Οι μπίζνες του Τραμπ με τη ρωσική μαφία και τους ολιγάρχες του Πούτιν

Στις 11 Οκτωβρίου 2026, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούσαν ακόμη να χωνέψουν τι ακριβώς σήμαινε η συμφωνία του Λευκού Οίκου με τη Μόσχα για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ – 300.000 τόνοι αμέσως και άλλο 1,5 εκατομμύριο έως το τέλος του χρόνου –, ο Κον Κόφλιν έγραφε στην Telegraph ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ «πέταξε σωσίβιο στο Κρεμλίνο» τη στιγμή ακριβώς που οι κυρώσεις είχαν αρχίσει να πονάνε.

Γιατί; Είναι μια απορία που επανέρχεται στον δημόσιο λόγο κάθε φορά που ο Ντόναλντ Τραμπ προσθέτει και μια νέα σελίδα στο παλιό του άλμπουμ: «Οι φίλοι μου οι Ρώσοι».

Η εξήγηση που κυκλοφορεί στην Ουάσιγκτον είναι πεζή: οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου και οι τιμές των καυσίμων. Ο Τραμπ θέλει να χαϊδέψει τα αυτιά και τις τσέπες στα ξεθωριασμένα τζιν των τσαντισμένων ψηφοφόρων της βαθιάς Αμερικής. Η εξήγηση, όμως, που βρίσκεται πίσω από την «εξήγηση» και δικαιώνει όλους όσοι μιλούν για ηθική παρακμή και για «άδειασμα» σε επίπεδο προδοσίας όχι μόνο της Ουκρανίας αλλά και ολόκληρης της Δύσης, πάει την ιστορία πίσω. Πολύ πίσω. Πάνω από σαράντα χρόνια. Σε έναν περίεργο κυκεώνα διασυνδέσεων του άλλοτε επιχειρηματία ακινήτων Τραμπ με ολιγάρχες του ρωσικού χρήματος, πρώην ανώτερα και ανώτατα στελέχη της KGB, δεξιά και αριστερά χέρια του Βλαντιμίρ Πούτιν.

Σε έναν κόσμο όπου αρκετοί από όσους ήρθαν σε ρήξη με το Κρεμλίνο είτε έπεσαν από ανοιχτά παράθυρα, είτε γλίστρησαν από μπαλκόνια, είτε ήπιαν το τσάι τους από λάθος κούπα… Γιατί οι σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με το ρωσικό χρήμα δεν ξεκίνησαν στο Ελσίνκι, ούτε από τότε που πρωτοκάθισε στο Οβάλ Γραφείο. Ξεκίνησαν στην Πέμπτη Λεωφόρο του Μανχάταν, το 1984. Ήταν, απλώς, η χρονιά που είχε διαλέξει και ο Όργουελ για τη μεγαλύτερη λογοτεχνική δυστοπία του περασμένου αιώνα…

Το πώς λειτουργεί ο κόσμος των Ρώσων ολιγαρχών και των πρώην στελεχών των μυστικών υπηρεσιών, στα χέρια των οποίων πέρασε η αμύθητη κρατική περιουσία της πρώην ΕΣΣΔ, το περιγράφει ένας διάλογος δύο ανθρώπων που τον γνώρισαν από μέσα: του Σεργκέι Πουγκατσόφ, ολιγάρχη που εξελίχθηκε σε θανάσιμο εχθρό του Πούτιν και ζει σήμερα στη Γαλλία, και του Βαλεντίν Γιουμάσεφ, πρώην επικεφαλής του επιτελείου του Μπόρις Γέλτσιν και μετέπειτα συμβούλου του Πούτιν. Ο διάλογος των δύο αντρών καταγράφεται στο βιβλίο της Catherine Belton «Putin's People - How the KGB took back Russia and then took on the West»: «“Το είπε ο ίδιος ο Πούτιν”, λέει ο Πουγκατσόφ. “Ανοιχτά. Θυμάμαι, μιλούσα μαζί του. Είπε: ‘Τι περιμένει αυτός; Γιατί δεν κονομάει; Τι περιμένει; Έχει τη θέση. Ας βγάλει λεφτά για την πάρτη του’. Αυτοί είναι πλέον σαν άνθρωποι που έχουν πιεί αίμα και τους αρέσει η γεύση του. Δεν μπορούν να σταματήσουν. Τώρα επιχειρηματίες είναι οι κρατικοί αξιωματούχοι”. “Έχουν απομείνει ελάχιστοι πραγματικοί επιχειρηματίες”, συμφωνεί ο Γιουμάσεφ, κουνώντας θλιμμένα το κεφάλι. “Η ατμόσφαιρα… Η ατμόσφαιρα έχει αλλάξει τόσο πολύ στη χώρα. Ο αέρας έχει αλλάξει. Είναι πια αποπνικτικός. Αποπνικτικός”». Ας ξετυλίξουμε, όμως, το κουβάρι…

