. Σε κάτι τέτοια. Στον δρόμο.

Άραγε τι κάνουν με τις πληροφορίες που τους παρέχουμε οι άνθρωποι αυτοί; Δεν το σκεφτόμαστε ποτέ, όπως το λουλούδι δεν σκέφτεται βέβαια ποτέ τι θ’ απογίνει εκείνη η γύρη που του πήρε η μέλισσα. Κι αν όλοι μας θεωρούμε πως στη σχέση εκείνων των δύο σημαντική είναι η μέλισσα, το λουλούδι έχει τελείως διαφορετική γνώμη: στην πραγματικότητα, οι δυο τους είναι απολύτως ισότιμοι.

Κατ’ αυτά, και εκείνος ο άγνωστος που βρέθηκε μπροστά μας και του εκμυστηρευτήκαμε ένα μυστικό μας, κάτι που μας απασχολεί, ή ακόμη και ένα ψέμα —ιδίως ένα ψέμα: άλλωστε, γιατί να μην πούμε ψέματα σε έναν άγνωστο; ή, ακόμη καλύτερα, ιδίως μιαν απροσδόκητη αλήθεια: άλλωστε, γιατί να πούμε ψέματα σε έναν άγνωστο;—, φεύγοντας το παίρνει μαζί του και στο εξής ζει μ’ αυτό το κομμάτι του εαυτού μας μέσα του. Μπορεί να το κάνει ό,τι θέλει. Μπορεί να το χρησιμοποιήσει. Μπορεί να το οικειοποιηθεί. Πλέον, μπορεί κάλλιστα να το περνά για δικό του. Να το αλλάξει. Να το γυρίσει τα μέσα έξω. Να το διαστρεβλώσει. Να το εντάξει στο δικό του σύμπαν. Αυτό το κομμάτι μας παύει πια να είναι μόνο δικό μας, και γίνεται κοινό κτήμα.

Φεύγοντας, το παίρνει μαζί του και στο εξής ζει μ’ αυτό το κομμάτι του εαυτού μας μέσα του. Μπορεί να το κάνει ό,τι θέλει. Μπορεί να το χρησιμοποιήσει. Μπορεί να το οικειοποιηθεί. Πλέον, μπορεί κάλλιστα να το περνά για δικό του.

Είναι περίεργο, αλλά το κάνουμε συχνά. Αυτή η τυχαία, φευγαλέα συνάντηση με έναν άγνωστο μας απελευθερώνει, λειτουργεί σαν ένας απρόσμενος καθρέφτης, σαν μια σχέση στην οποία η προσφιλής, ευπρόσδεκτη απουσία κοινού παρελθόντος και κοινού μέλλοντος παίρνει από πάνω μας —γιατί βέβαια αυτό συμβαίνει— κάθε φόβο κριτικής. Αν μη τι άλλο, ο άγνωστος ακούει μόνο τη δική μας δοξαστική εκδοχή· γιατί και πώς να μας ελέγξει, πού να βρει το θάρρος, από πού πια να αντλήσει τέτοιο θράσος, και σε τι θα του χρησίμευε μια τέτοια μεγάλη αποκοτιά;

Παρά ταύτα, ακόμη και να μας κρίνει, ας μένει ο λόγος: σε αντίθεση με τους δικούς μας ανθρώπους, αυτόν δεν θα χρειαστεί να τον ξαναδούμε, και δεν θα συνεχίσει να μας χτυπά με τα λόγια του. Είναι ένα νόμισμα που το ξοδέψαμε, μια μέλισσα που έφυγε με μια στάλα κίτρινα πόδια από τη γύρη μας, και πάει, χάθηκε.

Το τέλος της θνησιγενούς αυτής σχέσεως, μιας κολοβής συνάντησης, μας είναι γνωστό από μιας αρχής: ξέρουμε πού θα μας αφήσει το ταξί, ξέρουμε πότε φτάνει το τρένο, ξέρουμε πότε θα προσγειωθεί το αεροπλάνο. Κι αυτό το συγκεκριμένο, και καλά οριοθετημένο, χρονικό παράθυρο είναι πάντα με το μέρος μας. Μπορούμε να μιλήσουμε ακόμη και για όλους τους θανάτους, όλες τις απώλειες και τις διαψεύσεις της ζωής μας, όλες τις μικρές μας μεγάλες επιθυμίες και λαχτάρες, χωρίς να πρέπει ντε και καλά να αφηγηθούμε όλη μας την ιστορία· δεν χρειάζεται να υπεισέλθουμε σε λεπτομέρειες εδώ, ούτε να μοιραζόμαστε τις ευθύνες με τρίτους. Όλα είναι αληθινά, ή και τίποτα· και όλα επιτρέπονται.

Μπορούμε να μιλήσουμε ακόμη και για όλους τους θανάτους, όλες τις απώλειες και τις διαψεύσεις της ζωής μας, όλες τις μικρές μας μεγάλες επιθυμίες και λαχτάρες, χωρίς να πρέπει ντε και καλά να αφηγηθούμε όλη μας την ιστορία.

Ασφαλώς, σε τέτοιου είδους εξομολογήσεις —το ξέρουμε, κι ας μην το ομολογούμε πάντα— δεν είναι ο άγνωστος αυτός που μας ενδιαφέρει να του ανοιχτούμε: μας νοιάζει να τα πούμε σε μας. Θέλουμε ν’ ακούσουμε την ίδια μας τη φωνή, όπως ο συγγραφέας, που μόνος στο δωμάτιο διαβάζει φωναχτά το βιβλίο του από το χειρόγραφο, το κάνει για να δει αν αυτά που έγραψε στέκονται, ή αν είναι σόλοικα, γραμμένα με στόμφο, αβεβαιότητα, ερασιτεχνισμό, ή με την αποκοτιά του εξερευνητή που τον τρώνε οι κανίβαλοι. Ο πρόθυμος άλλος, η μέλισσα εκείνη, μας κρατά ένα μικρό φως για να διαβάσουμε αυτό το κεφάλαιο της αυτοβιογραφίας μας. Που όπως όλες οι αυτοβιογραφίες είναι κι αυτή τυφλή απέναντι στην ψυχρή αλήθεια του καθρέφτη. 

Εκεί που κολυμπάμε στην πισίνα, ο καθένας με τις δικές του σκέψεις και με το οξυγόνο να είναι συνεχώς λειψό στα πνευμόνια μας, καμιά φορά γινόμαστε ο άλλος. Κι αν έχουμε ακούσει πολλά από πολλούς, όπως το συνηθίζω εγώ, αν έχουμε αποθησαυρίσει πολλά μυστικά και ψέματα, κολυμπάμε με έναν αλλόκοτο θίασο στο κεφάλι.

Ξεχνώντας πως, την ίδια στιγμή, κι εμείς παίζουμε στη σκηνή ενός τρίτου.

[ Από τη Thess Voice: Διαβάστε το υπόλοιπο άρθρο εδώ ]