ΝΔ: Χάνουμε το κέντρο, στοπ

Κι όμως το βουνό μετακινήθηκε. Που πάει να πει ότι ο πρωθυπουργός άλλαξε θέση για το ζήτημα της τιμής των καυσίμων. Προσχώρησε και αυτός στην πρόταση της αντιπολίτευσης ότι απαιτείται μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Προσωρινά και στο πλαίσιο ειδικής συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση βέβαια. Αυτό ωστόσο δεν αναιρεί το ότι πρόκειται για αλλαγή πολιτικής. 

Η πολιτική μετατόπιση του Κυριάκου Μητσοτάκη

Οι λόγοι είναι προφανείς. Η ενεργειακή κρίση όχι μόνο δεν μπαίνει σε ύφεση, αλλά αντιθέτως οξύνεται. Η ακρίβεια παραμένει και βρισκόμαστε μπροστά σε ένα νέο κύμα ανατιμήσεων. Ό,τι ίσως μπορούσε ως σήμερα να αντιμετωπιστεί με στοχευμένες παροχές στο πλαίσιο της τρέχουσας δημοσιονομικής πολιτικής απειλεί πλέον να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, οδηγώντας σε πολιτικές ανατροπές. Οι δραματικές εξελίξεις στη Γερμανία με το AfD χτυπούν καμπανάκι για όλους. Δεν είναι καθόλου παράξενο το ότι ο Μητσοτάκης ζητά έκτακτες ρυθμίσεις πριν οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης αποτυπωθούν στο εκλογικό σώμα.

Αυτή, ωστόσο, είναι μία μόνο από τις πολιτικές μετακινήσεις στις οποίες έχει υποχρεωθεί ο πρωθυπουργός τους τελευταίους μήνες. Στην πραγματικότητα, κάποιος θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι από το 2023 ως σήμερα έχουμε μια πλήρη ανατροπή αφηγήματος. Για μια σημαντική μερίδα του κόσμου ο Μητσοτάκης είχε τρία χαρακτηριστικά που του επέτρεπαν να απευθυνθεί σε ένα κοινό πέραν των παραδοσιακών ψηφοφόρων της ΝΔ.  Το πρώτο ήταν το άνοιγμα προς το κέντρο, όπως σηματοδοτήθηκε από τη συμμετοχή εκσυγχρονιστικών στελεχών του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση. Το δεύτερο ήταν μια εξωτερική πολιτική η οποία έριχνε το βάρος στη διπλωματία και απέφευγε τις ρητορικές υπερβολές, όπως σηματοδοτήθηκε από τα «ήρεμα νερά». Και το τρίτο μια πολιτική μεταρρυθμίσεων στην οικονομία και το κράτος με βάρος στην ψηφιοποίηση, τη μείωση των φόρων και την απλοποίηση των διαδικασιών. Και τα τρία έχουν υποστεί σοβαρά πλήγματα.

Η πολιτική των μεταρρυθμίσεων έχει υπονομευθεί από μια σειρά σκανδάλων στα οποία ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει αναγνωρίσει κυβερνητικές ευθύνες. Υποκλοπές, Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ έχουν τραυματίσει ίσως ανεπανόρθωτα  την εικόνα του επιτελικού κράτους και ταυτόχρονα αφήνουν την κυβέρνηση εκτεθειμένη σε κατηγορίες για παρεμβάσεις στους θεσμούς και διαφθορά.

Στην εξωτερική πολιτική τα «ήρεμα νερά» αποτελούν παρελθόν. Κι όσο κι αν η ευθύνη βαραίνει και την Τουρκία, είναι φανερό ότι και η κυβέρνηση έχει εγκαταλείψει κάθε προσπάθεια εξεύρεσης διπλωματικής λύσης. Έχει οχυρωθεί στη θέση «δεν συζητάμε τίποτα άλλο πέρα από την οριοθέτηση της ΑΟΖ» και έχει ρίξει το βάρος της σε μια ρητορική αμυντικής ισχύος.

Σε ό,τι αφορά το κεντρώο προφίλ, τέλος, είναι φανερό πως το βάρος πια είναι στην προσπάθεια να συγκρατηθούν οι δεξιοί ψηφοφόροι που έχει βάλει στο στόχαστρο ο Σαμαράς. Η αποκήρυξη ουσιαστικά του γάμου των ομοφύλων, η τραμπική, όπως τη χαρακτήρισε η Washington Post, πολιτική στο μεταναστευτικό και η υιοθέτηση μιας λογικής «ασφάλεια και τάξη» είναι μερικά από τα πολλά παραδείγματα αυτής της στροφής. Η ειρωνεία είναι πως ως ο πιο φανατικός υποστηρικτής αυτής της πολιτικής έχει αναδειχθεί ένα πρώην μέλος του ΠΑΣΟΚ, ο Γιώργος Φλωρίδης. Σε τέτοιο βαθμό, που ο διευθυντής σύνταξης της Καθημερινής, Μιχάλης Τσιντσίνης, χαρακτήρισε την ένταξή του στη ΝΔ ως «αποκατάσταση της μύχιας δεξιάς του ταυτότητας». Για του λόγου το αληθές, είχε ενδιαφέρον πρόσφατη συνέντευξη του υπουργού στον Δημήτρη Δανίκα, όπου υπερηφανευόταν επειδή οι φυλακισμένοι στη χώρα αυξήθηκαν κατά 50%! Εννοείται πως περιστατικά όπως του Μπελέρη με τα εγκώμιά του στον Κασιδιάρη αμαυρώνουν ακόμα περισσότερο την εικόνα μιας σύγχρονης κεντροδεξιάς παράταξης που θέλει να είναι η ΝΔ.

Από το άνοιγμα στο Κέντρο στη στροφή προς τα δεξιά

Ήρθε άραγε η ώρα του διαζυγίου με το Κέντρο; Θα ήταν πολύ πρόωρο να το υποστηρίξει κανείς. Ο Μητσοτάκης εξακολουθεί να έχει σημαντικά ατού. Το κυριότερο είναι η καλή πορεία της οικονομίας, σε αντιδιαστολή, μάλιστα, με την αναξιοπιστία της αντιπολίτευσης, ιδίως στα οικονομικά. Από κοντά και ο φόβος της πολιτικής αστάθειας, καθώς ούτε το ΠΑΣΟΚ ούτε η ΕΛΑΣ έχουν πειστική απάντηση για το τι θα κάνουν  την επομένη των εκλογών. Στα ατού, τέλος, και η ίδια η προσωπικότητα του Μητσοτάκη, ο οποίος, πολύ λογικά, θεωρείται μακράν ο καταλληλότερος για πρωθυπουργός.

Αρκούν αυτά για να του εξασφαλίσουν μια τρίτη τετραετία; Για την ώρα η πρωτιά στις δημοσκοπήσεις δημιουργεί έναν σχετικό εφησυχασμό. Εν μέρει όμως πρόκειται και για μαγική εικόνα. Στηρίζεται σε δύο παραδοχές. Τη μεγάλη αποχή και τη διάσπαση της αντιπολίτευσης. Ανάλογα και με το εκλογικό αποτέλεσμα της πρώτης Κυριακής, και οι δύο μπορεί να ανατραπούν. Που πάει να πει ότι ο φόβος της αστάθειας δεν εξασφαλίζει αναγκαστικά την επιτυχία. Χρειάζεται και η θετική προσδοκία για το αύριο. Σε αυτόν τον τομέα η κυβέρνηση πρέπει να κάνει πολλά ακόμα.