1984: Ο άνθρωπος με τα πέντε διαμερίσματα

Ο Ντέιβιντ Μπογκατίν είχε φτάσει στη Νέα Υόρκη από τη Σοβιετική Ένωση επτά χρόνια νωρίτερα, με τρία δολάρια στην τσέπη, όπως αφηγείται ο δημοσιογράφος Κρεγκ Άνγκερ στην έρευνά του στο The New Republic. Το 1984, σε ηλικία 38 ετών, αγόρασε πέντε διαμερίσματα στον ολοκαίνουργιο Πύργο Τραμπ έναντι έξι εκατομμυρίων δολαρίων. Σύμφωνα με τον θρυλικό ερευνητή δημοσιογράφο της Village Voice Γουέιν Μπάρετ, ο ίδιος ο Τραμπ τίμησε με την παρουσία του την εκδήλωση για το κλείσιμο της συμφωνίας.

Πέντε διαμερίσματα στο ίδιο κτίριο δεν τα χρειάζεται κανείς για να μείνει. Τα χρειάζεται για να «παρκάρει» χρήμα. Το 1987 ο Μπογκατίν ομολόγησε την ενοχή του για συμμετοχή σε κύκλωμα λαθρεμπορίου καυσίμων, ένα από τα μεγαλύτερα σχήματα φοροδιαφυγής της εποχής, που είχαν στήσει Ρώσοι μαφιόζοι του Μπράιτον Μπιτς σε συνεργασία με την ιταλοαμερικανική οικογένεια του οργανωμένου εγκλήματος Κολόμπο. Κατάφερε να διαφύγει στο εξωτερικό.

Οι εισαγγελείς κατέσχεσαν τα πέντε διαμερίσματα, υποστηρίζοντας ότι τα είχε αγοράσει «για να ξεπλύνει χρήματα, να προστατεύσει και να ξεπλύνει περιουσιακά στοιχεία». Έρευνα της αμερικανικής Γερουσίας τον κατέγραψε αργότερα ως κορυφαία φιγούρα της ρωσικής μαφίας της Νέας Υόρκης. Ο αδελφός του, Τζέικομπ, θα εμπλεκόταν σε απάτη μετοχών 150 εκατομμυρίων δολαρίων μαζί με τον Σεμιόν Μογκίλεβιτς, τον άνθρωπο που το FBI θεωρούσε για χρόνια τον πιο επικίνδυνο μαφιόζο του κόσμου.

Ο Κένεθ ΜακΚάλιον, βοηθός εισαγγελέα των ΗΠΑ επί προεδρίας Ρίγκαν, ο οποίος ερευνούσε τη δεκαετία του '80 τις διασυνδέσεις του οργανωμένου εγκλήματος με την κτηματαγορά της Νέας Υόρκης, το έθεσε αργότερα με μια φράση που έμεινε: «Για τον Τραμπ, τα ρωσικά χρήματα “του έσωσαν το τομάρι”».

Η περίπτωση Μπογκατίν και ο τρόπος δράσης του καθιέρωσαν ένα συγκεκριμένο μοτίβο οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος που μιμήθηκαν οι επόμενοι. Τη δεκαετία του '90, πράκτορες του FBI που παρακολουθούσαν τον Βιάτσεσλαβ Ιβάνκοφ, τον «νονό» που, κατά τις αμερικανικές αρχές, είχε σταλεί από τη Μόσχα για να οργανώσει τις ρωσικές συμμορίες στις ΗΠΑ, διαπίστωσαν ότι ζούσε σε ένα πολυτελές διαμέρισμα του Πύργου Τραμπ, σύμφωνα με τον πρώην αξιωματούχο του FBI Τζέιμς Μούντι.

