Γιατί ο Κίρκεγκωρ λέει ότι είμαστε όλοι δυστυχισμένοι;

Μπορεί η Δανία να είναι πιο γνωστή ως η γενέτειρα του hygge, της αίσθησης πληρότητας και ζεστασιάς (κάτι σαν τη στιγμή που μία κρύα νύχτα πίνετε ζεστή σοκολάτα δίπλα στο τζάκι υπό το φως των κεριών), αλλά είναι και αυτή που γέννησε το εντελώς αντίθετό του. Ο λόγος για τον Σαίρεν Κίρκεγκωρ, που έχει θεωρηθεί όχι μόνο ο πρώτος υπαρξιστής φιλόσοφος, αλλά και ο κατεξοχήν αντι-hygge.

Βασίστηκε και ακολούθησε σε μεγάλο βαθμό τη σκέψη του Σωκράτη, αφού έθετε «δύσπεπτα» θέματα και ερωτήματα. Στην εποχή του 19^ου αιώνα, με τεχνολογικές εξελίξεις όπως ο σιδηρόδρομος και ο τηλέγραφος να βολεύουν ακόμα περισσότερο τις ζωές των ανθρώπων και με το hygge να θεωρείται πανάκεια, οι απόψεις του έβρισκαν ελάχιστους υποστηρικτές, αν δεν ήταν και δυσάρεστες.

Για τον Κίρκεγκωρ όλοι οι άνθρωποι έχουμε ένα κοινό, όλοι μας αισθανόμαστε πάντα ένα είδος δυστυχίας. Το μέγεθός της και οι πηγές της φυσικά μπορεί να ποικίλουν, αλλά σε κάθε περίπτωση είναι πάντα παρούσα με κάποιον τρόπο στις ζωές μας.

Ο φιλόσοφος ήθελε να σταματήσουμε να αποφεύγουμε τα δεινά μας και να αρχίσουμε να αναγνωρίζουμε την ύπαρξή τους, χωρίς όμως σκοπός του να είναι να καταλήξουμε όλοι μέσα στη μιζέρια. Ο Κίρκεγκωρ αποζητούσε την πραγματική ηρεμία και χαρά και πίστευε ότι αυτές δεν γίνεται να βρεθούν, παρά μόνο αν μπορέσουμε να είμαστε ειλικρινείς με τους εαυτούς μας, να αντιμετωπίσουμε τις αμφιβολίες της ζωής και να αποδεχτούμε ότι το να είσαι άνθρωπος είναι δύσκολο και ότι υπάρχουν ερωτήματα, σχετικά με την ύπαρξή μας, που ίσως δεν απαντηθούν ποτέ.

Ωστόσο, παρά την απαισιοδοξία που οι αντιλήψεις του Κίρκεγκωρ φαίνεται να φέρουν, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι υπάρχει κάτι το παρήγορο στην ιδέα ότι όλοι ανεξαιρέτως αισθανόμαστε δυσφορία, ακόμα και όταν όλα φαινομενικά πάνε καλά, αφού έτσι τουλάχιστον ξέρουμε ότι δεν είμαστε μόνοι. Στο βιβλίο του, μάλιστα, «Ασθένεια προς θάνατον» αναφέρει για την καθολικότητα της δυσφορίας: «Ακριβώς όπως ένας παθολόγος μπορεί να πει ότι είναι αρκετά πιθανό πως δεν υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος που να είναι απόλυτα υγιής, έτσι και οποιοσδήποτε γνωρίζει πραγματικά το ανθρώπινο είδος μπορεί να πει ότι δεν υπάρχει ούτε ένα άνθρωπος που να μην δυσφορεί λίγο, που δεν κρύβει μία ανησυχία, μία εσωτερική διαμάχη, μία δυσαρμονία, ένα άγχος για κάτι το άγνωστο ή για κάτι που δεν τολμάει καν να προσπαθήσει να μάθει».