Δεν υπάρχει κάποιο στοιχείο που να αποδεικνύει ότι ο Τραμπ γνώριζε προσωπικά τον Ιβάνκοφ. Υπάρχουν όμως στοιχεία ότι το κτίριό του είχε γίνει ασφαλές καταφύγιο για ανθρώπους που ήθελαν να μείνουν αθέατοι. Τη δεκαετία του '80, ο Τραμπ είχε αγοράσει 200 τηλεοράσεις από την εταιρεία ηλεκτρονικών Joy-Lud, συνιδρυτής της οποίας ήταν ο Ταμίρ Σαπίρ, γεννημένος στη σοβιετική Γεωργία, τον οποίο ο Τραμπ αποκαλούσε «μεγάλο φίλο». Κατά το FBI, ο συνέταιρος του Σαπίρ στην εταιρεία, Σαμ Κίσλιν, ήταν «μέλος ή συνεργάτης» της οργάνωσης του Ιβάνκοφ. Ουδέποτε απαγγέλθηκαν κατηγορίες και οι εμπλεκόμενοι αρνήθηκαν κάθε σχέση με τη μαφία. Το όνομα του Σαπίρ, όμως, θα το ξαναβρούμε, είκοσι χρόνια αργότερα, στον πιο σκοτεινό πύργο του Τραμπ.

Μόσχα, 1987: Η πρώτη πρόσκληση

Το 1986, σε ένα γεύμα στη Νέα Υόρκη, ο Τραμπ βρέθηκε να κάθεται δίπλα στον σοβιετικό πρέσβη στις ΗΠΑ Γιούρι Ντουμπίνιν, στο ίδιο τραπέζι με την κόρη του πρέσβη, Ναταλία. Συζητούσαν για την κατασκευή ενός ξενοδοχείου στη Μόσχα, σε συνεργασία με το σοβιετικό κράτος. Ακολούθησε επίσημη πρόσκληση από την Goskomintourist, την κρατική υπηρεσία τουρισμού που, όπως όλοι ήξεραν τότε, λειτουργούσε σε στενή σχέση με την KGB. Τον Ιούλιο του 1987 ο Τραμπ και η τότε σύζυγός του Ιβάνα ταξίδεψαν με όλα τα έξοδα πληρωμένα στη Μόσχα και το Λένινγκραντ. Είδαν οικόπεδα για πιθανές αγορές και έμειναν στο Hotel National, στη σουίτα που ο ίδιος ο Τραμπ θα περιέγραφε αργότερα ως «το δωμάτιο του Λένιν».

Το ξενοδοχείο δεν χτίστηκε ποτέ. Δύο μήνες μετά από εκείνο το ταξίδι, όμως, ο Τραμπ, που μέχρι τότε δεν είχε την παραμικρή εμπλοκή με την πολιτική, ξόδεψε 94.801 δολάρια για ολοσέλιδες διαφημιστικές καταχωρίσεις στους New York Times, την Washington Post και τη Boston Globe. Το βασικό μήνυμα ήταν ότι οι ΗΠΑ έπρεπε να σταματήσουν να πληρώνουν την άμυνα άλλων πλούσιων χωρών, όπως η Ιαπωνία και τα κράτη του Περσικού Κόλπου, αφού αυτές μπορούσαν να την πληρώνουν μόνες τους. Ήταν τα πρώτα σπέρματα του «Πρώτα η Αμερική». Ο Βρετανός δημοσιογράφος Λιουκ Χάρντινγκ υποστήριξε το 2017 ότι εκείνο το ταξίδι σηματοδότησε την αρχή της επιχείρησης προσέγγισης του Τραμπ από την KGB.

Ο χρεοκοπημένος που δεν ήθελε πια καμία τράπεζα

Για να καταλάβει κανείς γιατί το ρωσικό χρήμα έγινε τόσο σημαντικό για τον Τραμπ, πρέπει να θυμηθεί πού βρισκόταν ο ίδιος στις αρχές της δεκαετίας του '90. Τα καζίνο του στο Ατλάντικ Σίτι είχαν βουλιάξει. Το Taj Mahal, το «όγδοο θαύμα του κόσμου» όπως το διαφήμιζε ο ίδιος, κήρυξε πτώχευση το 1991, ένα χρόνο μετά τα εγκαίνιά του. Θα ακολουθούσαν κι άλλες πτωχεύσεις. Οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες τού έκλειναν η μία μετά την άλλη την πόρτα. Η μόνη μεγάλη τράπεζα που έμεινε δίπλα του για δύο δεκαετίες, δανείζοντάς του συνολικά πάνω από δύο δισεκατομμύρια δολάρια, ήταν η Deutsche Bank, η ίδια τράπεζα που το 2017 πλήρωσε πρόστιμα άνω των 600 εκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ και τη Βρετανία επειδή επέτρεψε, μέσω του υποκαταστήματός της στη Μόσχα, τη φυγάδευση 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τη Ρωσία με «κατοπτρικές» συναλλαγές (mirror trades).

Και το Taj Mahal; Κατά το FBI, ο Ιβάνκοφ, ο άνθρωπος που είχε στείλει η Μόσχα για να οργανώσει τις ρωσικές μαφιόζικες ομάδες, ήταν συχνός επισκέπτης του, σε μια εποχή που οι μαφιόζοι χρησιμοποιούσαν τα καζίνο του Ατλάντικ Σίτι για ξέπλυμα. Το 1998 η αμερικανική αρχή καταπολέμησης του οικονομικού εγκλήματος, η FinCEN, επέβαλε στο καζίνο πρόστιμο 477.700 δολαρίων για παραβάσεις στη δήλωση συναλλαγών σε μετρητά. Τον Μάρτιο του 2015, τρεις μήνες πριν ο Τραμπ ανακοινώσει την υποψηφιότητά του, ήρθε το μεγάλο χτύπημα: πρόστιμο 10 εκατομμυρίων δολαρίων, το υψηλότερο που είχε επιβληθεί ποτέ σε αμερικανικό καζίνο, για «εσκεμμένες και επαναλαμβανόμενες» παραβιάσεις της νομοθεσίας κατά του ξεπλύματος χρήματος. Το καζίνο παραδέχθηκε ότι δεν διέθετε ουσιαστικό πρόγραμμα ελέγχου και ότι δεν ανέφερε ύποπτες συναλλαγές. «Οι κακές πρακτικές συμμόρφωσης, επί πολλά χρόνια, άφησαν το καζίνο και το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα απαράδεκτα εκτεθειμένα», είχε δηλώσει τότε η διευθύντρια της FinCEN Τζένιφερ Καλβέρι.

Η χώρα που μοιράστηκε σε λίγους

Τον Δεκέμβριο του 1991 η Σοβιετική Ένωση έπαψε να υπάρχει. Ό,τι ακολούθησε είναι γνωστό: οι μαζικές ιδιωτικοποιήσεις του Γέλτσιν, τα κουπόνια που πουλιούνταν για ένα μπουκάλι βότκα, οι δημοπρασίες «δάνεια έναντι μετοχών» του 1995, μέσω των οποίων μια χούφτα τραπεζιτών με πρόσβαση στο Κρεμλίνο απέκτησε τον έλεγχο του πετρελαίου, του νικελίου, του αλουμινίου. Μέσα σε λίγα χρόνια, ένα πρωτοφανές ποσό κρατικής περιουσίας πέρασε σε ιδιωτικά χέρια, και ένα εξίσου πρωτοφανές ποσό χρήματος άρχισε να ψάχνει ασφαλή λιμάνια στη Δύση. Η ακίνητη περιουσία, με τις ανώνυμες εταιρείες και τις αγορές με μετρητά, ήταν οι ιδανικές διέξοδοι.

Ο Τραμπ το κατάλαβε.

Το 1996 επέστρεψε στη Μόσχα μαζί με τον μεγιστάνα του καπνού Μπένετ ΛεΜπόου, ο οποίος είχε ήδη επενδύσει στη ρωσική αγορά, ψάχνοντας τοποθεσίες για «ουρανοξύστες και ξενοδοχεία». Κατέθεσε αιτήσεις για την κατοχύρωση του σήματος «Trump» στη Ρωσία και ανακοίνωσε επένδυση 250 εκατομμυρίων δολαρίων σε δύο πολυτελή συγκροτήματα κατοικιών. Ούτε και αυτά χτίστηκαν. Το 2007 εμφανίστηκε στη «Millionaire's Fair» της Μόσχας για να λανσάρει τη Trump Super Premium Vodka στη ρωσική αγορά. Η βότκα έμεινε στην αγορά μόλις δύο χρόνια και μετά εξαφανίστηκε.

Το εμφανές συμπέρασμα που προκύπτει από αυτή τη σειρά αποτυχιών είναι ότι ο Τραμπ ποτέ δεν κατάφερε, επισήμως, να κάνει μπίζνες στη Ρωσία. Μόνο που ίσχυε το εξής: δεν χρειαζόταν να πάει ο Τραμπ στη Ρωσία. Η Ρωσία ερχόταν σε εκείνον.

Bayrock: Ο πληροφοριοδότης του 24ου ορόφου

Δύο ορόφους κάτω από το γραφείο του Τραμπ, στον 24ο όροφο του Πύργου Τραμπ, στεγαζόταν τη δεκαετία του 2000 η Bayrock Group. Ιδρυτής της ήταν ο Τεβφίκ Αρίφ, πρώην σοβιετικός αξιωματούχος από το Καζακστάν που είχε πλουτίσει στο εμπόριο χρωμίου της μετασοβιετικής εποχής. Την καθημερινή διαχείριση την είχε αναλάβει ο Φέλιξ Σάτερ.

Ο Σάτερ, γεννημένος στη Μόσχα και μεγαλωμένος στο Μπράιτον Μπιτς, είχε ήδη δύο καταδίκες. Η πρώτη, το 1993, για επίθεση σε μπαρ, όπου κάρφωσε ένα σπασμένο ποτήρι από μαργαρίτα στο πρόσωπο ενός άνδρα. Η δεύτερη, το 1998, για συμμετοχή σε σχέδιο χειραγώγησης μετοχών 40 εκατομμυρίων δολαρίων με εμπλοκή της μαφίας. Για να αποφύγει τη φυλακή, έγινε πληροφοριοδότης των αμερικανικών αρχών. Τίποτε από αυτά δεν τον εμπόδισε να γίνει συνέταιρος του Τραμπ.

Το 2005 ο Τραμπ έδωσε στη Bayrock την αποκλειστικότητα για ένα έργο με το όνομά του στη Μόσχα. Το 2006 ο Σάτερ συνόδευσε τον Ντόναλντ Τζούνιορ και την Ιβάνκα στη ρωσική πρωτεύουσα, όπου κανόνισε, όπως διηγήθηκε αργότερα ο ίδιος, να καθίσει η Ιβάνκα στην καρέκλα του γραφείου του Πούτιν κατά τη διάρκεια μιας ξενάγησης στο Κρεμλίνο. Το 2010 ο Σάτερ κυκλοφορούσε με επαγγελματική κάρτα της Trump Organization που τον παρουσίαζε ως «Senior Advisor to Donald Trump». Τρία χρόνια αργότερα, σε ένορκη κατάθεση, ο Τραμπ δήλωνε: «Αν καθόταν σε αυτό το δωμάτιο τώρα, δεν θα ήξερα καν πώς μοιάζει».

Το κοινό έργο που έγινε πραγματικότητα ήταν το Trump SoHo, ένα ξενοδοχείο-συγκρότημα κατοικιών στο Μανχάταν, που άνοιξε το 2008. Το ανέπτυξαν η Bayrock και η Sapir Organization του Ταμίρ Σαπίρ, του «μεγάλου φίλου» με τις 200 τηλεοράσεις.

«Πολύ ρωσικό χρήμα»

Τον Σεπτέμβριο του 2008, σε συνέδριο για τα ακίνητα στη Νέα Υόρκη, ο Ντόναλντ Τζούνιορ, τότε εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Trump Organization, είπε μια φράση που θα τον ακολουθούσε για χρόνια, καθώς θεωρήθηκε κυνική ομολογία: «Οι Ρώσοι αποτελούν ένα δυσανάλογα μεγάλο κομμάτι πολλών περιουσιακών μας στοιχείων». Και πρόσθεσε: «Βλέπουμε πολύ χρήμα να εισρέει από τη Ρωσία». Οι αριθμοί τον δικαίωσαν. Έρευνα του Reuters το 2017 εντόπισε τουλάχιστον 63 αγοραστές με ρωσικά διαβατήρια ή διευθύνσεις που είχαν αγοράσει ακίνητα αξίας τουλάχιστον 98,4 εκατομμυρίων δολαρίων σε επτά πύργους με το σήμα Τραμπ στη Νότια Φλόριντα. Στο Σάνι Άιλς, το παραθαλάσσιο προάστιο του Μαϊάμι που οι ντόπιοι αποκαλούν πια «Μικρή Μόσχα», περισσότερα από 700 διαμερίσματα, περίπου το ένα τρίτο, είχαν αγοραστεί από εταιρείες-βιτρίνες που έκρυβαν τον πραγματικό ιδιοκτήτη. «Οι Ρώσοι λατρεύουν το σήμα Τραμπ», είχε πει ο κατασκευαστής Γκιλ Ντέζερ.

Ο Κρεγκ Άνγκερ, στο βιβλίο του «House of Trump, House of Putin», υπολογίζει ότι από τη δεκαετία του '80 περισσότερα από 1.300 διαμερίσματα με το όνομα Τραμπ πουλήθηκαν με μετρητά σε ανώνυμες εταιρείες. Είναι το κλασικό μοτίβο που οι ειδικοί του ξεπλύματος μαύρου χρήματος αναγνωρίζουν αμέσως.

Τον Ιούλιο του 2008, εν μέσω της χρηματοπιστωτικής κατάρρευσης, ο Τραμπ πούλησε την έπαυλή του στο Παλμ Μπιτς, τη «Maison de L'Amitié», στον Ρώσο ολιγάρχη των λιπασμάτων Ντμίτρι Ριμπολόβλεφ, για 95 εκατομμύρια δολάρια. Την είχε αγοράσει σε δημοπρασία το 2004 για 41,35 εκατομμύρια. Ο Ριμπολόβλεφ δεν έμεινε ποτέ εκεί. Το σπίτι κατεδαφίστηκε.

Το 2010, ο Ρωσοκαναδός Αλεξάντερ Σνάιντερ, άλλος συνέταιρος του Τραμπ στον πύργο του Τορόντο, πούλησε το μερίδιο που κατείχε σε ουκρανική χαλυβουργία έναντι 850 εκατομμυρίων δολαρίων. Η συναλλαγή, όπως αποκάλυψε το 2017 η Wall Street Journal, χρηματοδοτήθηκε από τη Vnesheconombank (VEB), την κρατική αναπτυξιακή τράπεζα του Κρεμλίνου, που βρίσκεται υπό καθεστώς αμερικανικών κυρώσεων ήδη από το 2014. Τουλάχιστον 15 εκατομμύρια από τα έσοδα κατέληξαν στο έργο του Τορόντο. Η Trump Organization απάντησε ότι η μόνη της εμπλοκή ήταν η παραχώρηση του ονόματος και η διαχείριση του ξενοδοχείου. Ο Τραμπ είχε δηλώσει τον Φεβρουάριο του 2017 ότι, απ' όσο γνώριζε, κανείς με τον οποίο συναλλάχθηκε δεν είχε σχέσεις με τη Ρωσία.

Και τότε ήρθε η φράση του Έρικ. Ο αθλητικογράφος Τζέιμς Ντόντσον αφηγήθηκε το 2017 ότι, όταν ρώτησε το 2013 τον δευτερότοκο γιο του Τραμπ πώς χρηματοδοτούνταν τα γήπεδα γκολφ της οικογένειας, τη στιγμή που καμία τράπεζα δεν έδινε δάνεια για τέτοια έργα, εκείνος απάντησε: «Δεν βασιζόμαστε σε αμερικανικές τράπεζες. Έχουμε όλη τη χρηματοδότηση που χρειαζόμαστε από τη Ρωσία». Ο Έρικ Τραμπ αργότερα διέψευσε ότι είπε κάτι τέτοιο, χαρακτηρίζοντας την αφήγηση «εντελώς κατασκευασμένη», και δήλωσε ότι η οικογένεια έχει «μηδενικούς δεσμούς με Ρώσους επενδυτές».

Το διαμέρισμα 63A

Τον Απρίλιο του 2013, πράκτορες του FBI έκαναν έφοδο στο διαμέρισμα 63Α του Πύργου Τραμπ, έναν όροφο κάτω από την κατοικία του ίδιου του Τραμπ. Από εκεί λειτουργούσε, σύμφωνα με την ομοσπονδιακή εισαγγελία του Μανχάταν, το «μεγαλύτερο στοιχηματικό γραφείο του κόσμου», ένα δίκτυο παράνομου τζόγου που ξέπλενε τουλάχιστον 100 εκατομμύρια δολάρια μέσω εταιρειών-βιτρίνων στην Κύπρο και τις ΗΠΑ. Κατηγορήθηκαν περισσότερα από 30 άτομα. Πάνω από όλους, κατά το κατηγορητήριο, βρισκόταν ο Αλιμζάν Τοχταχούνοφ, τον οποίο οι αμερικανικές αρχές περιέγραφαν ως «Vor», το ρωσικό ισοδύναμο του νονού με υψηλή θέση στην ιεραρχία του οργανωμένου εγκλήματος. Ο ίδιος άνθρωπος καταζητούνταν ήδη από τις ΗΠΑ για το στήσιμο των αγώνων καλλιτεχνικού πατινάζ στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς του Σολτ Λέικ Σίτι το 2002. Ο Τοχταχούνοφ αρνήθηκε ότι είναι μαφιόζος και κατηγόρησε το FBI για στημένη υπόθεση.

Επτά μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο του 2013, ο Τραμπ πετούσε στη Μόσχα για τον διαγωνισμό Μις Υφήλιος. Τον είχε οργανώσει ο Αράς Αγκαλάροφ, μεγιστάνας των ακινήτων, επικεφαλής της Crocus Group, παρασημοφορημένος από τον Πούτιν και γνωστός ως «ο κατασκευαστής του Πούτιν». Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Crocus πλήρωσε περίπου 20 εκατομμύρια δολάρια για να φιλοξενήσει τον διαγωνισμό, με χορηγό την κρατική Sberbank. Ανάμεσα στους προσκεκλημένους στο κόκκινο χαλί βρισκόταν, όπως κατέγραψαν φωτογραφίες της εποχής, και ο Τοχταχούνοφ, ενώ ήταν καταζητούμενος από την αμερικανική δικαιοσύνη.

Λίγο μετά την επιστροφή του, ο Τραμπ έγραψε στο Twitter στον Αγκαλάροφ: «Έκανες ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ δουλειά. Ο ΠΥΡΓΟΣ ΤΡΑΜΠ-ΜΟΣΧΑ είναι ο επόμενος». Στις 23 Δεκεμβρίου 2013 υπογράφηκε συμφωνία που προέβλεπε προμήθεια 3,5% στην Trump Organization για κάθε πώληση διαμερίσματος σε έναν μελλοντικό Πύργο Τραμπ στη Μόσχα.

Ο πύργος που δεν χτίστηκε ποτέ

Στις 16 Ιουνίου 2015, ο Τραμπ κατέβηκε τις χρυσές κυλιόμενες σκάλες του πύργου του και ανακοίνωσε ότι διεκδικεί την προεδρία. Λίγους μήνες αργότερα, στις 28 Οκτωβρίου 2015, λίγες ώρες πριν από το τρίτο προεκλογικό ντιμπέιτ των Ρεπουμπλικανών, υπέγραφε μνημόνιο καλών προθέσεων με την I.C. Expert Investment Company του Ρώσου κατασκευαστή Αντρέι Ροζόφ για έναν πύργο στη Μόσχα: περίπου 250 πολυτελή διαμερίσματα, ξενοδοχείο, προμήθειες για την Trump Organization από 1% έως 5% επί των πωλήσεων και 20% επί των λειτουργικών κερδών. Τρεις εβδομάδες μετά, η κρατική Sberbank άνοιγε στην εταιρεία του Ροζόφ πίστωση 10,6 δισεκατομμυρίων ρουβλίων.

Ο μεσάζων ήταν, για άλλη μια φορά, ο Φέλιξ Σάτερ. Και τα email του προς τον προσωπικό δικηγόρο του Τραμπ, Μάικλ Κοέν, έχουν μείνει στην ιστορία. «Το παιδί μας μπορεί να γίνει πρόεδρος των ΗΠΑ και μπορούμε να το στήσουμε», έγραφε τον Νοέμβριο του 2015. «Θα βάλω και τον Πούτιν σε αυτή τη δουλειά και θα εκλέξουμε τον Ντόναλντ». Τον Δεκέμβριο, πρότεινε ως χρηματοδότη την VTB, κρατική ρωσική τράπεζα που βρισκόταν ήδη από το 2014 υπό αμερικανικές κυρώσεις.

Τον Ιανουάριο του 2016, ο Κοέν έστειλε email στο γραφείο του Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπροσώπου Τύπου του Πούτιν, ζητώντας βοήθεια για το έργο, ειδικά για την εξασφάλιση γης και χρηματοδότησης. Η βοηθός του Πεσκόφ τού ζήτησε να την καλέσει και μίλησαν για περίπου είκοσι λεπτά. Σύμφωνα με μεταγενέστερο δημοσίευμα του BuzzFeed News, στα σχέδια της ομάδας του έργου ήταν και η ιδέα να δοθεί στον ίδιο τον Πούτιν ως δώρο ένα ρετιρέ αξίας 50 εκατομμυρίων δολαρίων στον νέο πύργο.

Όλο αυτό το διάστημα, ο υποψήφιος Τραμπ δήλωνε δημόσια ότι δεν έχει «καμία σχέση» με τη Ρωσία. Η διαπραγμάτευση συνεχίστηκε έως τον Ιούνιο του 2016, όταν ο Τραμπ είχε ήδη εξασφαλίσει de facto το χρίσμα. Τον ίδιο μήνα, στις 9 Ιουνίου, ο Τζούνιορ, ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Πολ Μάναφορτ συναντούσαν στον Πύργο Τραμπ τη Ρωσίδα δικηγόρο Νατάλια Βεσελνίτσκαγια, μετά από μήνυμα που υποσχόταν στον Τζούνιορ «βρομιές» για τη Χίλαρι Κλίντον ως μέρος της «υποστήριξης της ρωσικής κυβέρνησης» προς τον πατέρα του. Το μήνυμα το είχε στείλει ο Ρομπ Γκόλντστοουν, μάνατζερ του Έμιν Αγκαλάροφ, γιου του Αράς.

Τον Νοέμβριο του 2018, ο Κοέν ομολόγησε την ενοχή του για ψευδή κατάθεση στο Κογκρέσο: είχε πει ότι οι προσπάθειες για τον πύργο σταμάτησαν τον Ιανουάριο του 2016, ενώ στην πραγματικότητα συνεχίστηκαν μέχρι τον Ιούνιο και ο Τραμπ ενημερωνόταν τακτικά. Η απάντηση του προέδρου ήρθε μέσω Twitter: ήταν «πολύ νόμιμο και πολύ κουλ» να συνεχίσει τις επιχειρήσεις του. «Δεν έβαλα ούτε ένα δολάριο, καμία εγγύηση, και δεν έκανα το έργο».

Τι αποδεικνύεται και τι όχι

Επί τέσσερις δεκαετίες, η επιχειρηματική αυτοκρατορία του Τραμπ λειτούργησε ως ένα από τα πιο φιλόξενα σημεία εισόδου για το μετασοβιετικό χρήμα στις ΗΠΑ. Ένας καταδικασμένος λαθρέμπορος καυσίμων που αγόραζε διαμερίσματα για να κρύψει περιουσία. Ένας «νονός» που έμενε στον πύργο του. Ένα καζίνο που επί χρόνια δεν ανέφερε ύποπτες συναλλαγές. Ένας διπλά καταδικασμένος πληροφοριοδότης με επαγγελματική κάρτα της εταιρείας του. Ένα διαμέρισμα, έναν όροφο κάτω από το δικό του, που λειτουργούσε ως κέντρο ξεπλύματος για λογαριασμό ενός «Vor». Ένας ολιγάρχης που πλήρωσε για μια έπαυλη 54 εκατομμύρια περισσότερα απ' όσα είχε δώσει ο Τραμπ τέσσερα χρόνια νωρίτερα. Μια κρατική ρωσική τράπεζα υπό κυρώσεις στην αλυσίδα χρηματοδότησης του Τορόντο. Και μια διαπραγμάτευση με το γραφείο του Πούτιν ενώ ο ίδιος ζητούσε την ψήφο των Αμερικανών.

Κανένα από αυτά τα στοιχεία, μεμονωμένα, δεν αποδεικνύει ότι ο Τραμπ είναι «πράκτορας» κανενός. Όλα μαζί, όμως, περιγράφουν κάτι που κάθε αρχή καταπολέμησης του οικονομικού εγκλήματος θα αναγνώριζε αμέσως ως προφίλ υψηλού κινδύνου: έναν επιχειρηματία που, όταν οι τράπεζες του γύριζαν την πλάτη, βρήκε το χρήμα που χρειαζόταν σε έναν κόσμο όπου ο ολιγάρχης, ο μαφιόζος και ο άνθρωπος των υπηρεσιών συχνά είναι το ίδιο πρόσωπο. Έναν κόσμο που, σε τελική ανάλυση, οδηγεί πάντα στο ίδιο γραφείο του Κρεμλίνου. Εκεί όπου έχει τον θρόνο του ένας από τους πιο ισχυρούς και πολεμοχαρείς δικτάτορες του κόσμου. Ο άνθρωπος που μισεί τη Δύση περισσότερο από κάθε άλλον…

Πηγές του ρεπορτάζ μας: Craig Unger, «Trump's Russian Laundromat», The New Republic (2017) και «House of Trump, House of Putin» (2018) · Catherine Belton, «Putin's People» (2020) · Luke Harding, «Collusion» (2017) · Wayne Barrett, The Village Voice · FinCEN, ανακοίνωση για το Trump Taj Mahal (6/3/2015) · Reuters, έρευνα για τις ρωσικές αγορές ακινήτων Τραμπ στη Φλόριντα (17/3/2017) · Wall Street Journal / Bisnow για τη VEB και το Τορόντο (17/5/2017) · Boston Globe για το κύκλωμα του Πύργου Τραμπ (20/4/2013) · WBUR για τη δήλωση Ντόντσον (8/5/2017) · Byline Times για το ταξίδι του 1987 · Έκθεση Μιούλερ (2019) και Επιτροπή Πληροφοριών της Γερουσίας των ΗΠΑ, τόμος 5 (2020) · Con Coughlin, The Telegraph (11/10/2026).